Նիդերլանդների Դորդրեխտ (Dordrecht) քաղաքում Յոհան Հյուբերսը (Johan Huibers) ավարտել է Նոյան Տապանի կրկնօրինակի շինարարությունը, որն ամբողջությամբ համապատասխանում է իրական չափերին, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: Հսկայական շինությունն ամբողջությամբ համապատասխանում է Աստվածաշնչում ներկայացված չափսերին: Այսպես, տապանի երկարությունը կազմում է 137 մետր (300 կանգուն), լայնությունը 23 մետր է (50 կանգուն), իսկ բարձրությունը 13.7 մետր (30 կանգուն): Սակայն, ի տարբերություն իրական տապանին, որը Նոյը կառուցել էր անհայտ «Գոֆեր» փայտից, Հյուբերսի կրկնօրինակը կառուցված է հին նավերի հիմքի վրա և երեսպատված է սկանդիվնավյան սոճիների փայտով: Ներսում Նոյան Տապանը, ինչպես և սահմանված է, լցված է համապատասխան կենդանիների արձաններով: Տապանի շինարարության գաղափարը Հյուբերսի մոտ առաջացել է դեռևս 1992 թ-ին, սակայն շինարարությունը սկսվել է միայն 2009-ին: 4-հարկանի շինության ընդհանուր բյուջեն կազմել է 1.6 մլն ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, յուրաքանչյուր կենդանու արձանիկ արժեցել է մոտավորապես 11 հազար ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ տեղական իշխանությունները Նոյան Տապանը դասում են ոչ թե որպես նավ, այլ անշարժ գույք: Հյուբերսը նախատեսում էր տապանով նավարկել դեպի Լոնդոն՝ ամառային Օլիմպիական խաղերի նախաշեմին, սակայն հետագայում հրաժարվեց այդ մտքից: Բանն այն է, որ, ըստ ժամանակակից չափանիշների, տապանը ապահով չէ ուղևորների համար: Նշենք, որ տարեսկզբին հայկական լրատվամիջոցները ևս ներկայացրեցին նմանատիպ նախագիծ, համաձայն որի «Հաղթանակ» զբոսայգու հարակից տարածքում՝ ծառազուրկ բարձունքի վրա, կկառուցվի «Նոյյան Տապան» համալիրը: Սակայն վերջերս վերոնշյալ հայտարարությունը հերքվեց: Բանն այն է, որ Հանրային խորհրդի հասարակայնության հետ կապերի բաժնից հայտարարվեց, որ խորհրդի նիստում հարցի քննարկման ժամանակ ընդունվել է տապանի կառուցման միայն գաղափարական կողմը, իսկ կառուցման վայրը ոչ: Ճարտարապետները նախանշված վայրում շինարարության իրականացումն անհնար են համարել երեք պատճառներով: Նախ՝ ծրագրի իրականացումը բուն տապանի մակերեսից բացի կպահանջի հավելյալ տարածքներ տարբեր բնույթի ենթակառուցվածքների համար, որը այգին չունի, տապանի իրական չափերի ապահովման դեպքում հետին պլան կմղվի Հաղթանակի հուշահամալիրը, բացի այդ նոր նախագիծը ճնշող ազդեցություն կունենա հարակից պատմամշակութային հուշարձանների, մասնավորապես՝ Մատենադարանի վրա: Այնպես որ ծրագրի իրականացման համար հեղինակները պարտավոր են գտնել շինարարության համար նոր՝ ավելի հարմար վայր: Ըստ Նոյան Տապանի հայկական նախագծի՝ վերջինս չափերով բնօրինակից չի տարբերվի՝ երկարությունը կլինի 133.5 մետր, լայնությունը 22.25 մետր, բարձրությունն էլ 13.35 մետր: Հին չափերով և նոր չափորոշիչներով՝ նախատեսվում է կառուցել եռահարկ համալիր: Տապանի առաջին հարկում կլինի թանգարան, երկրորդ հարկում՝ կոնֆերանս-դահլիճ, կինոթատրոն, գրասենյակներ, իսկ վերին հարկը կզբաղեցնի հյուրանոցը: Համալիրի վրա գիշերները կլուսարձակվեն լազերային ճառագայթներ՝ Արարատ լեռան պատկերներով: Կառուցման բյուջեն կկազմի 20 մլն ԱՄՆ դոլար, սակայն պետբյուջեից որևէ գումար չի հատկացվի կառույցին, տապանը կկառուցվի բարերարների գումարներով: Համալիրի կառուցումը նախատեսվում էր ավարտել մինչև 2015 թվականը՝ Եղեռնի 100-ամյակին ընդառաջ:

Այսօր, հոկտեմբերի16-ին, ինչպես և նախատեսված էր շահագործման հանձնվեց Տաթևի վանական համալիր տանող 5,7 կմ երկարությամբ ռեվերսային ճոպանուղին, որն անցնում է Հալիձորի կիրճի վրայով: Ճոպանուղին ներկայումս աշխարհում ամենաերկարն է հանդիսանում. այն «Տաթևի Վերածնունդ» ծրագրի մասն է կազմում, որը նաև ընդգրկում է վանքի վերականգնման, հյուրանոցի շինարարության և ենթակառուցվածքների բարեկարգման աշխատանքները: Բացմանը ներկա էին գտնվում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, հանրապետության այլ բարձրաստիճան ղեկավարներ և հյուրեր: Ճանապարհի կառուցումն իրականացրեց ավստրո-շվեյցարական “Doppelmayr Garaventa Group” ընկերությունը, որն այս բնագավառում աշխարհի առաջատարն է հանդիսանում: Ճոպանուղիով ընդհանուր ճանապարհորդությունը դեպի Տաթևի վանք տևում է մոտ 11,5 րոպե, իսկ կիրճի վրայով անցնելիս ամենաբարձր կետը կազմում է 330մ: Յուրաքանչյուր ուղղությամբ շարժվելու է 25 մարդ տարողությամբ մեկ խցիկ : Նշենք, որ այս օդային տրամվայով «թռիչքը» ամենևին թույլ նյարդեր ունեցող մարդկանց համար չէ... «Տաթևի Վերածնունդ» ծրագրի նախնական արժեքը նախատեսված էր $ 20-25 միլիոն, սակայն աշխատանքների արժեքը հասել է մինչև $50 մլն: Ծրագիրը ֆինանսավորվել է մի քանի աղբյուրներից: Միջոցների կեսից ավելին ներդրել է Ռուբեն և Վերոնիկա Վարդանյաններ և ընկերներ Հիմնադրամը, իսկ Հայաստանի կառավարությունը հիմնականում ֆինանսավորել է ենթակառուցվածքների զարգացումը:

Վրաստանում զբոսաշրջության զարգացումը իշխանությունների ուշադրության առարկա է: Ինչպես սեպտեմբերի 11-ին Բաթումիում տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ նշել է Վրաստանի վարչապետ Նիկա Գիլաուրին, 2009/2010թթ. 8 ամսվա ընթացքում զբոսաշրջիկների ներհոսքը ավելացել է 34%-ով և կազմել 1 350 000 մարդ: Իշխանությունները, սակայն, լրջորեն մտահոգված են այդպիսի ներհոսքի զբոսաշրջիկների տեղաբաշխման խնդրով, որի լուծման համար մի շարք շտապ միջոցներ են կիրառվում: Այսպես նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլին հեղափոխական առաջարկ է արել գործարարներին, համաձայն որի Քոբուլետիի սոճուտում նրանց կտրամադրվեն անվճար հողատարածքներ` 27 տուրիստական համալիր կառուցելու համար: Նա նաև խոստացել է, որ անվճար կանցկացվեն բոլոր անհրաժեշտ ինժեներական հաղորդագծերը, կֆինանսավորվեն նախագծման աշխատանքները, և վերջապես 5 տարով հարկերից կազատվեն այն ձեռներեցները, ովքեր այս ամենը կիրականացնեն մինչև հաջորդ տարվա սեպտեմբերի 1-ը: Նշենք, որ Վրաստանումը արդեն երկար տարիներ զբոսաշրջության խթանման քաղաքականություն է վարում: Սահակաշվիլին նաև ուշադրություն է դարձրել Թիֆլիսի հյուրանոցային բիզնեսում կատարված ներդրումների էական աճի վրա: Նախագահի խոսքերով, Թիֆլիսի նախկին Մարքսիզմ-Լենինիզմի ինստիտուտի տեղում կառուցվող «Կեմպինսկի» հյուրանոցը լավագույններից մեկը կլինի Արևելյան Եվրոպայում: Շինարարությունն իրականացնում է Աբու Դաբիի (Արաբական Միացալ Էմիրություններ) ներդրումային խումբը: Նախատեսվում է այն ավարտել 2012 թ.: Հետաքրքիր է նշել, որ անցյալ տարի հյուրանոցի շինարարական աշխատանքների ժամանակ հայտնաբերվել է Ստալինի ժամանակաշրջանի գաղտնի բանտ, ինչի մասին որևէ մեկը նախկինում տեղյակ չի եղել: Այս առիթով Թիֆլիսի պետական համալսարանում խորհրդային պատմություն դասավանդող քաղաքական գիտությունների թեկնածու Թիմոթի Բլովելթը նշել է, որ 1930 թվականին ինստիտուտի շինարարության ժամանակ Լավրենտի Բերիան գրեթե ամեն օր այցելում էր շինարարություն վայր: Հիմա արդեն պարզ է, թե ինչու...