Դավիթ Ազրիելին՝ «Ազրիելի Գրուփ» (Azrieli Group) ընկերության գլխավոր բաժնետերը, մարտի 25-ին ղեկավարել է 200 մետր բարձրությամբ «Սարոնա Կենտրոնի» (Sarona Center) հիմնարկեքի արարողությունը: 50 հարկանի, 400 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշտարակը կկառուցվի Թել-Ավիվի Կիրյա (Kirya) գործարար թաղամասում, տեղեկացնում է The Jerusalim Post-ը: 2016 թ-ին շինարարության ավարտից հետո «Սարոնա Կենտրոնը» կդառնա Իսրայելի խոշորագույն գրասենյակային աշտարակը: Ըստ նախնական տվյալների՝ աշտարակի 125 հազար քառակուսի մետր մակերեսը կզբաղեցնեն գրասենյակային տարածքները, ինչպես նաև այնտեղ կլինի 1.6 հազար ավտոմեքենայի համար նախատեսված կայանատեղի և 3 հարկանի առևտրային կենտրոն՝ 11 հազար քառակուսի մետր մակերեսով: Նշենք, որ շինարարության ավարտից հետո «Սարոնա Կենտրոնը» կդառնա երկրի բարձրությամբ երկրորդ աշտարակը՝ առջևում թողնելով միայն 244 մետր բարձրությամբ, 68 հարկանի բազմաֆունկցիոնալ «Մոշե Ավիվ Աշտարակին» (Moshe Aviv Tower): «Ազրիելի Գրուփ» ընկերությունը շինարարության համար նախատեսված հողատարածքը ձեռք է բերել Իսրայելի իշխանություններից 140 մլն ԱՄՆ դոլարով անցած տարի: Նշենք, որ այս նոր աշտարակը նախագծել է Իսրայելի հայտնի ճարտարապետ Մոշե Ցուրը (Moshe Zur) «Դավիթ Ազրիելի Արքիթեքթս» (David Azrieli Architects) ընկերության ճարտարապետների հետ համատեղ: Վերջիններս աշտարակը նախագծել են պարզ երկրաչափությամբ, իսկ գրավչություն հաղորդելու համար այնպես են արել, որ ամբողջ շինությունից բացվի հիասքանչ տեսարան դեպի ծովը:
Ինչպես տեղեկացնում է «Մարիոթ Ինթերնեշնլ» (Marriott International) ընկերության կայքը, աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցային շենքը՝ «JW Մարիոթ Մարքուիսը» (JW Marriott Marquis), իր դռները կբացի 2012 թ-ի 4-րդ եռամսյակում Դուբայում: Ընկերության տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ հյուրանոցը կբացվի 2 փուլով: Առաջին փուլում նախատեսվում է բացել հյուրանոցի մի մասը, որը կներառի 807 հյուրանոցային համարներ, բազմաթիվ սրահներ և ռեստորաններ: Երկրորդ փուլում շահագործման կհանձնվի հյուրանոցի մնացած հատվածը: Բացվելուց հետո Դուբայի 355 մետր բարձրությամբ «JW Մարիոթ Մարքուիս» հյուրանոցը կդառնա աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցային շենքը, որը 26 մետրով կգերազանցի Նյու Յորքի «Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգ» (Empire State Building) աշտարակին: Նախատեսվում է նաև, որ հյուրանոցը կդառնա տարածաշրջանում գործարար միջավայրի զարգացման գրավականը: Այն կկարողանա սպասարկել գործարարների մեծ խմբերի, ինչպես նաև կդառնա այն վայրը, որտեղ անց կկացվեն հանդիպումներ, խորհրդակցություններ և ցուցահանդեսներ: Բազմաթիվ ռեստորանների և զվարճանքի կենտրոններին զուգահեռ, հյուրանոցում կլինեն նաև 2 պարադահլիճ և 24 դահլիճներ գործարար խորհրդակցությունների համար: Նշենք, որ այսօր աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցային շենքը համարվում է Դուբայի «Ռոուզ Ռայհան»-ը (Rose Rayhaan): 72 հարկանի, 333 մետր բարձրությամբ աշտարակը, որը գրանցված է նաև «Գինեսի ռեկորդների գրքում» իր դռները բացել է 2010 թ-ին: Ավելի պարզ լինելու համար նշենք, որ «Ռոուզ Ռայհանը», հետագայում «Մարիոթ Մարքուիսը» աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոց են համարվում՝ որպես բացառապես հյուրանոցային շինություններ: Իսկ բարձրության մակարդակով աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցը բացվել է 2011 թ-ի մարտին, Հոնկոնգում: «Ռիթց Քարլթոն» (Ritz-Carlton) հյուրանոցը գտնվում է 484 մետր բարձրությամբ «Միջազգային առևտրային կենտրոն» երկնաքերի 102-118-րդ հարկերում : «JW Մարիոթ»-ը հանդիսանում ե «Մարիոթ Ինտերնեյշնլ»-ի մի մասը և տիրապետում է բազմաթիվ բարձրակարգ հյուրանոցների աշխարհի խոշոր գործարար կենտրոններում և հանգստավայրերում: Այսօր 55 «JW Մարիոթ» բրենդային հյուրանոց կա աշխարհի 22 երկրներում, իսկ մինչև 2015 թ-ը նախատեսվում է դրանց քանակը հասցնել 80-ի, որոնք կտեղակայվեն 29 երկրներում:
Ինչպես հայտարարել է նախագծի գլխավոր կառուցապատող արաբական «Թամիիր» (Tameer) ընկերությունը, աշխարհի ամենաբարձր բնակելի շենքի՝ 414 մետր բարձրությամբ «Փրինցես Թաուերի» (Princess Tower) շինարարությունն ավարտված է, տեղեկացնում է The National պարբերականը: Բնակելի աշտարակի շինարարությունը սկսվել է դեռևս 7 տարի առաջ 2005 թ-ին: Այն ունի 107 հարկ, որից 7-ը ստորգետնյա (նախատեսված ավտոկայանատեղիի համար), իսկ 100-ը վերգետնյա: «Փրինցես Թաուերում» տեղակայված են 763 շքեղ դասի բնակարաններ՝ 1-4 ննջարաններով, և փենթհաուսներ, իսկ ընդհանուր բնակարանների քանակը հասնում է 3100-ի: Ի դեպ՝ մասնագետների կարծիքով Դուբայի անշարժ գույքի շուկայում նոր բնակարանների ավելացումը կարող է էլ ավելի իջեցնել դրանց վաճառքի և վարձակալության գները: Ինչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էր մեր կայքը, Միացյալ Արաբական Էմիրություններում անշարժ գույքի բումից՝ 2008 թ-ից հետո, շուկայում գույքի գները նվազել են մոտ 60 տոկոսով: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր բնակելի շենքն է համարվում 337 մետր բարձրությամբ «Թորչ» (The Torch) աշտարակը, որը ևս գտնվում է Դուբայում: Դուբայում է իրականացվում նաև մեկ այլ նախագիծ ևս՝ «Փենթոմինիում» աշտարակը (Pentominium), որի բարձրությունը նախատեսվում է 516 մետր: Վերջինիս շինարարությունից հետո, այն կարող է «Փրինցես Թաուերից» վերցնել ամենաբարձրի տիտղոսը, եթե իհարկե շինարարությունն ավարտվի, քանի որ այն շատ անգամ արդեն հետաձգվել է:
Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Ինչպես տեղեկացնում է ադրբեջանական APA լրատվական գործակալությունը, այս աշտարակը կարող է դառնալ ամենաբարձրն աշխարհում: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Ադրբեջան աշտարակի» (Azerbaijan Tower) բարձրությունը պետք է լիներ 560 մետր, սակայն ծրագրի գլխավոր կառուցապատող «Ավեստա» (Avesta) ընկերությունը փոփոխել է նախկինում հայտարարված չափանիշները, մասնավորապես՝ բարձրությունը: 185 հարկանի աշտարակը նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2018-2019 թթ-ին: Ինչպես ավելի վաղ հաղորդել էր մեկ այլ ադրբեջանական The First News լրատվական գործակալությունը, Ադրբեջանում արդեն սկսվել է նոր, «Կասպյան կղզի» քաղաքի շինարարությունը, որը կկառուցվի արհեստական կղզիների վրա: Նախատեսվում է, որ 25 տարի տևող շինարարությունից հետո, այս քաղաքում կապրի ավելի քան 1 մլն բնակիչ: Ըստ գործակալության տարածած տվյալների՝ արդեն 2016 թ-ին շահագործման կհանձնվի նախագծի 10 տոկոսը: Ի դեպ նշենք, որ այս նոր քաղաքն ամենևին էլ մատչելի չի լինի գնորդների համար՝ բնակարանների 1 քառակուսի մետրի գինը կկազմի ոչ պակաս, քան 4500 ԱՄՆ դոլար: Ջրի վրա կառուցված քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կլինի 30 հազար քառակուսի մետր, որից 20 հազար քառակուսի մետրը կզբաղեցնեն բնակելի շենքերը, իսկ մնացած մասում կկառուցվեն առևտրային և ժամանցի կենտրոններ, մարզադահլիճներ, դպրոցներ, համալսարաններ և այլն: Ինչպես հայտարարել է կառուցապատողը՝ այս քաղաքում կլինի աշխարհի ամենաերկար՝ 150 կիլոմետր երկարությամբ զբոսուղին և ամենաբարձր՝ 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքերը (մեկ այլ տվյալով մոտ 880մ), և այս քաղաքում չեն լինի լուսանշաններ, քանի որ այնտեղ փողոցները չեն հատվելու: Նախագծի բյուջեն կկազմի 125 մլրդ ԱՄՆ դոլար, և այն ամբողջությամբ կֆինանսավորվի մասնավոր հատվածի կողմից: Հոդվածագրի խոսքերով, այս նախագիծը չունի նմանատիպն ամբողջ աշխարհում, քանի որ վերջինիս շինարարությունն իրականացվում է արհեստական կառուցված կղզիների վրա: Սակայն նշենք, որ Բաքվի փորձն ամենևին էլ յուրօրինակ չէ: Ավելին` հոդվածագիրը մոռացել է, որ Դուբայում արդեն գոյություն ունի արհեստական «Արմավենու կղզի» (Palm Island) նախագիծը, որը բարձրությունից երևում է որպես տրոպիկական ծառ: Արաբական Միացյալ էմիրություններում գոյություն ունի նաև մեկ այլ հավակնոտ ծրագիր: Բանն այն է, որ այստեղ կառուցել են նաև արհեստական կղզիներ «Աշխարհի քարտեզի» (The world) տեսքով, որտեղ բնակելի տարածքը ամենաթանկարժեքն է աշխարհում: Օրինակ՝ փոքրիկ բնակարանն այստեղ արժե ոչ պակաս, քան 350 հազար ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ՝ BBC-ի հաղորդմամբ, «Բարքլիս Քեփիթալ» (Barclays Capital) ընկերության վերլուծաբանները հայտարարել են, որ իրենք «ոչ առողջ կապ» են տեսնում երկնաքերերի կառուցման և դրան հաջորդող տնտեսական ճգնաժամի միջև: Նրանք մատնանշում են, որ շատ դեպքերում երկնաքերերի կառուցման համար հսկայական գումարներ ներդրած քաղաքները կամ պետությունները կանգնում են լուրջ ֆինանսական խնդիրների առաջ: Մասնավորապես՝ Նյու-Յորքում «Էմփայեր Սթեյթ Բիլդինգ» (Empire State building) երկնաքերի կառուցմանը հետևեց «Համաշխարհային ճգնաժամը» (Great Depression), իսկ Դուբայում էլ աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի՝ «Բուրջ Խալիֆաի» (Burj Khalifa) շինարարությունից հետո Արաբական միացյալ էմիրությունները գրեթե սնանկացան: Տեսնենք, ինչ՞ կլինի Ադրբեջանում: Սակայն կանխատեսումները տխուր են՝ այդ քանակի անշարժ գույքի վաճառք և Ադրբեջանի նման «ոչ ժողովրդական» երկրում՝ ուղղակի երազանք է: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը «Բուրջ Խալիֆան» (Burj Khalifa) գտնվում է Արաբական միացյալ էմիրություններում (828 մետր): Էմիրություններում նաև նախատեսում էր կառուցվել 1400 մետր բարձրությամբ «Նակհիլ Թաուեր» (Nakheel tower) աշտարակը, որի շինարարությունը դեռևս սառեցված է: Մոտ 1 կիլոմետր բարձրությամբ երկնաքեր էլ նախատեսվում է կառուցել Քուվեյթում իրականացվող «Մետաքսե քաղաք» (City of Silk) նախագծի շրջանակներում: Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջիդդայում էլ ծրագրել են կառուցել 1 կիլոմետրից ավել բարձրություն ունեցող «Քինգդոմ Թաուեր» (Kingdom tower) աշտարակը: Սակայն նշենք, որ այս բոլոր «նավթային» նախագծերը դեռ գոյություն ունեն միայն թղթի վրա, իսկ թե որը կիրականացվի և կվերցնի Դուբայի հսկայի «Չեմպիոնի» տիտղոսը, ցույց կտա ժամանակը:
Ինչպես տեղեկացնում է Constructiondigital կայքը, աշխարհի խոշորագույն աստղադիտակի շինարարությունը նախատեսվում է սկսել այս տարի Չիլիի Սերրո Արմազոնես (Cerro Armazones) սարի վրա, գոյություն ունեցող աստղադիտարանի մոտ: 1.4 մլրդ ԱՄՆ դոլար բյուջեյով խոշորագույն աստղադիտակի կառուցումը հնարավորություն կտա հետաքրքրասերներին և աստղագետներին հիանալ տիեզերքի աննախադեպ պատկերով, բացահայտել նրա բոլոր գաղտնիքները, հայտնագործել նոր մոլորակներ, ինչպես նաև բացահայտել խորհրդավոր մութ նյութի և մութ էներգիայի գաղտնիքները: Աշխարհի խոշորագույն աստղադիտակի շինարարության նախագիծը ղեկավարում է Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի խորհուրդը (European Southern Observatory): Ատակամա անապատում նախապատրաստական շինարարական աշխատանքները կսկսվեն արդեն մոտ ապագայում: Ըստ նախնական տվյալների՝ աստղադիտակը կունենա 5 հայելի, որոնցից գլխավորի տրամագիծը կկազմի ավելի քան 42 մետր: Նշենք, որ այն ավելի քան 30 մետրով մեծ կլինի Հավայան կղզիներում գտնվող, աշխարհի գործող ամենախոշոր՝ Կեկ (Keck) աստղադիտակի հայելուց: Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի խորհուրդը հույս ունի, որ նոր աստղադիտակը շահագործման կհանձնվի առաջիկա տասնամյակում: Այնուամենայնիվ, խորհուրդը նշում է, որ նման մեծամասշտաբ նախագիծի իրականացումը կարող է ձգձգվել չնախատեսված ծախսերի առաջացման պատճառով: Աստղադիտարանի խորհուրդը նաև ընդունում է, որ նախապատրաստական աշխատանքները պետք է անհապաղ սկսել, որպեսզի հնարավոր լինի բուն շինարարական աշխատանքները սկսել արդեն 2012 թ-ին:
