Պատրաստ եք, արդյոք, 300 ԱՄՆ դոլար ծախսել մեկ գիշեր «գետնի տակ» քնելու համար: Հավանաբար, յուրաքնաչյուրն էլ կհամաձայնի վճարել այդ գումարը, երբ տեսնի Չինաստանում «գետնի տակ» կառուցվող շքեղ հյուրանոցային համալիրի նախագիծը: Վերջին 10 տարիների ընթացքում Չինաստանը համարվում է երկնաքերերի շինարարության առաջատարը: Այսօր, նա պատրաստվում է գրավել երկնաքերերի մեկ այլ ոլորտ, որոնք արդեն կկառուցվեն ոչ թե դեպի երկինք, այլ դեպի երկրի ընդերք՝ այսպես կոչված «գետնաքերեր» (groundscrapers): Ինչպես տեղեկացնում է CNN International լրատվական գործակալությունը, անցած ամիս Շանհայում՝ «Տյանմուշան» (Tianmushan) բարձունքի ստորոտում, 100 մետր խորությամբ փոսի մեջ սկսվել է էլիտար հյուրանոցի շինարարությունը: 19 հարկից բաղկացած հյուրանոցի կառուցումը ձեռնարկել է Շանհայի «Շիմաո գրուփ» (Shimao) անշարժ գույքի ընկերությունը: 2014 թ-ի վերջին կամ 2015 թ-ի սկզբին՝ շինարարության ավարտից հետո, շքեղ ստորգետնյա հյուրանոցի ամենացածր հարկը Շանհայում կառուցվող «Ջեյ Հոթել» (J Hotel) հյուրանոցի ամենաբարձր հարկից ցածր կլինի ավելի քան 700 մետր: Ի դեպ, վերոնշյալ հյուրանոցը ևս նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2014-2015 թթ-ին, իսկ շինարարության ավարտից հետո այն կհամարվի աշխարհի ամենբարձր հյուրանոցը: «Տյանմուշան» բարձունքի ստորոտում գտնվող հսկա փոսը, որը գտնվում է կենտրոնական Շանհայից 45 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, ունի 100 մետր խորություն, 240 մետր երկարություն և 160 մետր լայնություն: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Շանհայի Հրաշքների Երկիր ԻնտերԿոնտինենտալ Շիմաո» (InterContinental Shimao Shanghai Wonderland) հյուրանոցը կունենա 380 սենյակ, ստորջրյա ռեստորան, և բաղկացած կլինի 19 հարկից, որից 16-ը ստորգետնյա, 3-ը վերգետնյա: Նաև նախատեսվում է հյուրանոցի կողային մասում կառուցել 60 մետրանոց «ապակե վարագույր»՝ արհեստական ջրվեժի իմիտացիայի նպատակով: Պետք է նշել, որ այս փոսը առաջացել է 1950-ական թթ-ից սկսած, քարհանքի շահագործման հետևանքով, իսկ 2000-ին ամբողջովին լքվել է: 2006-ին «Շիմաո» ընկերությունը գնել է տարածքն այնտեղ հանգստավայր և հյուրանոց կառուցելու նպատակով: Հյուրանոցի նախագիծն իրականացրել է հանրահայտ «Աթքինս» (Atkins) ճարտարապետական բյուրոն, որը հեղինակ է նաև անկրկնելի Բուրջ Ալ Արաբ հյուրանոցի: Ի դեպ, անցած տարի այս «ստորգետնյա» նախագիծը MIPIM Asia ճարտարապետական ցուցահանդեսի ժամանակ արժանացել է ոսկե մեդալի: Ոլորտի փորձագետների կարծիքով շինարարության ավարտից հետո հյուրանոցում սենյակների գները 1 գիշերվա համար կլինեն 320 ԱՄՆ դոլարից ոչ պակաս, ինչը կրկնակի թանկ է, քան մյուս հինգ-աստղանի հյուրանոցների սակագները Շանհայի այս շրջանում: Նշենք նաև, որ 428 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով հանգստավայրի կառուցման համար «Շիմաո» ընկերությունը նախատեսում է ծախսել ավելի քան 555 մլն ԱՄՆ դոլար:

Աշխարհի ամենաբարձր և ամենաերկար «թունելից-թունել» կամուրջը, կառուցվել է Կենտրոնական Չինաստանում, տեղեկացնում է The Telegraph-ը: «Այժայ» (Aizhai) գերերկար կամուրջը, որն անհավանական անդունդի վրայով իրար է միացնում 2 թունելներ, գտնվում է Չինաստանի կենտրոնական Հունան (Hunan) նահանգում Դեհանգ (Dehang) անդունդի վրա: Կամուրջի երկարությունը կազմում է 1176, իսկ անդունդի խորությունը 355 մետր: Կամուրջը համարվում է 64 կիլոմետր երկարությամբ Ջիշոու-Չեդոնգ (Jishou-Chadong) մայրուղու կենտրոնական օղակը: Այն կառուցվել է լեռնային հատվածներում երթևեկությունը թեթևացնելու նպատակով, քանի որ ոլորապտույտ ճանապարհների պատճառով այստեղ մշտական խցանումներ էին առաջանում: 24.5 մետր լայնությամբ կամուրջը բաղկացած է երկկողմանի երթևեկության 2 երթուղիներից, որոնցով կարելի է երթևեկել առավելագույնը 80 կիլոմետր ժամ արագությամբ: Ամբողջ կամուրջի երկայնքով տեղադրված են 1888 լուսարձակներ կամուրջը գիշերները լուսավորելու նպատակով: Հսկայական կամուրջի շինարարությունը սկսվել է 2007 թ-ի հոկտեմբերին և ավարտվել 2011 թ-ի դեկտեմբերին: Շինարարությունը մասնավորապես ֆինանսավորվել է Ասիական զարգացման բանկի տրամադրած 208 մլն ԱՄՆ դոլար վարկով: Նշենք նաև, որ Չինաստանում է գտնվում աշխարհի ամենաերկար կամուրջը: 164.8 կիլոմետր երկարությամբ «Դենյանգ Կունշան» (Denyang Kunshan) կամուրջի շինարարությունը ավարտվել է 2010 թ-ին Պեկին-Շանհայ արագնթաց երկաթգիծը սպասարկելու նպատակով:

Այս տարի աշխարհի ամենահեղինակավոր «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակի» (Pritzker Architectural Prize) դափնեկիր է դարձել չինացի ճարտարապետ Վան Շուն (Wang Shu): Ի դեպ, այս մրցանակի շնորհման ամբողջ պատմության ընթացքում առաջին անգամ է, որ դափնեկիրը չինացի ճարտարապետ է: Աշխարհահռչակ չինացի ճարտարապետը իր կնոջ՝ Լյու Վենյուի (Lu Wenyu) հետ չինական Խանչժոու քաղաքում ղեկավարում է սեփական «Ամաթեուր Արքիթեքթս» (Amateur Architects) ճարտարապետական բյուրոն, ինչպես նաև հանդիսանում է Չինաստանի արվեստների ակադեմիայի ճարտարապետական բաժանմունքի (Architecture Department of the China Academy of Art) ղեկավարը: 48–ամյա ճարտարապետն իր առաջին կոչումը ստացել է 1985 թ-ին, երբ ավարտել է Նանկինի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ճարտարապետական ֆակուլտետը (Nanjing Institute of Technology Department of Architecture), իսկ 3 տարի անց նույն ինստիտուտում արժանացել ճարտարապետ-մագիստրոսի կոչմանը: Այնուհետև նա իր աշխատանքը շարունակել է Խանչժոու քաղաքի Գեղարվեստի ակադեմիայում (Zhejiang Academy of Fine Arts in Hangzhou), որտեղ էլ սկսել է ուսումնասիրություններն այն մասին՝ ինչպես կարող են հարաբերվել շրջակա միջավայրը, ճարտարապետությունը և հին շենքերի վերակառուցումը: 1990 թ-ին Վան Շուն ավարտել է իր առաջին աշխատանքը՝ Հայնինգ քաղաքի 3.6 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով «Երիտասարդական կենտրոնը» (Youth Center), իսկ ահա արդեն 2000 թ-ին իր ամենամեծ նախագիծը՝ Սուչժոույի համալսարանի Վենչժենյան քոլլեջը (Wenzheng College at Suzhou University): Հաջորդող տասնամյակի ընթացքում ամուսին ճարտարապետները նախագծել են բազմաթիվ շինություններ, այդ թվում մի շարք համալսարանական համալիրներ Սուչժոու և Խանչժոու քաղաքներում, մի շարք բնակելի համալիրներ, մասնավորապես՝ «Ուղղահայաց բակերը» (Vertical Courtyards Apartments) Խանչժոու քաղաքում և «Հինգ Ցրված տները» (Five Scattered Houses) Նինբո քաղաքում: Նշենք, որ իր ամբողջ ստեղծագործական կյանքի ընթացքում ճարտարապետը որևէ նախագիծ իրականացնելիս մեծ ուշադրություն է դարձնում այն շրջակա միջավայրին, որտեղ պիտի կյանքի կոչվի նախագիծը և այն շինանյութերին, ինչից վերջինս պիտի կառուցվի: Այսպես՝ իր «Քսինգշան Քամփուս» (Xingshan Campus) նախագիծն իրականացնելիս, ճարտարապետը շինության տանիքապատման համար օգտագործել է նախկինում քանդված տների ավելի քան 2 մլն կղմինդրե սալիկ: Չինացի ճարտարապետ Վան Շուն իր ստեղծագործական կյանքի ընթացքում բազմաթիվ մրցանակներ է ստացել, որոնցից են՝ 2004 թ-ին «Չինական ճարտարապետական մշակույթի մրցանակը» (Architecture Art Award of China), 2010 թ-ին կնոջ հետ ստացած «Շելլինգյան մրցանակը» (Schelling Architecture Prize), 2011 թ-ին «Ֆրանսիական ճարտարապետական ակադեմիայի» ոսկե մեդալը (French Gold Medal from the Academy of Architecture) և այլն: Ի դեպ, «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակը» ստանալու մասին լուրը լսելուց հետո ճարտարապետը հայտարարել է. «Սա ինձ համար մեծ անակնկալ է, և ես մեծ հպարտությամբ եմ ընդունում այս հեղինակավոր մրցանակը: Ես հանկարծ հասկացա, որ վերջին տասնամյակի ընթացքում հսկայական աշխատանք եմ կատարել, իսկ մրցանակի շնորհումն ապացուցում է, որ իմ տաժանակիր աշխատանքը հանգեցրել է դրական արդյունքի»: «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակը» շնորհվում է ամեն տարի ճարտարապետության ոլորտում գրանցած ձեռքբերումների համար: Այս մրցանակը շատ հայտնի է ամբողջ աշխարհում և նույնականացվում է «Նոբելյան մրցանակ»-ի հետ: Քանի որ ճարտարապետության ոլորտում «Նոբելյան մրցանակ» չի շնորհվում, 1979 թ-ին Պրիտցկերների ընտանիքը, ում պատկանում է «Հյաթ» (Hyatt) հյուրանոցային ցանցն ամբողջ աշխարհում, որոշում է ստեղծել այս մրցանակը: Նշենք, որ տարբեր տարիներին այս մրցանակին արժանացել են այնպիսի տաղանավոր ճարտարապետներ, ինչպիսիք են Ֆրենկ Գերին, Նորման Ֆոսթերը, Ռենցո Պիանոն, Զահա Հադիդը, Ժան Նուվելը և այլք: Այս տարի հեղինակավոր մրցանակի հանդիսավոր հանձնման արարողությունը տեղի կունենա Պեկինում մայիսի 25-ին, որտեղ Վան Շուն կստանա մրցանակի բրոնզե մեդալը և 100 հազար ԱՄՆ դոլար արժողությամբ կտրոնը:

Չինաստանի Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170մ² հողատարածքի վրա կառուցվել է 30-հարկանի հյուրանոց տեղեկացնում է Constructiondigital կայքը: Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Վերոնշյալ ընկերությունը նման կարճ ժամանակահատվածում կարողացել է կառուցել 30-հարկանի շենքը միմիայն «հավաքովի նախագծի» (Smart prefab design) շնորհիվ: Ի դեպ, նախագծման այս տեսակը հնարավորություն է տալիս շինության տարբեր հատվածները կառուցել շինհրապարակից դուրս՝ գործարանային պայմաններում, իսկ վերջնական շենքը հավաքել արդեն նախատեսված վայրում: Ինչպես անցած տարի գրել է մեր կայքը ,«Բրոուդ Գրուփ» ընկերությունն ամբողջ աշխարհում հայտնի դարձավ, երբ Չինաստանում ընդամենը 6 օրում կառուցեց 15-հարկանի «Տապան Հյուրանոցը» (The Ark Hotel): Ընկերության վերջին նախագիծն էլ կրկին Չինաստանում, Չանգշա (Changsha) քաղաքում կառուցված աշտարակն է, որի 90 տոկոսը նախօրոք կառուցվել է գործարաններում, և հետո միայն շինհրապարակում հավաքվել է շենքը: Ընկերությունն ապագայում նախատեսում է կառուցել 30–հարկանի նմանատիպ ևս 150 բնակելի շենքեր, հյուրանոցներ և գրասենյակներ: Ընթերցողի համար ավելի պարզ լինելու համար եկեք պարզաբանենք՝ ինչ է «հավաքովի նախագիծը» (prefab design) կամ «հավաքովի շենքը» (prefabricated building): Սա շինության կամ նախագծի այնպիսի տեսակ է, որը բաղկացած է գործարաններում նախօրոք կառուցված և շինհրապարակում հավաքված տարբեր մասերից: Այսօր շատ ճարտարապետներ իրենց նախագծերում օգտագործում են դիզայնի այս տարբերակը: Այս նախագծերում հնարավոր է օգտագործել «կանաչ» տեխնոլոգիաներ, կառուցապատողները կարող են ավելացնել նոր սենյակ կամ նույնիսկ արևային մարտկոցներ տեղադրել տանիքին: Պատմության մեջ հայտնի առաջին «հավաքովի տունը»՝ «Մենինգի հավաքովի քոթեջը» (Manning Portable Cottage) հանրությանը հայտնի է դարձել 1837 թ-ին հարավային Ավստրալիայում և գոյություն ունի մինչ օրս: Տան հատվածները կառուցել է լոնդոնցի հյուսն Մենինգը, իսկ ավելի ուշ բրիտանացի ներգաղթյալները Ավստրալիայում կառուվել են տնակը:

Նոյեմբերի 18-ին Չինաստանի հյուսիս-արևմտյան Գանսու (Gansu) նահանգում գտնվող Ցզյաուգուան (Jiayuguan) քաղաքի ղեկավարությունը սկսել է Չինական Մեծ Պարսպի արևմտյան հատվածի վերականգնողական աշխատանքները, տեղեկացնում է Xinhua լրատվական գործակալությունը: Վերականգնողական աշխատանքները նախատեսվում է սկսել Ցզյաույ ուղեկալի (Jiayu Pass) շրջանից, որտեղից էլ սկսվում է Մին դինաստիայի (Ming Dynasty) (1368-1644թթ) ժամանակ կառուցված Չինական մեծ Պարսպի հատվածը: Բացի այդ, նախատեսվում է նաև կառուցել թեմատիկ այգի և կենտրոն, որը կզբաղվի Պարսպի վիճակի ուսումնասիրությամբ: 317 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ նախագծի ֆինանսավորումը կիրականացվի բացառապես պետական բյուջեի միջոցներով: Ցզյաույ ուղեկալը, որը 1987 թ-ին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-Ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, կառուցվել է 1372 թ-ին և համարվում է միջնադարյան Մետաքսե ճանապարհի (Silk Road) կարևորագույն հատվածը: Չինական Մեծ Պարսպի այդ հատվածում վերջին անգամ նման լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքներ իրականացվել են 1984 թ-ին: 2008թ-ին իրականացված համազգային ուսումնասիրությունների արդյունքում հաշվարկվել է, որ Չինական Մեծ Պարսպի երկարությունը կազմում է 8.851 հազար կիլոմետր: Մեծ Պարիսպը ձգվում է երկրի 10 նահանգներով: Պարսպի շինարարությունը սկսվել է մ.թ.ա. 3-րդ դարում Ցին Շիհուանդին (Qin Shihuang) կայսեր օրոք՝ երկիրը բարբարոսների հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով: Հետագայում Պարսպի շինարարությունը շարունակվել է: Մեր օրերում պահպանվել են Մեծ Պարսպի այն հատվածը, որը կառուցվել է Մին դինաստաիայի թագավորության օրոք աղյուսից և քարե բլոկներից: