Չինաստանում մարդկային աչքի տեսքով հանրային գրադարան է կառուցվել: Ինչպես տեղեկացնում է The Dezeen պարբերականը, «Տյանցզին Բինհայ հանրային գրադարանի» կենտրոնական հատվածը նախագծված է հսկայական եռաչափ բիբի տեսքով, որն անցորդին է նայում շինության ապակյա դիմային հատվածից: Հինգհարկանի շինության մեջ հատակից մինչև տանիք տեղակայված են գրադարակներ, որոնք ձևավորում են ակնախոռոչը, իսկ կենտրոնում տեղակայված ապակյա հսկա գունդը ձևավորում է աչքի բիբը: Նշենք, որ գրադարակներն այնպես են նախագծված, որ այցելուները կարող են վերցնել գիրքը, նստել դարակների վրա, կարդալ և մյուս գրասերների հետ քննարկել կարդացածը: Նախագծային «ԷմՎիԱրԴիՎի» (MVRDV) ընկերությունն այս նախագծի մասին առաջին անգամ հայտարարել է 2016 թվականին, երբ շինարարությունը պաշտոնապես արդեն սկսված էր: Նշենք, որ այս հանրային գրադարանը կառուցվել է Բինհայ քաղաքում նոր մշակութային կենտրոնի կառուցման ծրագրի շրջանակներում: Կառուցապատման գլխավոր հատակագիծն իրականացրել է գերմանական «ՋիԷմՓի» ճարտարապետական ընկերությունը: 33.7 հազար քառակուսի մետր մակերեսով մշակութային կենտրոնի շինարարությունը ավարտվել է 3 տարվա ընթացքում, ինչը ռեկորդային է այս բարդության կառույցի իրականացման համար: Միգուցե այդ իսկ պատճառով շինարարության ընթացքում և ավարտից հետո որոշակի խնդիրներ են առաջացել: Մասնավորապես, կառուցապատող ընեկերության տեղական խումբը առանց գլխամասային գրասնեյակի հետ քննարկման չի կառուցել դեպի վերին գրադարակներ տանող սենյակները: Արդյունքում ընկերությունը ստիպված է եղել վերևի հատվածում տեղակայված գրադարակների վրա նկարելով այնպիսի տպավորություն ստեղծել, որ այնտեղ գրքեր են շարված: Հանրային գրադարանի ստորգետնյա հատվածում տեղակայված են գրքերի պահետսներ, առաջին հարկում երեխաների և ծերերի համար նախատեսված ընթերցասրահներ, երկրորդ և երրորդ հարկերում ընթերցասրահներ և հանգստի գոտիներ, իսկ ահա վերին հարկերում գտնվում են խորհրդակցությունների սենյակներ, գրասենյակներ, համակարգչային լսարաններ և 2 բացօթյա պատշգամբ՝ տեղակայված շինության տանիքին:

Բրիտանացի հայտնի ճարտարապետ Դեյվիդ Չիպերֆիլդը կվերակառուցի Վենետիկի դատախազության պատմական շենքը, տեղեկացնում է The Dezeen ինտերնետային կայքը: Վերակառուցումից հետո 500 տարվա ընթացքում առաջին անգամ շինությունն իր դռները կբացի հանրության առաջ: Ըստ նախնական տվյալների՝ վերականգնման աշխատանքները նախատեսվում է ավարտել 2020 թվականին: Նախագծի բյուջեն չի բարձրաձայնվում, սակայն նշվում է, որ պատմական շինության սեփականատեր՝ ապահովագրական «Ջեներալի Գրուփ» (Generali Group) ընկերությունը բազմամիլիոնանոց ծրագիր է նախատեսել: Ուղիղ 5 դար շինությունը փակ է եղել հանրության համար և ծառայել է միայն քաղաքական գործիչներին ու արքայական ընտանիքի անդամներին: Սակայն վերականգնումից հետո այնտեղ անց կկացվեն արվեստի բնագավառի տարբեր ցուցահանդեսներ, սեմինարներ և միջոցառումներ: Ինչպես տեղեկացնում է The Dezeen պարբերականը, վերակառուցման նախագիծը ներառում է նաև Սուրբ Մարկոյի հրապարակի և Թագավորական այգիների միջև ընկած միջանցքի վերակառուցումը: Կվերականգնվի նաև Մեծ ջրանցքի ափին գտնվող այգին: Վերակառուցման աշխատանքները բավական բարդ են լինելու Վենետիկի յուրօրինակ դիրքի պատճառով: Բանն այն է, որ նախագծի համար անհրաժեշտ շինանյութը շինարարական ընկերությունը ստիպված է լինելու շինհրապարակ հասցնել միմիայն նավակներով: 12-րդ դարում կառուցված շինությունը գտնվում է Վենետիկի Կենտրոնական հրապարակի հյուսիսային կողմում: Սկզբնական երկհարկանի շինության այրվելուց հետո 1530-ական թվականներին վաղ Վերածննդի դասական ոճով նախագծվել ու կառուցվել է ներկայիս եռահարկ շինությունը:

Այսօր գիտնականների և հետազոտողների կարծիքով գրեթե անխուսափելի է դարձել ծովերի և օվկիանոսների մակարդակի բարձրացումը: Ճարտարապետները ևս եկել են նույն համոզմունքին և սկսել են նոր կոնցեպտներ մշակել: Ինչպես տեղեկացնում է inhabitat.com կայքը, իտալացի ճարտարապետ Լուկա Կուրչին հանրությանն է ներկայացրել իր նոր աշտարակի դիզայնը: «Ուղղահայաց քաղաք» աշտարակը, որը նախատեսվում է կառուցել օվկիանոսի հատակին, ինքնաբավարարվելու է սեփական ռեսուրսներով: Ըստ նախնական տվյալների՝ 750 մետր բարձրությամբ, 180 հարկանի աշտարակի ճակատային հատվածը երեսապատված է լինելու ֆոտովոլտաիկ ապակուց, որի շնորհիվ աշտարակն արտադրելու է բավարար քանակի էներգիա սեփական կարիքների համար: Աշտարակի ընդհանուր մակերեսը կկազմի է 17650 քառակուսի մետր, որտեղ կտեղակայվեն բնակարաններ, գրասենյակային, առևտրային և զվարճանքի տարածքներ: Ստորջրյա հարկերում կլինեն ավտոկայանատեղի, մարզասրահ, հանգստի սենյակ և այլն: Նախագծի հիմնական նպատակներից մեկը մարդուն բնության հետ կապելն է: Այդ իսկ պատճառով աշտարակում ամեն ինչ նախագծված է պարզ և բնությանը մոտ: Աշտարակի դիմային հատվածի վրա տեղակայված բազմաթիվ բացվածքների շնորհիվ մաքուր օդը և բնական լույսը մշտապես ներթափանցելու են ներս: Բացի այդ աշտարակում մոտ 20000 քառակուսի մետր տարածքում կտնկվեն բույսեր և ծառերը: Նախատեսվում է նաև յուրօրինակ այգի ստեղծել աշտարակի տանիքին:

Ճարտարապետների Բրիտանական արքայական ինստիտուտը հանրությանն է ներկայացրել Ստիվեն Լոուրենսի անվան մրցանակի այս տարվա հավակնորդների անունները: Բոլոր հավակնորդները մինչ օրս արդեն բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիրներ են: «Ստիվեն Լոուրենսի անվան մրցանակաբաշխությունը» համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահեղինակավոր ճարտարապետական մրցանակներից մեկը: Այն շնորհվում է 1.3 մլն ԱՄՆ դոլարից պակաս բյուջե ունեցող նախագծերին: Նշենք, որ այս տարի 20-րդ, տոնական մրցանակաբաշխությունն է, իսկ դափնեկրի անունը կհայտարարվի հոկտեմբերի 31-ին «Ստիրլինգի մրցանակի» դափնեկրի հետ միասին: Մրցանակի առաջին հավակնորդը նկարիչ Ջավելին Բլոկի տուն-արվեստանոցն է: «Քոմփաունդ» (The Compound) արվեստանոցը նախագծել է «ԲիՓիԷն Արքիթեքթս» (BPN Architects) ճարտարապետական ընկերությունը նկարիչի պատվերով: Նկարիչը տարբեր պատկերներ ու կերպարներ է ստեղծում հին շինանյութից և աղբից: Հետևելով Բլոկի ցանկություններին՝ ճարտարապետական ընկերությունը նախկին տեքստիլ գործարանը վերածել է արվեստանոցի և բնակելի տան: Հաջորդ հավակնորդը «ՄակԳերրի-Մուն Արքիթեքթս» (McGarry-Moon Architects) ճարտարապետական բյուրոյի գրասենյակն է (Fallahogey Studio) Հյուսիսային Իռլանդիայի գյուղական համայնքում: Հեղինակների հիմնական նպատակն է եղել կառուցել այնպիսի շինություն, որը համահունչ լինի տեղական բնապատկերին: Գրասենյակը կառուցված է ամբարի տեսքով և քանի որ այնտեղ մակերեսը շատ փոքր է, ճարտարապետները յուրօրինակ լուծումներ են գտել՝ աստիճանների տակ տեղակայված գրապահարաններ, սեղանների վերածվող պատուհանագոգեր և այլն: Հաղթողի երրորդ հավակնորդ կառույցը նախագծել են «Մոլ Արքիթեքթս» (Mole Architects) և «Ռեբեկա Գրենջեր Արքիթեքթս» (Rebecca Granger Architects) ճարտարապետական ընկերությունները: House Boat անվանումով շինությունը կառուցված է լճի ափին, տանիքը նավակ է հիշեցնում, իսկ տան դիմային հատվածն ու ներքին հարդարումը իրականացվել են «Մավրիտանիա» նավի տարբեր մասերի և կահույքի օգտագործմամբ: «Տուն-նավակ» անվանումը ստացած շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 220 քառակուսի մետր: «Փիքոքների տունը» (Peacock House) նախագծել են «ԲիԷյջԷսԷֆ Արքիթեքթեն» (BHSF Architekten) և «Ստուդիո-Փի» (Studio-P) ճարտարապետական ընկերությունները: Տունը կառուցված է ներքին այգու շրջակայքում և բաղկացած է 3 հատվածներից՝ բնակելի հատված, ստուդիա և աշխատանքային տարածք: Տան կառուցման հիմնական նպատակը շրջապատի մեկ, երկու հարկանի փայտյա տներից ոչնչով չտարբերվելն է, բայց միևնույն ժամանակ յուրօրինակ լինելը: Բոլոր շինությունների պատերը ներկված են սպիտակ, բայց յուրաքանչյուր սենյակ կահավորված ու նախագծված է յուրօրինակ դետալներով: «Հայդ+Հայդ Արքիթեքթս» (Hyde + Hyde Architects) ճարտարապետական ընկերությունը մասնավոր պատվիրատուի համար նախագծել ու կառուցել են «Արծաթե տունը» (Silver House), որն այսօր մրցանակի հնարավոր հաղթողներից մեկն է համարվում: Մրցանակաբաշխության կազմակերպիչները հատկապես նշում են ընտրված շինանյութի յուրօրինակությունը: Առաջին հարկի պարիսպն ու բակային արահետները կառուցված են քարից ու բետոնից, իսկ երկրորդ հարկը ապակուց ու փայտից: «Ինվիզիբլ Ստուդիո» (Invisible Studio) ճարտարապետական ընկերությունը Մեծ Բրիտանիայի լեռնային տնտեսության կոմիտեի համար նախագծել և կառուցել է տեխնիկայի համար նախատեսված պահեստից ու անձնակազմի համար տնակից բաղկացած «Վոլֆսըն Թրի Մենեջմենթ Կենտրոնը» (Wolfson Tree Management Center), որը բոլոր հնարավորություններն ունի ստանալու Լոուրենսի մրցանակը: Մրցանակաբաշխության հեղինակները հատկապես նշում են ծրագրի էկոլոգիական մաքրությունը և «կանաչ» տեխնոլոգիաների օգտագործումը:

Վիետնամի մայրաքաղաք Հանոյում նախատեսվում է վիետնամական ավանդական ծաղիկ լոտուսի տեսքով նորագույն առևտրային ցուցասրահ կառուցել: Այս յուրօրինակ նախագծի հեղինակը գերմանական «ՋիԷմՓի» (GMP) ճարտարապետական բյուրոն է, որը հաղթել է ծրագրի գլխավոր կառուցապատող «ՎիԱյԷն Գրուփ» (VIN Group) ընկերության կողմից հայտարարված մրցույթում: Ըստ նախնական տվյալների՝ համալիրը կկառուցվի Հանոյից հյուսիս գտնվող 128 հեկտար մակերեսով հողակտորի վրա: 600 հազար քառակուսի մետր մակերեսով շինությունը կգտնվի քաղաքից միջազգային օդանավակայան տանող գլխավոր ավտոմայրուղու հարևանությամբ: Հարավային կողմից համալիրը կտեղակայվի գետի ափին և կգտնվի մի քանի կարևորագույն մայրուղիների հատման կետում; Համալիրը կբաժանվի 8 տարբեր ցուցասրահների, որտեղ կարող են անցկացվել իրարից բոլորովին տարբեր միջոցառումներ: Ի դեպ, միջոցառման մասշտաբայնությունից ելնելով՝ ամբողջ համալիրը կարող է ծառայել ինչպես 1 ամբողջական ցուցասրահ, այնպես էլ որպես առանձին սրահներ: Օղակաձև շինության կենտրոնական բաց տարածությունում նախատեսվում է կառուցել յուրօրինակ այգի անմիջապես ջրի վրա: Այգու տարբեր հատվածներն իրար կմիանան փոքրիկ ցամաքային կամրջակներով: Համալիրի կենտրոնական շինությունը պայմանականորեն կանվանվի «Տերմինալ», քանի որ վերջինս իր նախագծային մտահղացմամբ բավականին մոտ է օդանավակայանի: «Տերմինալ»-ի հարևանությամբ կկառուցվի ևս 2 շինություն, որոնցից յուրաքանչյուրում կտեղակայվեն 6-ական առևտրային տաղավարներ: Համալիրի բոլոր հատվածներն իրար կմիանան փակ քայլուղիներով: Առևտրային համալիրի մուտքի մոտ, աջ և ձախ կողմերում, կկառուցվեն գրասենյակային և հյուրանոցային աշտարակներ, որոնք յուրօրինակ դարպասի դեր կկատարեն համալիրի մուտքի մոտ: Ամբողջական կառույցի շուրջը ևս այգի կկառուցվի: