ԱՄՆ-ում 34 տարի առաջ տեղի ունեցած «Թրի Մայլ Այլենդ» ԱԷԿ-ի (Three Mile Island) խոշոր վթարից հետո առաջին անգամ որոշել են վերսկսել ատոմային նոր էներգաբլոկերի շինարարությունը, տեղեկացնում է constructiondigital կայքը: Չնայած ատոմային էներգիայի ապահովության առումով միջազգային հանրության մտահոգությանը` ԱՄՆ-ում 3 տասնամյակ անց, այնուամենայնիվ, կսկսվի նոր էներգաբլոկների շինարարություն: Թրի Մայլ Այլենդի վթարի ժամանակ շարքից դուրս էր եկել Փենսիլվանիա նահանգի Դոֆին շրջանում (Dauphin County) գտնվող 2-րդ էներգաբլոկը: Արդյունքում ավելի քան 40 հազար գալոն ռադիոակտիվ նյութ էր արտանետվել Սաքսուեհաննա (Susquehanna) գետ: Վթարի հետևանքների վերացման աշխատանքներն արժեցան ավելի քան 1 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Հսկա վթարից հետո այսօր միայն որոշել են կառուցել նոր ատոմակայաններ: Ըստ նախնական տվյալների՝ ԱՄՆ կառավարությունը նախատեսում է 4 նոր կայան կառուցել՝ երկուսը Ջորջիա (Georgia), երկուսը Հարավային Կարոլինա (South Carolina) նահանգներում: Նոր կայանները կաշխատեն Տոշիբա (Toshiba Corporation) ընկերության տուրբինային սարքավորումներով: 2016 թ-ին այս նոր կայանների շինարարության ավարտից հետո, ԱՄՆ-ում ատոմակայանների թիվը կհասնի 108-ի: Պետք է նշել, որ 26 նախագիծ էլ դեռևս գտնվում է ԱՄՆ ատոմային էներգիայի կարգավորման խորհրդի (USA Nuclear Regulatory Commission) քննարկման փուլում: «Թրի Մայլ Այլենդ» ատոմակայանի վթարը, որը համարվում է ատոմային էներգետիկայի պատմության մեջ խոշորագույններից մեկը, տեղի է ունեցել 1979 թ-ի մարտի 28-ին Սաքսուեհաննա գետի վրա տեղակայված ատոմակայանում: Նշենք՝ մինչև Չերնոբիլյան վթարը, որը տեղի ունեցավ 7 տարի անց, «Թրի Մայլ Այլենդը» համարվում էր աշխարհի խոշորագույն վթարը այս ոլորտում, և մինչ օրս էլ համարվում է ԱՄՆ-ի ամենածանր ատոմային վթարը:

Լոնդոնում սկսվել է աշխարհի խոշորագույն «արևային» կամուրջի շինարարությունը, տեղեկացնում է The Guardian պարբերականը: Լոնդոնյան «Բլեքֆրեյրս» (Blackfriars) կամուրջի և նույն կամուրջի վրա կառուցված համանուն երկաթգծային կայարանի երկայնքով մասնագետները սկսել են տեղադրել նախատեսված 4.400 արևային վահանակներից առաջինները: Նախատեսվում է, որ, 2012 թ-ին՝ շինարարության ավարտից հետո, կամուրջը կդառնա Լոնդոնի խոշորագույն արևային հարթակը, որտեղ տեղադրված կլինեն 6 հազար քառակուսի մետր մակերեսով արևային մարտկոցներ: Բրիտանական «Սոլարսենչըրի» (Solarcentury) ընկերությունը, որը զբաղվում է կամուրջի վերակառուցմամբ, վստահ է, որ տարեկան կամուրջի կողմից արտադրված 900 մեգավատ/ժամ էլեկտրաէներգիան մոտ 511 տոննայով կկրճատի մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը: «Կամուրջները և երկաթգծային կայարանները մեր քաղաքի մի մասն են կազմում, և հիանալի է, որ դրանցից մեկը մոտ ապագայում ամեն օր կկարողանա գեներացնել վերականգնվող էլեկտրաէներգիա: Բացի այդ, երբ մարդիկ տեսնեն, որ արևային էներգիան իրականում աշխատում է, դա կլինի առաջին մեծ քայլը դեպի ապագայի էկոլոգիապես մաքուր էներգետիկա», - հայտարարել է ընկերության գործադիր տնօրեն Դերրի Նյումանը: Պետք է նշել, որ կամուրջի վերակառուցումը նաև կազմում է բրիտանական երկաթգծային ճանապարհների էկոլոգիական ծրագրի մի մասը, համաձայն որի՝ նախատեսվում է, որ մինչև 2020 թ-ը յուրաքանչյուր ուղևորի համար մթնոլորտ արտանետված ջերմոցային գազերը պիտի կրճատվեն 25 տոկոսով: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը, բացի կառուցվող լոնդոնյան կամուրջից, այսօր աշխարհում գոյություն ունեն ևս 2 նմանատիպ կառույցն՝ «Կուրիլպա»-յի (Kurilpa) հետիոտնային կամուրջը Ավստրալիայի Բրիսբեն քաղաքում և բելգիական «արևային» երկաթգծային թունելը:

Կոտայքի մարզում ավտոմատացված համակարգով կառավարվող 5 փոքր հիդրոէլեկտրակայան կկառուցվի: Ինչպես տեղեկացնում են կառավարության մամուլի ծառայությունից, «Հով-Խաչե» ՍՊԸ-ն կառուցել և 2010 թ-ին շահագործման է հանձնել «Յոթնաղբյուր-Գառնի» ինքնահոս ջրատարը, որը խմելու և ոռոգման ջուր է մատակարարում Կոտայքի մարզի Գառնի, Գեղարդ, Գողթ, Հացավան, Գեղադիր եւ Ողջաբերդ գյուղերին։ Այժմ ՍՊԸ-ն նախատեսում է ջրատար խողովակի երկայնքով կառուցել ամբողջությամբ ավտոմատացված համակարգով կառավարվող 5 փոքր հիդրոէլեկտրակայան: ՓՀԷԿ-ի կասկադի շահագործումը նախատեսված է 2012 թ-ի 3-րդ եռամսյակում։ Ի դեպ, կառավարության որոշմամբ ընկերությունը տուրբին-գեներատորների ներմուծման ժամանակ կստանա ԱԱՀ գումարի մինչեւ 3 տարով հետաձգելու արտոնություն։

Անցած շաբաթ Կալիֆորնիայի Բլայթ քաղաքի մոտ, Մոխավե անապատի տարածքում, նահանգապետ Ջերի Բրաունի և ԱՄՆ-ի ներքին գործերի նախարար Քեն Սալազարի ներկայությամբ (այս դեպարտամենտը հիմնականում զբաղվում է բնական ռեսուրսների կառավարմամբ) սկսվեց աշխարհի խոշորագույն պարաբոլիկ տիպի արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը, տեղեկացնում է constructiondigital.com կայքը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային էլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Էլեկտրակայանը կզբաղեցնի մոտ 28,5 քռ. կիլոմետր տարածք: Էլեկտրակայանի շինարարության հիմնաքարի տեղադրման հանդիսավոր արարողության ժամանակ նահանգապետ Բրաունը հայտարարել է, որ այս արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը կարևորագույն քայլ է Կալիֆորնիայի ապագա «կանաչ» տնտեսության ձևավորման գործում: Նա նաև ավելացրել է. «մենք պատրաստվում ենք դառնալ առաջատարն աշխարհում արևային էներգիայի արտադրման ոլորտում»: Շինարարության նախապատրաստական աշխատանքները սկսվել են դեռևս 2010 թ-ին, և նախատեսվում է, որ առաջին 2 էլեկտրակայանները կսկսեն աշխատել և կմիացվեն Կալիֆորնիայի էլեկտրացանցին արդեն 2014 թ-ին: Ապրիլին Բլայթ արևային նախագիծը 2.1 մլրդ ԱՄՆ դոլարի փոխառության երաշխիք է ստացել ԱՄՆ-ի Դաշնային ֆինանսավորման բանկից (US Federal Financing Bank), սակայն նախատեսվում է, որ ընդհանուր բյուջեն կհասնի 2.8 մլրդ ԱՄՆ դոլարի: Էլեկտրակայանի շինարարությունը կիրականացնեն աշխարհի արևային էներգիայի ոլորտի 2 առաջատար ընկերություններ՝ Սոլար Թրասթ օֆ Ամերիքան (Solar Trust of America) և Սոլար Միլլենիում Գրուփը (Solar Millennium Group): Ի դեպ Սոլար Միլլենիում Գրուփ ընկերությունը կառուցել է Եվրոպայի առաջին գործող պարաբոլիկ տիպի արևային էլեկտրակայանը: Այս տիպի էլեկտրակայանները տարբերվում են պանելային տիպի արևային կայաններից նրանով, որ այստեղ օգտագործվում է արևի ջերմությունը յուղի 400 աստիճան և ավելի տաքացման համար, որը հետագայում օգտագործվում է գոլորշի ստանալու և տուրբինների աշխատանքը ապահովելու համար, ինչպես սովորական էլեկտրակայաններում: Նշենք նաև, որ պարաբոլային տիպի արևային էլեկտրակայանները արևային էներգիայի օգտագործման միակ ձևն են այսօր, որը հնարավորություն է տալիս արտադրել էլեկտրաէներգիա արևտրային նպատակներով օգտագործելու համար:

Հայ-Իրանական սահմանին՝ Արաքս գետի վրա երկու հիդրոէլեկտրակայանների կառուցման մտադրությունը արդեն տասնամյա պատմություն ունի: Դեռ 2001-ին այս ծրագրի արժեքը գնահատվում էր 60-80մլն ԱՄՆ դոլլար: 2007-ի մարտի 19-ին Հայաստանի և Իրանի միջև կնքված միջպետական պայմանագրի համաձայն, հայտարարվեց երկու՝ 140ՄՎտ հզորությամբ և 140 մլն ԱՄՆ դոլլար արժողությամբ ՀԷԿ-երի շինարարության մասին: Այդ ժամանակ Հայաստանի Էներգետիկայի նախարար Արմեն Մովսիսյանը հայտարարեց 2008-ին նախատեսվող շինարարության սկզբի մասին: Եվ վերջապես նախարարի ամենավերջին և ճշտված հայտարարությունը ՀԷԿ-երի շինարարության վերաբերյալ՝ շինարարությունը կսկսվի 2011-ի սկզբին և կկառուցվեն 2՝ 130 ՄՎտ հզորությամբ կայաններ, բայց արդեն 323 մլն ԱՄՆ դոլլար արժողությամբ... Այս կայանների կառուցման հիմնական առանձնահատկությունը նա է, որ հայկական կողմը ոչ մի մասնակցություն չի ունենալու՝ ո՛չ նրանց շինարարության և ո՛չ էլ ֆինանսավորման հետ. ամեն ինչ իրականացնելու է իրանական կողմը: Կառուցվող ՀԷԿ-երից՝ հայկականը, որը կոչվում է Մեղրիի ՀԷԿ, անհատույց կփոխանցվի Հայաստանին 20 տարի հետո, որը ներառում է մոտ 5 տարվա շինարարական աշխատանքներ և իրանական կողմին էլեկտրաէներգիայի մատակարարմամբ փոխհատուցման 15-ամյա ժամանակահատված: Երկու կայաններն էլ կկառուցի իրանական Ֆարադ-Սեպասադ ընկերությունը, իսկ Իրանի կառավարությունը տվել է իր համաձայնությունը արտադրված էլեկտրաէներգիայի գնման վերաբերյալ: Մեղրիի ՀԷԿ-ը կարտադրի տարեկան 800մլն կՎտ/ժամ էլեկտրաէներգիա, իսկ Հայաստանին հանձնման պահին սարքավորումները պետք է ունենան օգտագործման առնվազն տաս տարվա, իսկ ինժեներական կառույցները՝ առնվազն 30 տարվա ներուժ: Հիդրոէլեկտրակայանների շինարարության հետ զուգահեռ նախատեսվում է կառուցել երկու երկրները միացնող երրորդ բարձրավոլտ (400կՎ) էլեկտրահաղորդման գիծը, որը կհասցնի պետությունների էներգահամակարգերի միջև էլեկտրաէներգիայի փոխանակման հզորությունը մինչև 1000ՄՎտ-ի: Իրան–Հայաստան բարձրավոլտ օդային գծի Հայաստանում կառուցվելիք հատվածի երկարությունը կկազմի մոտ 275կմ (Իրանի սահմանից մինչև «Նորավան» ենթակայան 80կմ, «Նորավանից» մինչև Հրազդանի 5-րդ էներգաբլոկ` 195կմ), իսկ Իրանում՝ 163կմ: Այս նախագծի արժեքը գնահատվում է մոտ 108 մլն Եվրո, իսկ շինարարական աշխատանքները կտևեն մոտ 18 ամիս: