Շատ հաճախ մարզական մաշստաբային միջոցառումներից հետո բազմամիլիոնանոց մարզադաշտերը լքվում են և կամաց-կամաց ավերվում: Ավելի խնայողական շինարարություն իրականացնելու նպատակով Քաթարը հանրությանն է ներկայացրել աշխարհի առաջին ամբողջությամբ «հավաքովի» մարզադաշտի նախագիծը, որը կկառուցվի «Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2022»-ին ընդառաջ: «Ռաս Աբու Աբուդ» (Ras Abu Aboud) մարզադաշտը նախագծել են «Ֆենվիկ Լրիբարրեն» (Fenwick Iribarren), «Շլեյչ Բերգերման Փարթներս» (Schlaich Bergermann Partner) և «Հիլսոն Մորան» (Hilson Moran) ճարտարապետական ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ 40 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված մարզադաշտի շինարարությունը կավարտվի 2020 թվականին: Այն կկառուցվիՊարսից ծոցի ափին Դոհա քաղաքում 450 հազար քառակուսի մետր մակերեսի վրա: Նավահանգստի հարևանությամբ ծովային բեռնարկղերից կառուցված մարզադաշտը կմիաձուլվի ընդհանուր պատկերին: Ինչպես տեղեկացնում է Archdaily պարբերականը, այս մարզադաշտը վերջինն է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության շրջանակներում կառուցվելի 8 մարզադաշտերից: Ի տարբերություն իր նախորդների, մարզադաշտը կառուցվելու է ծովային բեռնարկղերի օգտագործմամբ, որոնք նախապես մոդելավորվելու են գործարաններում: Ինչպես տեղեկացնում են նախագծի հեղինակները, շինարարության նման մեթոդը նվազեցնում է թափոնների և մթնոլորտ արտանետվող վնասակար գազերի ծավալները, իսկ կառույցը կհավակնի կանաչ շինարարության Global Sustainability Assessment համակարգի 4-աստղ սերտիֆիկացմանը:

Բրիտանական «Պոպուլուս» (Populous) ճարտարապետական ընկերությունը նախագծել է մարզադաշտ, որը նախատեսված է 2 տարբեր սպորտաձևերի համար: Շարժական հատակով մարզադաշտում հնարավոր կլինի խաղալ թե ամերիկյան, թե անգլիական ֆուտբոլ: Ի դեպ, այս նոր մարզադաշտը կառուցվում է «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» (Tottenham Hotspur) անգլիական ֆուտբոլային ակումբի սեփական հարկի տակ խաղերն անցկացնելու նպատակով: Ինչպես տեղեկացնում է անգլիական ակումբի պաշտոնական կայքը, Լոնդոնի հյուսիսում կառուցվելիք մարզադաշտի բացման արարողությունը նախատեսված է 2018 թվականի ամռանը: Նոր մարզադաշտը նախատեսված է ավելի քան 61 հազար մարզասերի համար, իսկ տրիբունաներից մեկն ի վիճակի կլինի տեղավորել մոտ 17 հազար երկրպագուներ: Ի դեպ, շինարարության ավարտից հետո այս տրիբունան կդառնա ամենամեծ մշտական անշարժ հարթակը Մեծ Բրիտանիայում: Հիմնական մարզադաշտը բնական խոտածածկով նախատեսված է ավանդական ֆուտբոլի համար, իսկ արհեստական խոտածածկով պատված ստորգետնյա դաշտը՝ ամերիկյան ֆուտբոլի համար: Վերջինս ի վիճակի է հյուրընկալել նաև այլ սպորտաձևերի մրցելույթներ: Նորագույն մարզադաշտն այցելուներին նաև մեկ այլ հնարավորություն է ընձեռում: Մարզադաշտի տանիքը բաց է լինելու մարզասերների առաջ: Այստեղ 40 մետր բարձրության վրա տեղակայվելու է «Երկնային զբոսանք» (Sky Walk) անվանումը ստացած դիտահարթակը: Մարզադաշտի մուտքը նույնպես տարբերվելու է իր տեսակով: Վերջինս եռահարկ շինություն է, որտեղ տեղակայվելու են ֆուտբոլային ակումբի անվանական իրերի վաճառքով զբաղվող խանութ-սրահը, ակումբի ինտերակտիվ թանգարանը, և սրահ, որտեղ ցուցադրվելու են ակումբի մրցանակները: Այս բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտը կառուցվելու է Լոնդոնի հյուսիսում նախատեսված հսկայական «Նորթամբերլենդ Դեվելոփմենթ փրոջեքթ» (Northumberland Development Project) նախագծի շրջանակներում: Այս նախագծի շրջանակներում մարզադաշտի շուրջը կտեղակայվեն նաև 579 բնակարաններով 4 բնակելի շենքեր, բժշկական կենտրոն, հյուրանոց 180 համարներով, ինչպես նաև սրճարաններ և հանրային տարածքներ: Նախագծի բնակելի հատվածի նախագծմամբ զբաղվել է «Էլլիես և Մորրիսոն» (Allies and Morrison) ճարտարապետական ընկերությունը: Ըստ նախնական տվյալների՝ շենքերը կունենան 16-ից 32 հարկ, որոնցում կտեղակայվեն 1, 2 և 3 սենյականոց բնակարաններ յուրաքանչյուրը սեփական պատշգամբով: Նախատեսվում է կառուցել նաև 25 հազար քառակուսի մետր մակերեսով գրասենյակային տարածքներ, ինչպես նաև ստորգետնյա ավտոկայանատեղի նախատեսված 275 ավտոմեքենայի և 900 հեծանիվերի համար:

2014 թ-ի աշխարհի ֆուտբոլի առաջնությունն արդեն ավարտվել է, սակայն բոլորի հայացքներն ուղղված են բրազիլական «Մինեյրաո» (Mineirao) մարզադաշտի վրա: Այս մարզադաշտը կառուցվել է 1965 թ-ին Բելու-Օրիզոնտի քաղաքում, իսկ վերջերս էլ մարզադաշտի տանիքում տեղակայվել է 6000 արևային վահանակ: Ինչպես պնդում է «ՍիԻԷմԱյՋի» (CEMIG) ընկերությունը, սա առաջին մարզադաշտն է աշխարհի ֆուտբոլի առաջնության պատմության մեջ, որը սնուցվում է բացառապես արևային էներգիայով: 1965 թ-ին կառուցված «Մինեյրաո» մարզադաշտը դարձավ 2014 թ-ի ֆուտբոլի առաջնության կենտրոնական հրապարակներից մեկը: Անցած տարի մարզադաշտի տանիքը վերածվեց յուրօրինակ արևային էլեկտրակայանի, որն ի վիճակի է սնուցել 1200 տնային տնտեսություններ: Մարզադաշտի տանիքին տեղակայված էլեկտրակայանի իրականացման գործում համագործակցել են 3 ընկերություններ` CEMIG ընկերությունը, KFW գերմանական բանկը, ինչպես նաև մարզադաշտը տնօրինող «Մայնաս Արենա» (Minas Arena) ընկերությունը: Նախագծի բյուջեն կազմել է 16.1մլն ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, մասնագետները գտնում են, որ մարզադաշտն ի վիճակի է տարեկան արտադրել 1600 մեգավատ/ժամ էներգիա, ինչն ավելին է, քան մարզադաշտի պահանջմունքները: Էներգիայի ավելցուկը նախատեսվում է տրամադրել մերձական տնային տնտեսություններին: Չնայած այն փաստին, որ այս մարզադաշտն առաջինն է ֆուտբոլի առաջնության պատմության մեջ, որ սնուցվում է բացառապես արևային էներգիայով, այնուամենայնիվ այն առաջին նմանատիպ մարզադաշտը չէ աշխարհում: Բացառապես արևային էներգիայով սնուցվող մարզադաշտեր կան գերմանական Ֆրայբուրգ և շվեյցարական Բերն քաղաքներում:

Ամերիկյան ճարտարագիտական «ԷյԻՔՕՄ Թեքնոլոջի Քորփորեյշն» (AECOM Technology Corporation) ընկերությունը և բրիտանական «Զահա Հադիդ Արքիթեքթս» (Zaha Hadid Architects) ճարտարապետական բյուրոն միավորվել են Կատարի Ալ-Վակրա (Al Wakrah) պատմական շրջանում նախագծելու 2022 թ-ի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության համար նախատեսված մարզական կառույցը: Նախագծի մանրամասները դեռևս չեն հրապարակվում, սակայն AECOM ընկերության տվյալներով, նոր մարզադաշտը հագեցած կլինի այնպիսի էներգախնայող տեխնոլոգիաներով, որոնք հնարավորություն կտան անապատի կիզիչ արևի տակ գտնվող մարզադաշտը հովացնել: Ալ-Վակրա պատմական շրջանը հայտնի է իր հարուստ մշակութային ժառանգությամբ, մասնավորապես՝ հնագիտական վայրերով, իսլամական ճարտարապետությամբ և պատմական կառույցներով, ուստի և կառույցի գլխավոր ճարտարապետի առջև կարևորագույն խնդիր է դրված նախագծել այնպիսի մարզադաշտ, որը չի խաթարի շրջանի պատմական կերպարը: Ըստ նախնական տվյալների՝ մարզադաշտի շինարարությունը կսկսվի ընթացիկ տարում և արդեն 2022 թ-ին Ալ-Վակրայում կհայտնվի 45 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված մարզադաշտ, որը հետագայում այլ միջոցառումների համար կարող է փոխակերպվել մինչև 20 հազար նստատեղով մարզադաշտի: Կառույցը շրջապատված կլինի կանաչ տարածությամբ, որտեղ բույսերի կողմից արտադրվող թարմ թթվածինը կօգնի հովացնել և մաքրել օդը: Ալ-Վակրայում կառուցվելիք մարզադաշտը միակ մարզական կառույցը չէ, որ նախագծել է աշխարհահռչակ ճարտարապետ Զահա Հադիդը: 2013 թ-ին Հադիդին հաջողվեց հաղթել Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում կառուցվելիք մարզադաշտի նախագծման մրցույթում: Բացի այդ նա է նախագծել նաև Լոնդոնի 2012 թ-ի Օլիմպիական խաղերի գլխավոր կառույցներից մեկը՝ «Ջրային մարզաձևերի կենտրոնը»:

Ընդամենը մի քանի տարի առաջ Պեկինում հանդիսավորությամբ և հպարտությամբ բացվեց Ազգային մարզադաշտը, որը հայտնի է նաև «Թռչնի բույն» (Bird’s Net) անվանմամբ՝ ճարտարապետության հրաշքն ու 2008 թ-ի Օլիմպիական խաղերի կենտրոնական կառույցը: Սակայն, ցավոք շինարարության ավարտից ընդամենը 4 տարի հետո Reuters լրատվական գործակալության ֆոտոլրագրող Դեյվիդ Գրեյը (David Grey) ամբողջ աշխարհին ներկայացրեց չoգտագործվող և լքված մարզադաշտի լուսանկարները: Նա նաև բացահայտեց, որ մի շարք այլ Օլիմպիական շինություններ, ինչպես օրինակ՝ հեծանվահրապարակը, թիավարության և ծովափնյա վոլեյբոլի հրապարակները, նույնպես չեն օգտագործվում և հետզհետե ավերվում են: NPR լրատվական կայքի հաղորդմամբ, «Թռչնի բույն» մարզադաշտի նախագծման խորհրդատու Այ Վեյվեյը (Ai Weiwei) հասկացավ, որ նոր մարզադաշտը դարձավ բազմաթիվ տհաճ քննարկումների առարկա և չինտեգրվեց քաղաքի կյանքին: Եվ քանի որ 2008 թ-ի Օլիմպիական խաղերից հետո մարզադաշտը գրեթե չի օգտագործվել, իսկ վերջինիս պահպանման համար տարեկան անհրաժեշտ է մոտ 10 մլն ԱՄՆ դոլար, ապա երբեմնի ծաղկող շինությունն այսօր հետզետե ավերվում է: Նույն սխալները չկրկնելու, «Օլիմպիական քրոնիկ ժառանգությունից» և ֆինանսական ծանրությունից խուսափելու նպատակով, 2012 թ-ի լոնդոնյան Օլիմպիական խաղերի կազմակերպիչները մեծ ուշադրություն դարձրին կառույցների կայունությանը՝ հույս ունենալով երկարացնել թանկ և յուրօրինակ օլիմպիական շինությունների կյանքը: International Herald Tribune ինտերնետային պարբերականի հաղորդմամբ, Օլիմպիական խաղերի կազմակերպիչները հասկացան, որ մշտական կառույցների կարիք չկա, և Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի շատ շինություններ նախագծեցին այնպես, որ խաղերից հետո վերջիններս հեշտությամբ հնարավոր լինի կամ վերափոխել, կամ էլ ապամոնտաժել: Այսպես՝ 12 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված բասկետբոլային մարզահրապարակը կարող է դառնալ մեծագույն ժամանակավոր շինությունը Օլիմպական խաղերի ողջ պատմության ընթացքում: Կազմակերպիչները համոզված են, որ խաղերից հետո հնարավոր կլինի հեշտությամբ ապամոնտաժել ողջ կառույցը, ներառյալ 12 հազար նստատեղերը, ենթակառուցվածքները, անգամ հանդերձարանները: 55 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված օլիմպիական մարզադաշտի տանիքն էլ խաղերից հետո կարելի է ապամոնտաժել: Նշենք, որ վերջինիս շինարարության համար պահանջվել է 3 անգամ ավելի քիչ պողպատ, քան «Թռչնի բնի» կառուցման ժամանակ: «Վորլդ Վայլդլայֆ» հիմնադրամի (World Wildlife Fund) և «Բիորեջիոնալի» (BioRegional) տարածած վերլուծությունը անցած շաբաթ հաստատեց, որ այս Օլիմպիական խաղերը հասան իրենց կանաչ նպատակին: Անխոս 2012 թ-ի լոնդնոյան Օլիմպիական խաղերը չեն կարող ամբողջությամբ լինել էկոլոգիապես մաքուր և կայուն: Բանն այն է, որ խաղերի ժամանակ Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք ժամանած 600 հազարից ավելի զբոսաշրջիկները հսկայական ծանրաբեռնվածություն կառաջացնեն տրասպորտային միջոցերի վրա, դրանով իսկ մեծացնելով վառելիքի օգտագործումն ու շրջակա միջավայր արտանետված թունավոր նյութերի քանակը: Բայց քանի որ ողջ աշխարհն այսօր ձգտում է կայուն զարգացման, ապա շատ հնարավոր է, որ հաջորդ Օլիմպաիական խաղերի ժամանակ այս հարցն էլ լուծվի: