Թուրքիայի արևմտյան Բուրսա քաղաքի Նիլյուֆեր (Nilüfer) շրջանում պատրաստվում են մզկիթ կառուցել, որը հավակնում է դառնալ առաջինը երկրում, որը կօգտագործի էներգիայի վերականգնվող աղբյուրներ: Նոր էկո-մզկիթի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 2015 թ-ին: Նախագծի գլխավոր ճարտարապետ Չելիկ Էրենգեզգինը (Çelik Erengezgin) վստահ է, որ իր նախագիծը առիթ կհանդիսանա, որպեսզի երկրի մյուս մզկիթները սկսեն մտածել շրջակա միջավայրի մասին: Վերականգնվող էներգիա ստանալու համար մզկիթի տանիքին կտեղադրվի արևային վահանակներ, իսկ մինարեթի վրա քամու տուրբիններ: Բացի այդ՝ մզկիթում կտեղադրվի ձյան հալոցքից առաջացած ջրերի և անձրևաջրերի հավաքման համակարգ, որը վերամշակվելուց հետո կօգտագործվի աղոթողների կարիքները հոգալու համար: Արտադրված էներգիայի ավելցուկը մզկիթը պատրաստվում է վաճառել: Ըստ նախնական հաշվարկների էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրները կարտադրեն 120 կիլովատ էներգիա, իսկ մզկիթը կօգտագործի միայն 50 կիլովատը: Մնացորդը կվաճառվի պետությանը: Ծրագրի գլխավոր ճարտարապետը նաև հավելել է, որ էներգիա կարտադրվի նաև օգտագործելով ճնշման ուժը, որը գործադրվում է հատակի վրա, հավատացյալների մզկիթ այցելության և կրոնական ծիսակատարությունների ժամանակ: «Մենք կկարողանանք ասել հավատացյալներին, լիցքավորեք ձեր բջջային հեռախոսներն այստեղ, քանի որ դուք ինքներդ էլ էներգիա եք արտադրում», - ավելացրել է Չելիկ Էրենգեզգինը:
Բելգիան Հյուսիսային ծովում պատրաստվում է կառուցել արհեստական կղզի, որը պետք է ծառայի որպես պահեստ արտադրվող քամու էներգիայի համար: Այս մասին հայտարարել է Հյուսիսային ծովի հարցերով զբաղվող նախարար Յոհան Լանոտեն (Johan Lanotte): Նա նշել է, որ չնայած Բելգիայում ուժեղ քամիների ժամանակ հնարավոր է արտադրել բավականաչափ շատ էներգիա, այնուամենայնիվ արտադրված էներգիայի մեծ մասն չօգտագործվելով կորչում է: Արհեստական կղզի կառուցելով և պահեստային հզոր համակարգ ստեղծելով՝ Բելգիան հույս ունի, որ կկարողանա երկիրը հետզետե զերծ պահել ատոմային էներգիայի հետագա օգտագործումից: 2011 թ-ին «Ֆուկուսիմա» ատոմային էլեկտրակայանում տեղի ունեցած աղետից հետո Բելգիան, ինչպես նաև Գերմանիան և Շվեյցարիան, որոշեցին մինչև 2025 թ-ը փակել բոլոր ատոմային էլեկտրակայանները և օգտագործել բացառապես այլընտրանքային էներգիա: Բայց այսօր, Բելգիայում օգտագործվող էլեկտրաէներգիայի միայն 4 տոկոսն է բաժին ընկնում քամու էներգիային, իսկ մնացած առյուծի բաժինն ատոմայինինն է: Բանն այն է, որ որպես այլընտրանքային էներգիայի աղբյուր քամու էներգիայի արտադրությունը մի շարք խնդիրներ ունի: Ուժեղ քամիների ժամանակ մեծ քանակությամբ էներգիա է արտադրվում, իսկ արտադրված էներգիան անիմաստ կորչում է, անմիջապես չօգտագործվելով: Նոր, անցքով փքաբլիթի տեսք ունեցող արհեստական կղզին կաշխատի ավելորդ էներգիայի հաշվին ջուրը պոմպի միջոցով մեջտեղից դատարկելու համար՝ հետագայում թույլ տալով ջրին հոսել դեպի պահեստ, ինչի արդյունքում կպտտվի տուրբինը և կսկսի արտադրվել էներգիա: Այս տարբերակը կաշխատի այն ժամանակ, երբ քամին կդադարի, իսկ ջրային տուրբինով ստացված էներգիան կմատակարարվի ընդհանուր ցանց:
Ֆուկուսիմա ատոմային էլեկտրակայանում տեղի ունեցած աղետից հետո ամբողջ աշխարհի երկրները սկսեցին մտահոգվել ատոմային էներգիայի ապահովության վերաբերյալ, և Ճապոնիան` որպես նմանատիպ աղետ վերապրած երկիր, որոշեց մինչև 2040 թ-ն ամբողջությամբ ազատվել ատոմային էներգիայից և օգտագործել էներգիայի այլընտրանքային տարբերակներ: Անցած տարվա մայիսից 1970-ական թթ-ից ի վեր առաջին անգամ Ճապոնիան ամբողջությամբ հրաժարվեց ատոմային էներգիայի օգտագործումից` փակելով Հոկայդո (Hokkaido) կղզում տեղակայված վերջին ատոմակայանը: Բայց այսօր, տարիներ անց, թվում է` երկրի նորընտիր կառավարությունը մոռացել է ատոմային ճգնաժամն ու դրա հետևանքները: Մինչև 2011 թ-ի մարտը, երբ տեղի ունեցավ հզոր երկրաշարժը և Ֆուկուսիմաի ատոմակայանի աղետը, ճապոնական կառավարությունը որոշել էր ատոմային էներգիայի օգտագործումը 30-ից հասցնել 50 տոկոսի: Բայց աղետի ժամանակ և դրանից հետո, երբ հսկայական քանակությամբ վտանգավոր և ռադիոակտիվ նյութեր արտանետվեցին մթնոլորտ, հողի, օդի և ջրի մեջ, ինչի հետևանքները դեռ տասնյակ տարիներ ճապոնացիները զգալու են, կառավարությունը որոշեց ատոմային էներգիայից ազատ ապագա կառուցել: Սակայն տարվա սկզբին Ճապոնիայի նորընտիր կառավարությունը և լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը հայտարարեց, որ պատրաստվում է վերագործարկել ատոմային էլեկտրակայանները` այս հայտարարությամբ ամբողջությամբ թաղելով երկրի ատոմային էներգիայից ազատ ապագայի հույսը: Կառավարությունը խոստացել է, կրկին վերագործարկել փակված ատոմակայանները, եթե վերջիններս անցնեն անվտանգության թեսթը, ավելին` անհրաժեշտության դեպքում կկառուցվեն նորերը: Երկրի նորընտիր առևտրի նախագահ Տոշիմիցու Մոտեգին (Toshimitsu Motegi) հայտարարել է, որ չի պատրաստվում վտանգել երկրի տնտեսությունը հանուն ատոմային անկախության: Նա նաև ավելացրել է, որ ամիսներ և անգամ տարիներ կպահանջվեն փակ ռեակտորների վերագործարկման համար, ինչն արդեն հսկայական վնաս է երկրի տնտեսությանը:
Անցած շաբաթ Ճապոնիայի Թահարա (Tahara City) քաղաքում տեղի է ունեցել երկրի խոշորագույն արևային և քամու էլեկտրակայանի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողությունը: Նոր այլընտրանքնային էլեկտրակայանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 800 հազար քառակուսի մետր: Ըստ նախնական տվյալների՝ այն տարեկան կարտադրի ժամում 67.5 հազար մեգավատ էլեկտրաէներգիա և էլեկտրականությամբ կապահովի Թահարայի տների մոտ 90 տոկոսին: Բացի այդ, մասնագետների հաշվարկներով՝ նոր էլեկտրակայանի շահագործումը տարեկան 32 հազար տոննայով կկրճատի մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալը: Նշենք, որ նոր արևային և քամու էլեկտրակայանը ճապոնական 7 ընկերությունների համագործակցության արդյունք է, որոնք համաձայնագիր են ստորագրել դեռևս անցած տարվա հոկտեմբերին, իսկ շինարարության թույլատվություն ստացել են այս տարվա սեպտեմբերին: Նոր այլընտրանքային էլեկտրակայանի շինարարության բյուջեն կկազմի 225 մլն ԱՄՆ դոլար, որի հիմնական մասը կֆինանսավորվի Ճապոնիայի Զարգացման բանկի տրամադրած վարկերով:
Արաքս գետի վրա՝ հայ-իրանական համագործակցությամբ կկառուցվի երկու հիդրոէլեկտրոկայան՝ Մեղրու եւ Ղարաչիկարի ՀէԿ-երը։ Նոյեմբերի 8-ին, հայկական կողմում տեղի ունեցավ Մեղրու ՀէԿ-ի հիմնարկեքի արարողությունը, իսկ առաջիկայում կսկսվի շինարարությունը, հաղորդում է News.am տեղեկատվական կայքը: Նշենք, որ ՀէԿ-երի կառուցման վերաբերյալ համաձայնությունները ձեռք են բերվել ավելի վաղ՝ 2007 եւ 2008 թթ-ին միջկառավարական երկու համաձայնագիր էր ստորագրվել, որոնք վավերացրել են երկու երկրների խորհրդարանները։ Մեղրու ՀէԿ-ը ունենալու է 130 մեգավատ դրվածքային հզորություն եւ տարեկան արտադրելու է ժամում մոտ 800 մլն կիլովատ էլեկտրաէներգիա։ Կառուցվելու է նաև 18,2 հազար մետր երկարությամբ թունել՝ Ծիրանիձոր տեղամասից մինչեւ հայ-իրանական սահմանային տեղամաս, որը գտնվում է նախկին երկաթուղու թունելի մոտ։ Գլխադասային ձեռնարկության մոտակա բնակավայրն է Տարվանք գյուղը, մոտակայքում են նաեւ Շվանիձոր, Երասխավան գյուղերը։ ՀԷԿ-ի վայրում կառուցվելու է 65 մեգավատ հզորությամբ 2 հիդրոուդվիներ և տեղադրվելու են նոր սարքավորումներ: Սա կնպաստի մարզային տնտեսության զարգացմանը եւ երկու երկրների տնտեսությունների արդյունավետ համագործակցության: Իրանական կողմից ներդրող է հանդիսանում «Թավան Աբ Արազ» ընկերությունը, որի հետ կառուցված է թույլտվության պայմանագիր: Ըստ այդ պայամանագրի՝ իրանական ընկերությունը ինքնուրույն է լուծելու Մեղրի ՀէԿ-ի կառուցման եւ շահագործման հետ կապված բոլոր ֆինասական և կազմակերպչական հարցերը: Շինարարությունը պետք է իրականցվի 5 տարվա ընթացքում, որից 15 տարի անց ՀԷԿ-ը պետք է անհատույց փոխանցվի հայկական կողմին: Ընդ որում, համատեղ փորձարկումներով պետք է հիմնավորվի, որ փոխանցման պահին ՀԷԿ-ի էլեկտրամեխանիկական և հիդրոմեխանիկական սարքավորումները շահագործման 10 տարվա ռեսուրս ունեն, իսկ թունելը և ինժեներական կառույցները առնվազն 30 տարվա ռեսուրս: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել նաեւ, որ ՀԷԿ-ի շինարարության դեպքում ներգրավվի տեղական աշխատուժ:
