«Զահա Հադիդ Արքիթեքթս» ճարտարապետական ընկերությունը պատրաստվում է ամբողջովի վերակառուցել Ռուսաստանի խոշորագույն նավահանգստային Նովորոսիսկ քաղաքի Ադմիրալ Սերեբրյակովի անվան ծովափնյա շրջանը: Ինչպես ներկայացնում է ընկերության պաշտոնական կայքը, նախագիծը կիրականացվի տեղական «Փրայդ ԹիՓիՕ» (Pride TPO) ընկերության հետ համագործակցության արդյունքում: Ի դեպ, հանգուցյալ Զահա Հադիդի հիմնադրած ընկերությունը հայտարարված մրցույթը հաղթել է իր հետևում թողնելով 13 երկրներից ներկայացած 40 խմբերին: Ըստ նախնական տվյալների՝ նախագծի ընդհանուր մակերեսը կազմելու է 13.9 հեկտար, իսկ 9 տարբեր բարձրություններ ունեցող ուղղահայաց շենքերի ընդհանուր մակերեսը՝ 300 հազար քառակուսի մետր: Տարբեր բարձրություն և արտաքին տեսք ունեցող շինությունները կառուցվելու են աճման կարգով և յուրաքանչյուր շինության ճարտարապետական տեսքը որոշվելու է ըստ վերջինիս գործառույթի: Շինություններից յուրաքաչյուրից այցելուների համար բացվելու է յուրօրինակ տեսարան դեպի Սև ծովը: Ինչպես տեղեկացնում է ընկերության պաշտոնական կայքը, այս շենքերում տեղակայվելու են հյուրանոցներ, հանրային գոտիներ, միջազգային գիտաժողովների և գործարար համաժողովների անցկացման սրահներ, առևտրային կենտրոններ և այլն: Ծրագիրը նաև նախատեսում է ստեղծել այգի, ձկնորսական նավահանգիստ և մոտորանավակների կայանատեղի: Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ նախագծի առաջին փուլի շինարարությունը կմեկնարկի 2019 թվականի երկրորդ կեսին:
«Զահա Հադիդ» ճարտարապետական ընկերությունը (Zaha Hadid Architects) Մեխիկոյում սկսել է կառուցել նոր բնակելի աշտարակ, որը շինարարության ավարտից հետո հավակնում է դառնալ քաղաքում ամենաբարձրը: Ինչպես տեղեկացնում է ճարտարապետական ընկերության պաշտոնական կայքը, «Բորա» բնակելի աշտարակը (Bora Residential Tower) կառուցվում է քաղաքի արևմտյան մասում Սանտա-ֆե (Santa-Fe) կոչվող գործարար թաղամասում 280 հազար քառակուսի մետր մակերեսով Լա-Մեկսիկանա (La-Mexicana) այգու հարևանությամբ: Ի դեպ, այս այգում են տեղակայված 3 համալսարաններ, Apple, Microsoft և Amazon հանրահայտ ընկերությունների տարածքային գրասենյակները, բազմաթիվ դպրոցներ, թատրոններ, սրճարաններ և ռեստորաններ: Բացի վերոնշյալը, աշտարակը կառուցվում է Սանտա-Ֆե տրանսպորտային հանգույցի հարևանությամբ, ինչը հնարավորություն կտա շինությունը շատ արագ կապել քաղաքային մետրոպոլիտենին: Աշտարակի իդեալական դիրքից ելնելով՝ ճարտարապետական ընկերությունը յուրօրինակ լուծում է գտել: Քանի որ աշտարակը հարմար է բոլոր խմբերի գնորդների համար՝ ընտանիքներ, երիտասարդ մասնագետներ, թոշակառուներ, այն բաժանված է 5 տարբեր թևերի, որոնք շրջապատում են կենտրոնական հատվածը: Ըստ նախնական տվյալների՝ աշտարակի թևերից մեկը բաղկացած է լինելու 50 հարկից, ինչի արդյունքում աշտարակը դառնալու է ամենաբարձր բնակելի շինությունը Մեխիկոյում: Ինչպես տեղեկանում ենք ճարտարապետական ընկերության կայքից, աշտարակում տեղակայված են լինելու 200 բնակարան՝ մեկ, երկու և երեք սենյականոց: Յուրաքանչյուր բնակարանի 2 պատը ապակեպատ է լինելու, ինչը հնարավորություն է տալու, որ բնական լույսը ներթափանցի ներս և բացի դա բնակիչների առաջ բացվելու է հիանալի տեսարան դեպի գեղատեսիլ շրջապատը: Բնակարաններն ունենալու են նաև փոքրիկ պատշգամբներ, որպեսզի բնակիչները կարողանան վայելել տեղական մեղմ կլիման: Աշտարակի ստորին հատվածում կառուցվելու են ռեստորաններ, խանութ-սրահներ, զբոսուղիներ և նստարաններ:
«Զահա Հադիդ ճարտարապետական ընկերությունը» կնախագծի Եվրոպայի ամենաարագ զարգացող նավահանգիստներից մեկի վերակառուցման ծրագիրը: Քաղաքի զարգացման նախագծի համաձայն՝ մինչև 2030 թվականը բազմաթիվ քայլուղիներով կմիաձուլվեն քաղաքի առանձնացած հատվածները և քաղաքը կդառնա մեկ ամբողջություն: Մինչ վերջերս Տալլինի նավահանգիստը սպասարկում էր միայն բեռնատար նավերի, սակայն զբոսաշրջային նավերի աննախադեպ աճը ստիպում է բարելավել ուղևորներին մատուցվող ծառայությունների մակարդակը: Նավահանգստի վերափոխման ծրագիրը ենթադրում է նոր բազմաթիվ քայլուղիների կառուցում: Վերջիններիս միջոցով իրար կմիանան քաղաքի առանձնացած հատվածները և կդառնա 1 ամբողջություն: Նոր նավահանգսոտւմ կկառուցվեն բազմաթիվ մշակութային, զվարճանքների և առևտրային կենտրոններ: Կկառուցվեն նաև հյուրանոցային համալիրներ, որոնք կսպասարկեն տարեկան 5 միլլիոն այցելուի: Ինչպես նշել է ճարտարապետական բյուրոյի գլխավոր տնօրեն Ջիանլուկա Ռաքանան, նախագծի հիմնական նպատակն է քաղաքը կապել նավահանգստի հետ, դարձնել մեկ ամբողջություն և միասին զարգացնել: ■ Զահա Հադիդը մահացել է 2016 թվականի մարտի 31-ին, 65 տարեկան հասակում:
Ամերիկյան ճարտարագիտական «ԷյԻՔՕՄ Թեքնոլոջի Քորփորեյշն» (AECOM Technology Corporation) ընկերությունը և բրիտանական «Զահա Հադիդ Արքիթեքթս» (Zaha Hadid Architects) ճարտարապետական բյուրոն միավորվել են Կատարի Ալ-Վակրա (Al Wakrah) պատմական շրջանում նախագծելու 2022 թ-ի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության համար նախատեսված մարզական կառույցը: Նախագծի մանրամասները դեռևս չեն հրապարակվում, սակայն AECOM ընկերության տվյալներով, նոր մարզադաշտը հագեցած կլինի այնպիսի էներգախնայող տեխնոլոգիաներով, որոնք հնարավորություն կտան անապատի կիզիչ արևի տակ գտնվող մարզադաշտը հովացնել: Ալ-Վակրա պատմական շրջանը հայտնի է իր հարուստ մշակութային ժառանգությամբ, մասնավորապես՝ հնագիտական վայրերով, իսլամական ճարտարապետությամբ և պատմական կառույցներով, ուստի և կառույցի գլխավոր ճարտարապետի առջև կարևորագույն խնդիր է դրված նախագծել այնպիսի մարզադաշտ, որը չի խաթարի շրջանի պատմական կերպարը: Ըստ նախնական տվյալների՝ մարզադաշտի շինարարությունը կսկսվի ընթացիկ տարում և արդեն 2022 թ-ին Ալ-Վակրայում կհայտնվի 45 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված մարզադաշտ, որը հետագայում այլ միջոցառումների համար կարող է փոխակերպվել մինչև 20 հազար նստատեղով մարզադաշտի: Կառույցը շրջապատված կլինի կանաչ տարածությամբ, որտեղ բույսերի կողմից արտադրվող թարմ թթվածինը կօգնի հովացնել և մաքրել օդը: Ալ-Վակրայում կառուցվելիք մարզադաշտը միակ մարզական կառույցը չէ, որ նախագծել է աշխարհահռչակ ճարտարապետ Զահա Հադիդը: 2013 թ-ին Հադիդին հաջողվեց հաղթել Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում կառուցվելիք մարզադաշտի նախագծման մրցույթում: Բացի այդ նա է նախագծել նաև Լոնդոնի 2012 թ-ի Օլիմպիական խաղերի գլխավոր կառույցներից մեկը՝ «Ջրային մարզաձևերի կենտրոնը»:
Իրաքյան ծագումով աշխարհահռչակ բրիտանացի ճարտարապետ Զահա Հադիդը կիրականացնի աշխարհի ամենաշքեղ մետրոպոլիտենի կայարանի նախագծի իրականացումը, որը կկառուցվի Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիադում: Ըստ նախնական տվյալների՝ թագավորի անունը կրող ֆինանսական թաղամասում գտնվող համանուն (King Abdullah Financial District (KAFD) Metro Station) կայարանի ընդհանուր մակերեսը կկազմի 20,434 հազար քառակուսի մետր: Նախատեսվում է, որ նորակառույց ենթակառուցվածքը կհամապատասխանի իր թագավորական տիտղոսին և կդառնա ամենաշքեղն ու թանկն աշխարհում՝ մարմարե հատակներով և ոսկեզոծ պատերով: Նշենք նաև, որ Էր-Ռիադի 6 գծերից բաղկացած նոր մետրոպոլիտենի շինարարությունը սկսվել է նախորդ տարի և թագավորի հրամանով պետք է ավարտվի չորս տարուց: Մետրոպոլիտենի կայարանի գլխավոր ճարտարապետի խոսքերով՝ նախագծի վրա աշխատելիս նա ոգեշնչվել է Սաուդյան Արաբիայի անապատների ավազաթմբերով, որոնց սահուն եզրագծերն էլ փորձել է արտացոլել իր նախագծում: Համաձայն ներկայացված նախագծի՝ մետրոպոլիտենի մուտքը նույնպես կտարբերվի ավանդական նախասրահից. առջևում կկառուցվի յուրօրինակ մի շինություն, որտեղ կտեղակայվեն ավտոկայանատեղին և առևտրային համալիրը: Զահա Հադիդը նպատակ ունի լուծել բավականին լուրջ խնդիրներ՝ առավելագույնը օգտագործել արևի լույսը և միաժամանակ պաշտպանել տարածքը աշխարհի ամենակիզիչ արևի ճառագայթներից, իսկ ճարտարագետների օգնությամբ նախագծել ամենակատարելագործված օդափոխության և հովացման համակարգը:
