Այսօր նախագծողները բնակարանի հովացման համար տեղադրում են բազմատեսակ սարքավորումներ: Սակայն եկեք այս խնդիրն ուսումնասիրենք այլ տեսանկյունից և գտնենք այնպիսի տարբերակ, որ բնակարանը կհովացվի շնորհիվ այն շինանյութի, ինչից կառուցված է: Օրինակ, աղյուսը… «Իմերջինգ Օբջեքթս» (Emerging Objects) նախագծող ընկերությունը հանրության ուշադրությանն է ներկայացրել հատուկ ծակոտկեն աղյուսներ, որոնք բնակարանի ջերմաստիճանի նվազման համար օգտագործում են ջուր; Այսպիսի աղյուսի յուրաքանչյուր սանտիմետր տպագրված է 3D տպիչով, իսկ վերջինս էլ ստացել է շատ բնութագրող անվանում՝ «Հովացնող աղյուսներ» (Cool Bricks): Այս աղյուսները օդի ջերմաստիճանի նվազման համար օգտագործում են գոլորշիացման երևույթը, ինչի ժամանակ ջրի գոլորշիացումը սառեցնում է օդը: Յուրաքանչյուր 3D տպագրված աղյուս ունի եռաշերտ կերամիկական կառուցվածք և կարող է իր մեջ պահպանել ջուրը հասարակ սպունգի մեխանիզմով: Աղյուսն աշխատում է հետևյալ կերպ. Երբ օդը մոտենում է աղյուսի ծակոտկեններին ջուրը գոլորշիանում է օդում և իջեցնում ջերմաստիճանը: Նշենք, որ աղյուսները կարելի է ջրով լցնել կամ ձեռքով, կամ պոմպով: Ինչպես պնդում է «Հովացնող աղյուս» գյուտի համահեղինակ Ռոնալդ Ռաելը (Ronald Rael), այս աղյուսները կարելի է համարել ժամանակակից օդորակիչների այլընտրանք: Հայտնագործված տեխնոլոգիան շատ բնական է և հնարավորություն է տալիս խնայել մեծ քանակությամբ էներգիա, հատկապես չափազանց չոր կլիմա ունեցող վայրերում: Նմանատիպ շինանյութ ստեղծելիս նախագծողները ոգեշնչվել են «Մուսքաթես» (Muscatese) կոչվող սարքից: Վերջինս իրենից ներկայացնում է պատուհան, որն օգտագործվում է չափազանց չոր կլիմայական պայմաններում գոլորշիացման մեթոդով սառեցնելով օդը: Պատուհանն օգտագործում է ջրով լցված կերամիկական փոքրիկ կոնտեյներ, որը տեղադրված է փայտե հատուկ էկրանի վրա: Օդը անցնելով այս կոնտեյների միջով հովանում է և հետո մուտք գործում շինություն: Ի դեպ, այս շինանյութը բավականին պարզ է նաև տեղադրման առումով: Աղյուսներն ունեն միացման հատուկ մակերեսներ, որոնց շնորհիվ կարելի է հեշտությամբ հավաքել ամբողջական պատեր: Գյուտի հեղինակները պնդում են, որ ինչքան մեծ է աղյուսե պատը, այնքան ավելի արդյունավետ է այն աշխատում: Այսօր արդեն իրականացվում են փորձարարական աշխատանքներ: Չնայած դեռևս շուտ է էական արդյունքներ գրանցելու համար, սակայն հետազոտողները համոզված են, որ աղյուսները կարելի է օգտագործել մեծ սենյակներ, անգամ գյուղատնտեսական նշանակության կառույցներ հովացնելու նպատակով:

Նյու Յորքում կառուցվում է քաղաքի առաջին բնակելի շինությունը, որը պարունակելու է միկրոբնակարաններ: Ինչպես պնդում է The New York Times պարբերականը, Բրուքլին թաղամասում կառուցվող «Իմ Միկրո Նյու Յորք» (My Micro NY) բազմաբնակարան «հավաքովի» շենքի շինարարությունը կավարտվի այս տարվա գարնանը, և վերջինս շահագործման կհանձնվի արդեն ամռանը: Նախագիծը մշակել է «էնԱրչիթեքթս» (nArchitects) ճարտարապետական բյուրոն: Ընկերությունը նախագծի մշակման հնարավորություն ստացել էր 2013 թվականին, երբ հաղթել էր Նյու Յորքի քաղաքապետարանի կողմից հայտարարված մրցույթում: Շինարարության ավարտից հետո «Իմ Միկրո Նյու Յորք» յուրօրինակ շենքն իր ապագա վարձակալներին կառաջարկի 55 բնակարան, որոնց մակերեսը կկազմի 23-34 քառակուսի մետր: Այս «միկրոբնակարաններից» յուրաքանչյուրը վարձակալության կհանձնվի 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարով: Մեկ սենյականոց բնակարաններից յուրաքանչյուրը կունենա գեղեցիկ տեսարանով հսկա պատուհաններ, մոտ 2.7 մետր բարձրությամբ առաստաղ, ներկառուցված պահարաններ, փոքրիկ խոհանոց և լոգարան: Շինարարության ծախսերը կրճատելու համար «էնԱրչիթեքթս» ճարտարապետական բյուրոն մշակել է «հավաքովի» նախագիծ, որի յուրաքանչյուր մեկսենյականոց բնակարանը 1 առանձին հատված է և պատրաստվում է երկաթ-բետոնե կառուցվածների գործարանում: Բացի փոքրիկ բնակարաններից, շենքի բնակիչների կյանքն ավելի «թեթև» դարձնելու համար ճարտարապետական բյուրոն մշակել է նաև փոքրիկ հանրային գոտի, որտեղ վարձակալները կարող են հանգստանալ և հյուրեր ընդունել: «Իմ Միկրո Նյու Յորք» նախագծի հիմնական նպատակը Նյու Յորքի անշարժ գույքի շուկայում վարձակալության գների փոքր-ինչ մեղմումն է: Ըստ նախագծի հեղինակների՝ փոքրիկ (մոտ 30 քառակուսի մետր) մակերեսով բնակարանները, նախատեսված միայնակ քաղաքացիների կամ երեխա չունեցող զույգերի համար, որոշ չափով կարող են լուծել այս խնդիրը: Նշենք, որ նախագծի իրականացումը հնարավոր է դառնում միայն «հավաքովի» կոնստրուկցիաների պարագայում, քանի որ վերջիններս շինարարության ընթացքում ցածր ինքնարժեք են ապահովում: Քաղաքի իշխանությունները հավատում են նախագծի հաջողությանը և նախատեսում են մինչև 2020 թվականը կառուցել ևս 165 հազար բնակարան, ինչը հնարավորություն կտա լուծել 500 հազար քաղաքացու բնակարանային խնդիր: Նշենք, որ այս նախագիծը հնարավոր դարձավ իրականացնել միայն քաղաքապետ Մայքլ Բլումբերգի անմիջական մասնակցությամբ: Բանն այն է, որ 1987 թվականից ի վեր քաղաքում գործում էր օրենք, որն արգելում էր 37 քառակուսի մետրից պակաս մակերես ունեցող բնակարանների կառուցումը: 2013 թվականին քաղաքապետը չեղյալ հայտարարեց օրենքը այս նախագիծն իրականացնելու համար: Ի դեպ, մեր համերկրացիներն արդեն երկար տարիներ ապրում են այսպես կոչված «միկրոբնակարաններում»: Դեռևս Խորհրդային Միության տարիներին երկրում կառուցվեցին «Խրուշչովյան» նախագծի շենքերը, որտեղ 1-սենյականոց բնակարանների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 28-32 քառակուսի մետր:

Աշխարհի ամենաբարձր ուղղահայաց այգին, որն ունի բնակելի բարձրահարկի տեսք պատված խիտ բուսականությամբ, այժմ զարդարում է Սիդնեյի համայնապատկերը: Երկար սպասված «Ուան Սենթրալ Փարք» (One Central Park) նախագծի շինարարությունն ավարտված է: Յուրօրինակ երկնաքերը նախագծել է աշխարհահռչակ ճարտարապետ Ժան Նուվելը (Jean Nouvel), իսկ վերջինիս ապրելու և շնչելու հնարավորություն է ընձեռել հանրահայտ ֆրանսիացի նկարիչ և բուսաբան Պատրիկ Բլանկը (Patrick Blanc): Ամբողջ շինարարության ընթացքում որպես գլխավոր կառուցապատողներ հանդես են եկել ամբողջ աշխարհում կայուն կառուցապատման ոլորտում իրենց գործունեությամբ հայտնի 2 ընկերություն՝ «Ֆրեյզերզ Փրոփերթի Օսթրեյլիա» (Frasers Property Australia) և «Սեկիսու Հաուս Օսթրեյլիա» (Sekisui House Australia): Այս նախագծի դիմային հատվածում տնկված են ավելի քան 250 տեսակի ավստրալական ծաղիկներ և բույսեր: Նախագծի յուրաքանչյուր մասնիկը մանրակրկտորեն մշակված է և ծառայում է իր նպատակին: Նշենք, որ այս յուրօրինակ կանաչ համալիրը կազմված է 2 շինություններից համապատասխանաբար 116 և 64.5 մետր բարձրություններով: Ի դեպ, համալիրի բարձր երկնաքերում կա հատուկ հատված, որտեղ գտնվում են 38 շքեղ փենթհաուսներ: Բազմաֆունկցիոնալ համալիրի առանձնահատկությունների շարքում կարելի է նշել կրիչ հայելիներից կազմված մի ուղղանկյուն հսկա վահանակ, որն ամրացված է բարձրահարկ երկնաքերին: Վերջինիս նպատակն է կլանել արևի ճառագայթները և արտացոլել դրանք ավելի ցածր գտնվող հարկերում՝ բնակարաններում բնական լույս ապահովելու, ինչպես նաև բույսերին անհրաժեշտ արևի լույս մատակարարելու նպատակով: Իսկ արևի մայր մտնելուց հետո այս վահանակը վերածվում է փայլող լուսադիոդային էկրանի, ոը նախագծել է լուսավորման ոլորտում հայտնի դիզայներ Յան Կերսալը: «Ուան Սենթրալ Փարք» երկնաքերը Սիդնեյի կենտրոնում կառուցվող «քաղաքային գյուղի» մի հատվածն է: Այնտեղ տեղակայված են ինչպես բնակարաններ, այնպես էլ առևտրային տարածքներ, ինչպես նաև հանրային գոտիներ՝ նախատեսված նկարիչների և ճարտարապետների համար: Երկնաքերի շուրջը կառուցվել է 64 հազար քառակուսի մետր մակերեսով այգի, որը նախատեսված է խաղաղ հանգստի, ինչպես նաև բաց երկնքի տակ անցկացվող որոշակի միջոցառումների համար: Նշենք, որ 2014 թվականին Ասիա և Ավստրալիա մայրացամաքից «Ուան Սենթրալ Փարք» երկնաքերը «Բարձրահարկ շենքերի և քաղաքային միջավայրի խորհրդի» (CTBUH) կողմից ճանաչվել է լավագույնը:

Այսօր ամբողջ աշխարհում կան Էյֆելյան աշտարակի ավելի քան 41 կրկնօրինակներ, որոնցից 3-ը գտնվում են Չինաստանում: 2016 թ-ին չինական Մակաո քաղաքում նախատեսվում է շահագործման հանձնել այս երկրում կառուցվող չորրորդ կրկնօրինակը: Սակայն ամեն ինչ այսքանով չի ավարտվի և մոտ ապագայում ամբողջ աշխարհում կկառուցվեն այս բրենդային շինության տասնյակ կրկնօրինակներ: Անցած տարի «Լաս Վեգաս Սենդս» (Las Vegas Sands) ընկերության մասնաճյուղ «Ասիա Սենդս Չինաստան» (Asia Sands China) ընկերությունը հայտարարել էր, որ Մակաոյի իշխանությունները թույլատրել են քաղաքում փարիզյան թեմատիկայով հանգստավայր կառուցել: Իսկ արդեն այս տարվա սկզբին ասիական մասնաճյուղի նախագահ Էդվարդ Թրեյսին հայտարարեց, որ 2,7 մլրդ ԱՄՆ դոլար բյուջեով նախագըծի շինարարական աշխատանքները բուռն ձևով առաջ են ընթանում: Փարիզյան թեմատիկայով կառուցվող «Փարիզյան Մակաո» (Parisian Macao) հանգստավայրն այցելուներին առաջարում է մոտ 3000 հյուրանոցային համարներ, 45 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով առևտրային տարածքներ, 5-աստղանի բազմաթիվ հանրային տարածքներ, ֆրանսիական ռեստորաններ և ամենագլխավորը՝ Էյֆելյան աշտարակի կրկնօրինակը՝ դիտահարթակով և 3-րդ հարկում տեղակայված ռեստորանով: Յուրօրինակ հանգստավայրի այցելուները հնարավորություն կունենան նաև վերելակով բարձրանալ աշտարակի գագաթը, որպեսզի զմայլվեն բացվող գեղեցիկ տեսարանով: «Փարիզյան Մակաոյի» առևտրային կենտրոնները կլինեն ամենանորաոճ տենդենցները ներկայացնող բրենդային խանութներ հագուստի, զարդերի, ժամացույցների և շքեղ աքսեսուարների ոլորտում: Հանգստավայրի բոլոր կառույցները կապված կլինեն կամուրջներով և շարժական քայլուղիներով, որոնք անկախ դրսի եղանակային պայմաններից կլինեն հարմարավետ այցելուների համար:

Ինչպես տեղեկացնում է The Telegraph բրիտանական պարբերականը, «Տրանսպորտը Լոնդոնի Համար» (Transport for London (TfL)) ընկերությունը որոշել է վերակառուցել լոնդոնյան ավելի քան 50 նախկին տրանսպորտային կայարան: Ըստ տարածված տեղեկատվության՝ մետրոյի և ավտոբուսային որոշ կայարաններ, ինչպես նաև դրանց հարակից տարածքները կվերափոխվեն զբոսաշրջային տեսարժան վայրերի, բնակարանների, գրասենյակային և առևտրային տարածքների: Ըստ ընկերության կատարած հաշվարկների՝ նորագույն նախագծի իրականացումից հետո, որն, ի դեպ, կտևի մոտ 10 տարի, ընկերությունը կարող է ակնկալել ավելի քան 5,1 մլրդ ԱՄՆ դոլար եկամուտ: Նմանատիպ որոշում ընկերությունը կայացրել է տրանսպորտային ենթակառուցվածքների արդիականացման և անընդհատ աճող բնակչության պահանջմունքները բավարարելու նպատակով: Ինչպես մանրամասնել է «Տրանսպորտը Լոնդոնի Համար» կոմերցիոն զարգացման բաժնի տնօրեն Գրեմ Քրեյգը, բրիտանական մայրաքաղաքի բնակչությունը այնպես է աճում, որ արդեն 2030 թվականին մայրաքաղաքի բնակչությունը կհասնի 10 մլն-ի այսօրվա 8,4 մլն-ի փոխարեն: Այնպես որ Լոնդոնին անհրաժեշտ են նոր բնակարաններ և գրասենյակներ: «Տրանսպորտը Լոնդոնի Համար» ընկերությունը փետրվարի 2-ին արդեն հայտարարել է նախագծի իրականացման առաջին մրցույթը: