Հոլանդիան հայտնի է իր հարթավայրային բնությամբ, սակայն Վելդհովեն քաղաքում մոտ ապագայում կկարողանանք հանդիպել հսկայական կանաչ լեռան: Այս քաղաքում կկառուցվի «Հոլանդական սարեր» (Dutch Mountains) անվանումը կրող նախագիծը, որը հավակնում է դառնալ աշխարհի խոշորագույն փայտյա շինությունը: Ի դեպ, շինարարության ընթացքում նախատեսվում է համատեղել նորագույն տեխնոլոգիաները և բնական շինանյութերը: Յուրօրինակ համալիրում կտեղակայվեն գրասենյակային տարածքներ, խորհրդակցությունների սրահներ, հյուրանոց և զբոսաշրջիկների համար նախատեսված կարճաժամկետ ծառայությունների սրահներ: Համալիրի հիմնական շինությունը կկառուցեն բացառապես փայտանյութից, իսկ շինարարության ավարտից հետո այն հավակնում է դառնալ խոշորագույնն ամբողջ աշխարհում: Ըստ նախնական տվյալների՝ այս նախագիծը կլինի ինքնաբավ՝ էներգիայի, ջրի, թափոնների և այլ նյութերի փակ շրջաններով: Ճարտարապետները փայտանյութն ընտրել են որպես հիմնական շինանյութ՝ մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քիչ քանակի համար: Բացի այդ ճարտարապետները նախատեսում են համալիրի դիմային հատվածում տեղադրել խելացի համակարգ, որը կկարգավորի ջերմաստիճանը և կնվազեցի էներգիայի սպառումը: Նշենք, որ համալիրի շինարարության ընթացքում կօգտագործվի միայն էկոլոգիապես մաքուր շինանյութ: Բայց սա դեռ ամենը չէ: Համալիրը կոչված է մթնոլորտ արտանետել հսկայական քանակությամբ թթվածին: Ամբողջ համալիրը պատված կլինի բուսականությամբ, իսկ տանիքին հսկայական բաց այգի կկառուցվի:

Այսօր նորագույն տեխնոլոգիաները հասել են զարգացման բավական բարձր մակարդակի և ընդգրկվել կյանքի յուրաքանչյուր ոլորտում: Տեխնոլոգիական զարգացումից և նորարարություններից անմասն չի մնացել նաև շինարարությունը: Եթե աշխարհահռչակ ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիին որևէ մեկն ասեր, որ իր գլուխգործոց «Սագրադա Ֆամիլիայի» շինարարությունն ավարտվելու է 3D տպիչների օգնությամբ, նա երևի կծիծաղեր: Սակայն փաստն այն է, որ այս նորագույն գործիքները բավականին հաջողությամբ ներդրվել են ժամանակակից շինարարության մեջ: 3D տպիչների օգնությամբ նախագծողները ստեղծել են հատուկ «հովացնող աղյուսներ» բնակարանների ներքին և արտաքին հարդարման համար, չինացի կառուցապատողներն արդեն հասցրել են 3D տպագրված 5 հարկանի բնակելի շենք և 110 քառակուսի մետր մակերեսով առանձնատուն կառուցել , իսկ ամերիկացի ճարտարապետ Ադամ Կուշներն էլ ծրագրում է մի ամբողջ 3D տպագրված կալվածք կառուցել: Սակայն տեխնոլոգիական զարգացումը շարունակում է առաջ գնալ, և այսքանով, թերևս, ոչինչ ավարտված չէ: Օրերս նիդեռլանդական «Հեյջմանս» (Heijmans) նորարական շինարարական ընկերությունը հայտարարել է 3D տպագրված հետիոտն կամուրջ կառուցելու նախագծի մասին: Ի դեպ, նշենք, որ հենց Նիդեռլանդներում է կառուցվել աշխարհի առաջին 3D տպագրված տունը, որի շինարարության ընթացքում այս ընկերությունն իր ակտիվ մասնակցությունն է ունեցել: Նորագույն կամուրջի նախագծի շուրջ այսօր աշխատում են Նիդեռլանդական 3 խոշորագույն և հայտնի ընկերություններ՝ «Հեյջմանս» նորարական շինարարական ընկերությունը, Յորիս Լարմանի (Joris Laarman) դիզայներական ընկերությունը և «ԷմԷքս3Դե» (MX3D) 3D տպիչներ նախագծող ընկերությունը: Պողպատյա հետիոտն կամուրջը, որը պետք է անցնի Նիդերլանդների մայրաքաղաքի ջրանցքներից մեկի վրայով, կպատրաստվի MX3D Metal հատուկ ռոբոտացված ձեռքի օգնությամբ: Գործնականում այս տեսակի ռոբոտը ղեկավարում է եռակցման գործընթացն ու մետաղի շարունակական մատակարարումը համատեղող սարքավորումը: Այսպիսով կամուրջը կկառուցվի հալեցրած մետաղի փոքր կաթիլներով` շարունակական զոդման միջոցով: Նման եղանակով ստացվող կառույցն ավելի ամուր է, քան առանձին մետաղյա կոնստրուկցիաներով կառուցվածը: Նախագծի հեղինակները համոզված են, որ այս նոր կամուրջը կարող է որոշակի փոփոխություններ մտցնել շինարարության կազմակերպման ավանդական ձևի մեջ: Բոլորին էլ արդեն հայտնի է, որ շինարարության այս տարբերակն առավել մատչելի է, օգտագործում է քիչ շինանյութ և առաջացնում է նվազագույն քանակությամբ շինարարական թափոններ: Բացի այդ «Հեյջմանս» ընկերության նորարական կառավարիչ Յուր վան դեր Վենը (Jurre van der Ven) պնդում է, որ շինարարության այս տարբերակը հնարավորություն կտա միաձուլել ծրագրի նախագծման և շինարարության փուլերը: Եթե ավանդական շինարարության ժամանակ ճարտարապետը ինչ-որ նախագիծ էր ներկայացնում, այնուհետև շինարարը կառուցում էր այն ինչ ինքն է պատկերացնում, ապա շինարարության 3D տպագրության ժամանակ այս 2 գործընթացները միաձուլվում են և ստացված արդյունքն էլ ավելի կատարյալ է լինում: Հետիոտն կամուրջի նախագծման աշխատանքներն իրականացնող դիզայներ Յորիս Լարմանն էլ պնդում է, որ այս ծրագիրը հնի և նորի յուրօրինակ համադրություն է լինելու, քանի որ նորարական կամուրջը կառուցվելու է Ամստերդամի հնագույն ջրանցքներից մեկի վրա: Կամուրջի շինարարության սկիզբը նախատեսված է այս տարվա սեպտեմբերի 15-ին: Հեղինակները պատրաստակամ են գործընթացը դարձնել հանրային, որպեսզի բոլորը կարողանան տեսնել՝ ինչպես է կերտվում ապագայի շինարարությունը: Աղբյուրներ՝ www.inhabitat.com; www.heijmans.nl

Յուրաքանչյուրիս համար բավականին տարօրինակ կլիներ ապրել հողմատուրբինների հարևանությամբ: Սակայն այսօր դա այլևս զարմանալի և երևակայական չէ: Օրերս հոլանդական ճարտարապետական Doepel Strijkers ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել «Դաչ Վինդվիլլ» (Dutch Windwheel) անվանումով հեղափոխական մի կոնցեպտ, որն իրենից ներկայացնում է 174 մետր բարձրությամբ ապակուց և պողպատից կառուցված հողմաղաց: Ճարտարապետների մտահղացմամբ այս շինությունը ծառայելու է որպես անշարժ, անաղմուկ քամու տուրբին, որն աշխատելու է բնակարանների հարևանությամբ: Յուրօրինակ հողմատուրբին – շինությունը արտադրելու է ոչ միայն քամու էներգիա, այլև այնտեղ տեղադրվելու են արևային վահանակներ, անձրևաջրերի և գորշ ջրերի հավաքման համակարգեր: Բացի վերոնշյալը այս նորարարական շենքում օրգանական թափոններից արտադրվելու է կենսագազ, իսկ շինությունն ամբողջովին պատված է լինելու կլիմայական ֆասադով, որպեսզի առավելագույնս օգտագործի բնության ընձեռած հնարավորությունները: Շինությունը բաղկացած է լինելու իրար մեջ տեղակայված երկու ծավալուն օղակներից: Արտաքին օղակում տեղադրվելու է «Սատանայի օղակ» կոչվող ատրակցիոնը, որտեղ ռելսերի վրա տեղաշարժվելու են 40 խցիկներ՝ յուրօրինակ տեսարան բացելով դեպի շրջակա միջավայրը: Ներքին օղակում տեղակայվելու են բարձր դասի ռեստորան, 160 համարով հյուրանոց, 72 բնակարան և առևտրային տարածքներ: Շինությունը վեր է խոյանալու ջրից և ստեղծվելու է այնպիսի տպավորություն, որ շենքը լողում է ջրի մակերեսին: Շինության կոնստրուկցիան հնարավորություն է ընձեռում էներգիա ստանալ «քամու էներգիայի էլեկտրաստատիկ փոխարկիչի» (electrostatic wind energy converter (EWICON)) օգնությամբ: Օղակների ներսում տեղադրվում են էլեկտրոդներով մետաղական խողովակներ: Արդյունքում ստացվում է թենիսի ռակետ հիշեցնող կոնստրուկցիա: Էներգիան արտադրվում է երբ քամին փոշիացված ջուրը փչում է այս կառուցվածքով: Նմանատիպ տեխնոլոգիան 5 անգամ ավելի քիչ արդյունավետություն է ապահովում քան քամու մեխանիկական տուրբինները, սակայն այն պրակտիկորեն անաղմուկ է, քանզի համակարգում ոչինչ չի շարժվում: Այս յուրօրինակ նախագծի գլխավոր ճարտարապետ Դուզան Դոփելը (Duzan Doepel) նշում է, որ շինության հիմնական գաղափարը ճարտարապետական խորհրդանիշի ստեղծումն է, որը զբոսաշրջիկների համար կծառայի որպես զվարճանքների գոտի և միևնույն ժամանակ կդառնա առաջադիմական տեխնոլոգիաների արտացոլումը: Ճարտարապետները կանխատեսում են, որ կառույցի շինարարությունը կավարտվի 5-6 տարուց, և այն տարեկան կունենա 1.5 մլն այցելու: Այսպիսով, ընդամենը 10 տարի անց շինարարական ծախսերը կփոխհատուցվեն:

3D-տպիչների հեղափոխությունը այնպիսի բարձունքի է հասել, որ այսօր շատերի տանը հնարավոր է տեսնել դրանք: Սակայն ինչ՞ կարելի է ասել այն գաղափարի մասին, որ նմանատիպ տպիչով տուն կառուցվի: Այսօր «ԴիՅուՍի Արքիթեքթս» (DUS Architects) ճարտարապետական բյուրոն Նիդեռլանդներից աշխատում է նմանատիպ նախագծի վրա և կառուցում է աշխարհի առաջին 3D-տպագիր տունը: 3D-տպիչի փոխարեն ընկերության մասնագետները օգտագործում են հսկայական մի սարքավորում, որի չափսերը 10 անգամ գերազանցում են սովորական 3D-տպիչի չափսերը: Վերոնշյալ սարքավորումը ստացել է «Կամերմեյքեր» (KamerMaker) անվանումը, որը թարգմանաբար նշանակում է «Սենյակներ կառուցող» (Room Builder): Շինանյութի փոխարեն տպիչը օգտագործում է «բիոպլաստիկ», որը, փոշու վերածելու արդյունքում, հնարավոր է ենթարկել երկրորդական վերամշակման: 3D-տպիչը հնարավորություն է տալիս էականորեն պակասեցնել շինարարական ծախսերը: Աշխարհի առաջին 3D-տպագիր տունը կառուցվում է պլաստմասե մասերից, որոնք տպվում են հենց տեղում,որից հետո պատրաստի հատվածներն իրար են ամրացվում: Յուրաքանչյուր առանձին հատվածի չափսը կազմում է մոտ 3 մետր, իսկ վերջինիս տպագրության համար անհրաժեշտ է լինում 1 շաբաթ: Ինչպես պնդում են «ԴիՅուՍի Արքիթեքթս» ճարտարապետական բյուրոյում, ընկերությունը պատրաստվում է ոչ միայն տունը տպել, այլև անհրաժեշտ ողջ կահույքը: Ի դեպ, ապագայում ընկերությունը նախատեսում է որպես շինանյութ օգտագործել նաև այլ նյութեր, մասնավորապես` փայտյա մանրաթելեր և բիովերամշակվող այլ նյութեր, որոնք կծառայեն որոշ ժամանակ, անյուհետև հեշտությամբ կվերամշակվեն: 2 տասնամյակ առաջ 3D-տպագիր առարկաների մասին գաղափարը թվում էր գիտական ֆանտաստիկա: Սակայն վերջին մի քանի տարիների ընթացքում 3D տպագրական արդյունաբերությունը զարգանում է ոչ թե տարեցտարի, այլ օրեցօր կամ ժամ առ ժամ: Այսօր 3D տպիչներով արդեն տպում են զենք, կոշիկ, ուտելիք և անգամ նավակներ: Այս ամենից հետո, բնականաբար, սպասելի էր նաև տպագրված տների շինարարությունը: Տպագրվող «Canal House» կոչվող տունը Ամստերդամի քաղաքապետը ներկայացրել է Բարակ Օբամային, վերջինիս երկիր կատարած պաշտոնական այցի ժամանակ:

Հարյուրավոր տարիներ հոլանդացիները ծովի մակարդակից ցածր գտնվող վայրերից ջուրը հետ մղելու, ինչպես նաև ամբարտակներ կառուցելու նպատակով ներդրել են հսկայական ուժ և ֆինանսներ: Այսօր, սակայն, նրանք որոշել են ջրի դեմ պայքարելու փոխարեն այն օգտագործել` որպես հետագա կառուցապատման բաղկացուցիչ մաս կառուցելով աշխարհում առաջին լողացող բնակելի համալիրը: Հոլանդական «Վոթերստուդիո» (Waterstudio) ճարտարապետական ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել նորարական և շատ հետաքրքիր մի նախագիծ, որը ստացել է «Ցիտադել» (Citadel)` «լողացող տուն անվանումը»: Ըստ հեղինակների մտահղացման` «Ցիտադելը» կլինի շքեղ լողացող բնակելի համալիր` հագեցած նորարական և ժամանակակից տեխնոլոգիաներով: Նորագույն լողացող թաղամասի շինարարությունը նախատեսվում է սկսել արդեն հաջորդ տարվա սկզբին: Այն բաղկացած կլինի 60 բնակարաններից, որոնք կունենան «կանաչ» տանիք, սեփական այգի, նավահանգիստ փոքրիկ նավակի համար և ջերմոց: Ամբողջ համալիրը բաղկացած կլինի 180 մոդուլային էլեմենտներից համախմբված կենտրոնական բակի շուրջը: 73/128/2.8 մետր հաստությամբ բետոնե հիմքով բնակելի թաղամասը կունենա ավտոկայանատեղի և մայրցամաքի հետ կապող կամուրջ` նախատեսված շտապ օգնության և տեխնիկական սպասարկման մեքենաների համար: Ըստ նախնական տվյալների` «Ցիտադելը» կլողա 1.8 մետր ջրի մակարդակից բարձր, սակայն համալիրի ընդհանուր չափերը թույլ չեն տա բնակիչներին զգալ ջրի որևէ տատանում: Ի դեպ այս լողացող բնակարանները կօգտագործեն 25 տոկոսով ավելի քիչ էներգիա, քան իրենց ավանդական ցամաքային եղբայրները: