5 տարի տևած շինարարական աշխատանքների արդյունքում ճարտարապետ Ստեֆանո Բոերիի (Stefano Boeri) յուրօրինակ «Ուղղահայաց Անտառ» (Bosco Verticale) նախագիծը վերջապես բացել է իր դռները: Աշխարհի առաջին ուղղահայաց անտառը կազմված է 2 շքեղ երկնաքերերից, որոնք մոտ 10.2 հազար քառակուսի մետր ծածկույթով բուսականություն են ավելացնում Միլանում, որն այսօր համարվում է ամենաաղտոտված մթնոլորտ ունեցող քաղաքներից մեկն աշխարհում: Նորագույն նախագիծը, որի անգլերեն թարգմանությունը նշանակում է «ուղղահայաց անտառ», քաղաքի համար կդառնա 2 «կանաչ թոք», քանի որ մոտ 21 հազար բույսերով պատված երկնաքերերը կկլանեն մթնոլորտի ածխաթթու գազն ու պինդ մասնիկները, կնվազեցնեն քաղաքի ջերմային ֆոնը, կիջեցնեն աղմուկի մակարդակը, մթնոլորտը կհագեցնեն թթվածնով և կստեղծեն նպաստավոր միկրոկլիմա: «Ուղղահայաց Անտառ» բազմաֆունկցիոնալ նախագիծը, որի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 2.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար, կառուցվել է մասնավոր ներդրումների հաշվին Միլանի «Պորտա Նուովա» թաղամասի վերակառուցման շրջանակներում: 80 և 110 մետր բարձրությամբ երկնաքերերում տնկված են 3-9 մետր բարձրությամբ 800 ծառ, 4 հազար թուփ, 15 հազար հատակային բույս, այդ թվում խաղողի վազեր և բազմամյա բույսեր: Ի դեպ, բացի այն, որ երկնաքերերն ունեն խիտ կանաչ բուսականություն, վերջիններս հագեցած են նաև «կանաչ տեխնոլոգիաներով»: Երկնաքերերում տեղադրված են կեղտաջրերի վերամշակման և ոռոգման համակարգեր, ինչպես նաև ֆոտոգալվանային արևային վահանակներ: Բազմաֆունկցիոնալ «Ուղղահայաց Անտառ» երկնաքերերում տեղակայված են 22000 մ² շքեղ բնակարաններ, 6400 մ² գրասենյակային և 650 կոմերցիոն տարածքներ: Սակայն ինչպես պնդում է նախագծի գլխավոր ճարտարապետ և հեղինակ Ստեֆանո Բոերին, այս նախագծի հիմնական բանալին կենսաբազմազանությունն է: Նախագիծն իր առաջին բնակիչների դիմավորել է արդեն անցած ամիս, սակայն պետք է նշել, որ այս ընտանիքները երկնաքերերի միակ բնակիչները չեն: Նրանց զուգահեռ, աշտարակների կանաչ հատվածներում արդեն սկսել են իրենց բույները հյուսել տարբեր թռչուններ: Յուրօրինակ նախագիծը, որպես աշխարհում վերջերս շահագործման հանձնված 5 ամենագեղեցիկ և նորարար նախագծերից մեկը, արդեն ներկայացված է «Միջազգային բարձրահարկ շենքերի մրցանակաբաշխություն 2014» մրցույթում: Այս մրցույթն անց է կացվում 2004 թ-ից ի վեր Ֆրանկֆուրտում յուրաքանչյուր 2 տարին 1 անգամ: Մրցույթում հաղթող են ճանաչվում միայն այն նախագծերը, որոնք իրենց մեջ միաձուլում են կայուն զարգացումը, յուրօրինակ արտաքին տեսքը, ներքին ազատ տարածությունը և այլն: 50 հազար եվրո արժողությամբ մրցանակը հանձնվում է համատեղ նախագծողին և կառուցապատողին: Հարկ է նշել, որ ճարտարապետ Ստեֆանո Բոերին այժմ գտնվում է Չինաստանում: Այստեղ նա մտադիր է կառուցել իր գլուխգործոցի նմանակը:

Ժամանակակից տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս էներգաարդյունավետ շենքեր կառուցել, սակայն քչերն են տեղյակ, որ նման տնտեսումը վտանգում է բնակիչների առողջությունը: Այս մասին հաղորդում է Live Science էլեկտրոնային պարբերականը: Մասնավորապես` բնակելի հատվածում իրականացվող որոշ լուծումներ, որոնք կապված են տարածքների հերմետիզացման հետ, նպաստում են ռադոնի մակարդակի բարձրացմանը, ինչն էլ իր հերթին թոքերի քաղցկեղ է առաջացնում: Հետազոտության տվյալների համաձայն՝ էներգախնայող տեխնոլոգիաները բարձրացնում են ռադոնի կոնցենտրացիան 56.6 տոկոսով, որը միայն Մեծ Բրիտանիայում տարեկան 278 վաղաժամ մահացության է հանգեցնում: Ռադոնը ծանր գազ է, որը ներթափանցում է բնակելի տարածքներ երկրի ընդերքից կամ ավելի հազվադեպ՝ օգտագործված շինանյութերից, և վատ օդափոխությունը բերում է դրա բարձր կոնցենտրացիայի՝ հիմնականում կառույցների ներքևի հարկերում: Ռադոնը ծխախոտից հետո թոքերի քաղցկեղ առաջացնող նյութերի շարքում 2-րդ տեղում է: Էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաներով օժտված շենքերում գազը կուտակվում է օդի ծավալների արտաքին և ներքին փոխանակման ստանդարտ սխեմաների փոփոխությունների հետևանքով: Որպես կանոն՝ «էներգաարդյունավետ» շինարարության ժամանակ ամեն ինչ ուղղվում է շինության հերմետիկության ապահովմանը, ինչն օգնում է պահպանել ջերմությունը, սակայն հանգեցնում է վտանգավոր միացությունների կուտակմանը: Նմանատիպ շինություններում մեծանում է նաև սնկերի առաջացման վտանգը:

Դուբայում ավարտին են մոտենում աշխարհում առաջին էկոլոգիապես մաքուր մզկիթի շինարարական աշխատանքները: Ինչպես տեղեկացնում են տեղական ԶԼՄ-ները, նախագծի 85 տոկոսն արդեն պատրաստ է: Նորագույն էկո-մզկիթը շինարարության ավարտից հետո կդառնա իր տեսակի մեջ միակը Դուբայում և ամբողջ աշխարհում: Ըստ նախնական տվյալների` մզկիթի ընդհանուր մակերեսը կկազմի 9750 քառակուսի մետր, իսկ շինության մակերեսը` 4200 քառակուսի մետր, որտեղ միաժամանակ կկարողանան աղոթել 3500 հավատացյալներ: Էկո-մզկիթը, որը տեղակայված է Դուբայի Դեյրա շրջանի «Քլոք Թաուերի» (Clock Tower) հարևանությամբ, մյուս աղոթատներից կտարբերվի ոչ միայն իր արտաքին յուրօրինակ տեսքով, այլև օգտագործած էներգիայի ծավալներով: Շինության ներսում հարմարավետ ջերմաստիճանը կապահովվի նորագույն տեխնելոգիաների շնորհիվ: Ինքնամգեցվող ապակիները կնվազեցնեն արևի ճառագայթների ներթափանցումը, իսկ հարդարման ժամանակ օգտագործված նյութերը հնարավորություն կտան պահպանել ներքին զովությունը: Նախագիծը հավակնում է LEED Արծաթե Հավաստագրման (Leadership in Energy and Environmental Design, Առաջնորդություն էներգիայի և շրջակա միջավայրի դիզայնի ոլորտում): Մզկիթը կօգտագործի բացառապես վերականգնվող աղբյուրներից արտադրվող էներգիա: Շինության տանիքին և հիմնասյուներին կտեղադրվեն արևային վահանակներ, իսկ օգտագործված և անգամ տեղումների հետևանքով հավաքված ջուրը կենթարկվի մաքրման: Որոշ ժամանակ անց այն կրկին կօգտագործվի ոռոգման կամ այլ նպատակներով: Նշենք, որ անցած տարի Թուրքիան ևս հայտարարել էր նմանատիպ էկո-մզկիթի կառուցման մասին: Ըստ տարածված տեղեկատվության` մզկիթի շինարարությունը կավարտվի արդեն 2015 թ-ին և այնտեղ նույնպես կօգտագործվեն «կանաչ» տեխնոլոգիաներ:

Միացյալ Արաբական Էմիրությունները նախատեսում է «խելացի» և «կանաչ» բնակելի քաղաք կառուցել, որը կկարողանա ամբողջությամբ ապահովել սեփական էներգետիկ կարիքները: Նախագիծը կիրականացվի Դուբայի Ալ-Ավիր բնակելի թաղամասի մոտակայքում: «Խելացի» քաղաքի բոլոր շենքերի տանիքներին կտեղադրվեն ընդհանուր առմամբ 200 մեգավատ հզորությամբ արևային վահանակներ: Բացի այդ քաղաքը կկարողանա վերամշակել ավելի քան 40 հազար խորանարդ մետր օգտագործված ջուր: Քաղաքը կկառուցվի անապատային ծաղկի տեսքով, որը շրջապատված կլինի «կանաչ» գոտով: 160 հազար բնակչի համար նախատեսված նախագծի մակերեսը կգերազանցի 5660 հեկտարը: «Խելացի» քաղաքի շինարարությունը մտադրվում են սկսել անմիջապես և ավարտել 2020 թ-ին: Ի դեպ, դեռևս չի հաղորդվում նախագծի բյուջեն:

Կանադական Վանկուվեր քաղաքում հաստատվել է նոր երկնաքերի կառուցման նախագիծ, որը պետք է դառնա Կանադայի «ամենականաչ» երկնաքերերից մեկը: «Իքսչեյնջ» (Exchange) անվանումը կրող երկնաքերը նախագծել է ճարտարապետ Հարրի Գուգերը (Harry Gugger), ով ավելի վաղ աշխատել է Herzog & de Meuron ճարտարապետական ընկերությունում և մասնակցել է այնպիսի հանրահայտ կառույցների նախագծման, ինչպիսին են «Թռչունի Բույն» (Bird's Nest) մարզադաշտը Պեկինում և «Թեյթ Մոդերն» (Tate Modern) ժամանակակից արվեստների պատկերասրահը Լոնդոնում: Ի դեպ, այս յուրօրինակ 31-հարկանի երկնաքերը կառուցվելու է դեռևս 1929 թ-ին կառուցված 11 հարկանի շենքի տանիքին: Ամբողջ նախագիծը հավակնում է «կանաչ» շինությունների գնահատման ամենաբարձր պարգևին՝ LEED Պլատինե հավաստագրմանը: Նորակառույց երկնաքերի մի մասը կառուցվելու է արդեն գոյություն ունեցող շենքի տանիքին, իսկ մյուսը՝ անմիջապես վերջինիս հարևանությամբ: Հին շենքը նախատեսվում է ամբողջությամբ վերանորոգել և հագեցնել էներգախնայող տեխնոլոգիաներով: Շենքի ճակատներին նախատեսվում է տեղադրել կարգավորվող շերտավարագույրներ, որոնք պետք է պաշտպանեն արևի ուղիղ ճառագայթների ներթափանցումից՝ միևնույն ժամանակ նվազեցնելով օդորակիչների օգտագործման անհրաժեշտությունը: Երկնաքերում կտեղադրվեն նաև բարձր էֆեկտիվություն ունեցող ջեռուցման և հովացման համակարգեր: Տանիքին տեղադրված արևային վահանակները կապահովեն շենքը տաք ջրով, իսկ նորագույն ջրամատակարարման համակարգը կհավաքի օգտագործած ջուրը և կզտի այն կրկնակի օգտագործման նպատակով: Ընդհանուր առմամբ այս «կանաչ» տեխնոլոգիաները կնվազեցնեն էներգիայի օգտագործումը մոտ 50 տոկոսով: Ըստ նախնական տվյալների՝ 200 մլն ԱՄՆ դոլար բյուջեյով այս երկնաքերի շինարարությունը նախատեսվում է սկսել այս տարվա Հոկտեմբերին և ավարտել 2017 թ-ին: