Վերջերս Չինաստանի կառավարությունը հայտարարել է մի շարք էկո-քաղաքներ կառուցելու իր մտադրության մասին: Երկրի ղեկավարության տվյալներով, նոր էկո քաղաք-համայնքները հագեցած կլինեն բուսականությամբ, արևային վահանակներով և էներգիայի այլընտրանքային աղբյուներով: Ինչպես տեղեկացնում է USA Today պարբերականը, վերջերս Լոնդոնում Վենսմինսթրի Համալսարանի (University of Westminster in London) կատարած հետազոտությունների համաձայն, աշխարհի էկո-քաղաքների մեծամասնությունը կառուցվում է Չինաստանում, իսկ երկրորդ տեղը զբաղեցնում է ԱՄՆ-ն: Չինաստանում իրականացվող նմանատիպ խոշորագույն նախագծերից է «Տյանցզին էկո-սիթին» (Tianjin Eco-City): 30 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով քաղաքը Չինաստանի և Սինգապուրի կառավարությունների համատեղ նախագիծն է: Ըստ նախնական տվյալների՝ այնտեղ արդեն ապրում է 100 բնակիչ, իսկ 1000-ն էլ նախատեսում են տեղափոխվել այս տարի: Բացի այդ, ծրագրի հեղինակների կարծիքով, հետագա 10 տարիների ընթացքում քաղաքի բնակչությունը կհասնի 350 հազարի: The Inhabitat պարբերականի տվյալներով, էկո-քաղաքը նախագծել է «Սուրբանա քաղաքային նախագծման խումբը» (Surbana Urban Planning Group): Վերջինս էկո-համայնքում ներդրել է ժամանակակից այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիքն են՝ արևի և քամու էներգիայի կիրառման, անձրևաջրերի օգտագործման և օգտագործված ջրերի մաքրման համակարգեր: Բացի այդ, մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալները կրճատելու նպատակով, նոր էկո-համայնքում կլինեն ժամանակակից արագընթաց տրամվայներ: USA Today պարբերականի տվյալներով, վերջին տարիներին ավելի քան 200 քաղաք Չինաստանում հայտարարել է էկո-համայնք կառուցելու իր ծրագրերի մասին: Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր նախագծերն են իրականացել: Դրանցից որոշները սառեցվել են, մյուսներն էլ պարզապես նախագծողների գովազդային քայլեր են եղել: Որոշ նորարարություններ, ինչպիսին, օրինակ, Սինգապուրի կողմից առաջարկված «տանիքների այգիներն» են չիրականացան, իսկ որոշ համագործակցություններ էլ պարզապես շարժվեցին դեպի անորոշություն: Այսպես՝ Շանհայի ղեկավարության և բրիտանական «Արուփ» (Arup) ընկերության կողմից նախագծված «Դոնթան» (Dongtan) էկո-քաղաքը շինարարությունն այդպես էլ չավարտվեց, բացի այդ «Արուփ» (Arup) ընկերությունը կիսատ թողեց նաև «Վանզենգ» (Wanzhuang) էկո-համայնքի շինարարությունը:

Սինգապուրում հունիսի 29-ին կբացվի նոր քաղաքային օազիս, որը ներառում է արևային մարտկոցներով համալրված 50 մետր բարձրությամբ արհեստական ծառեր, գրում է CNN-ը: «Արևային էներգիայով սուպեր ծառերը» (The solar-powered Supertrees) 250 հեկտար մակերեսով «Ծովածոցի այգիները» (Gardens by the Bay) լանդշաֆտային նախագծի մի մասն են կազմում: Արհեստական անտառը բաղկացած է 18 ծառերից, որոնք կառուցված են պողպատից՝ որպես ուղղահայաց այգիներ: Նրանցից 11-ը արտադրում են արևային էներգիա, հավաքում են անձրևաջրերը և մոտական ջերմոցների համար հանդիսանում են օդափոխության խողովակներ: Ծառերի վերին մասի հսկայական վահանակներն աշխատում են որպես ջերմաստիճանի կարգավորիչներ, ինչպես նաև այցելուներին պաշտպանում են Սինգապուրյան կիզիչ արևից: Նշենք, որ 50 մետր բարձրությամբ ծառերը իրար են միացված կամուրջներով, որոնցով քայլելիս այցելուները կարող են հիանալ այգու տեսարաններով գլխապտույտ բարձրությունից: Այգու նախագիծը ներառում է նաև հատուկ ջերմոցներ՝ «Բիոմներ», որտեղ կաճեցվեն աշխարհի տարբեր երկրներից բերված 220 հազար տեսակի բույսեր: «Գրանթ Ասոշիեյթս» (Grant Associates) ընկերության կողմից նախագծված «Ծովածոցի այգիներ» նախագիծը հանդիսանում է Սինգապուրի հարավում գտնվող Մարինա Բեյ (Marina Bay) նոր շրջանի կառուցապատման ծրագրի մի մասնը: Բացի այդ, 7 տարի առաջ պետություն-քաղաքի վարչապետ Լի Սյան Լունի (Lee Hsien Loong) կողմից առաջ քաշված նախագիծը նաև հանդիսանում է որդեգրած այն քաղաքականության մի մասը, որը նպատակ ունի Սինգապուրը վերածել «քաղաքի այգու մեջ»: «Ծովածոցի այգիներ» նախագծի հեղինակները համոզված են, որ շինարարության ավարտից հետո, այս հսկայական էկոլոգիապես մաքուր նախագիծը դառնալու է էկո-զբոսաշրջության նշանակալի կենտրոն:

ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Մոխավե անապատում ավարտին է մոտենում 14.5 մլն քառակուսի մետր մակերեսով «Իվանպահ» (Ivanpah), արևային ջերմաէլեկտրակայանի (ՋԷԿ) շինարարությունը: Այս պահի դրությամբ աշխարհի խոշորագույն արևային ՋԷԿ-ը կառուցում է «ԲրայթՍորս» (BrightSource) ընկերությունը, իսկ որպես նախագծի տեխնիկական և շինարարության գլխավոր կապալառու հանդես է գալիս «Բեչթել» (Bechtel) ընկերությունը: 2.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ արևային ջերմաէլեկտրակայանի գլխավոր ներդրողներն են «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և Google ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարության ավարտից հետո ՋԷԿ-ն արևային օրերին կկարողանա գեներացնել 377 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Նոր էլեկտրակայանը հնարավորություն կտա ԱՄՆ-ում արտադրվող արևային էլեկտրաէներգիան կրկնապատկել և ևս 140 հազար տներ ապահովել արևային էլեկտրաէներգիայով: Շինարարության թույլատվություն ստանալու համար «ԲրայթՍորս» ընկերությունը դիմել էր դեռևս 2007 թ-ին, սակայն վերջնական հաստատումը եղավ միայն 3 տարի անց: Պաշտոնապես շինարարությունը սկսվեց արդեն 2011 թ-ի հոկտեմբերին, իսկ արդեն այս տարվա փետրվարին տեղադրվեցին հարյուր հազարավոր հայելիներ: ՋԷԿ-ի շինարարությունը, որը նախատեսվում է ավարտել արդեն 2013 թ-ին, էականորեն դանդաղեց նաև անապատում հայտնաբերված բազմաթիվ կրիաների պատճառով: Ամեն ինչ արվեց, որպեսզի կրիաների այդ տարատեսակը չվերանա և անվնաս տեղափոխվի այլ վայր բնակության: «Իվանպահ» արևային ջերմաէլեկտրակայանը կաշխատի ինչպես ավանդական էլեկտրակայանները: Սակայն գոլորշի ստեղծելու համար այն կօգտագործի ոչ թե հանածո վառելիք կամ ատոմային էներգիա, այլ արևային էներգիա: Այս մեթոդը նաև հնարավորություն կտա տարեկան 400 հազար տոննայով նվազեցնել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալները: Բացի այդ, ջրային ռեսուրսների պահպանման նպատակով, գոլորշու վերափոխումը ջրի կկատարվի օդային հովացման եղանակով: Վերջինս հնարավորություն է տալիս 90 տոկոսով ավելի քիչ ջրային ռեսուրսներ օգտագործել, քան թաց հովացման ժամանակ և շատ կարևոր հանգամանք է անապատի համար: Այնուամենայնիվ, նշենք, որ արևային ջերմաէլեկտրակայնների ապագան դեռևս անորոշ է: Վերջին տարիներին արևային վահանակների գինը, որոնք արևային էներգիան անմիջապես վերածում են էլեկտրաէներգիայի, բավականին նվազել են՝ ավելի արդյունավետ դարձնելով այդ տիպի արևային էլեկտրակայանները: Սակայն պատկերը կարող է փոխվել: Ինչպես տեղեկացնում է The CNNMoney-ին, անցած ամիս ԱՄՆ-ի Առևտրի Նախարարությունը հայտարարել է, որ կարող է մինչև 250 տոկոս տուգանային հարկեր կիրառել Չինաստանից ներկրվող արևային վահանակների համար: Նախարարության տվյալներով չինական արտադրողները օգտագործում են դեմպինգային գներ, վաճառելով վահանակները արտադրական ինքնարժեքից ավելի ցածր գներով: Ի դեպ, անցած տարվա մայիսին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի նույն Մոխավե անապատում սկսվել էր մեկ այլ, աշխարհի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային ջերմաէլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Սակայն, ինչպես հայտնում է Forbes-ը, այս էլեկտրակայանի շինարարությունը բարդությունների է հանդիպել: Այսպես, կառուցապատող 2 ընկերությունները՝ Solar Trust of America-ն և Solar Millennium Group-ը, դիմել են դատարան իրենց սնանկ ճանաչելու հայտով:

Աշխարհի խոշորագույն արևային ջերմային համակարգը, տաք ջրամատակարարման նպատակով, կառուցվել է Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիյադում: Նոր կառուցված համակարգը երկու անգամ մեծ է, քան նախորդ տիտղոսակիրը, որը գտնվում է Դանիայում: Ըստ նախնական տվյալների՝ այս համակարգը կապահովի տաք ջրով 40 հազար ուսանողուհի ունեցող, մայրաքաղաքային «Արքայադուստր Նորա բին Աբդուլ Րահման» (Princess Nora bint Abdul Rahman University) կանացի համալսարանը: Արևային համակարգի նախագծման և շինարարական աշխատանքներն իրականացրել է «Միլլենիում Էներջի» (Millennium Energy) ընկերությունը, իսկ արևային վահանակները տրամադրել է ավստրիական «ԳրինԹեքՈւան» (GREENTechONE) ընկերությունը: 36 հազար քառակուսի մետր վահանակների մակերես ունեցող արևային ջերմային համակարգի շինարարության բյուջեն կազմել է 14 մլն ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, տանիքին տեղադրված արևային վահանակներից յուրաքանչյուրն ունի 10 քառակուսի մետր մակերես և 170 կիլոգրամ կշիռ: Ավելի արդյունավետ աշխատելու նպատակով այս վահանակները թափանցիկ պաշտպանիչ ծածկ ունեն, իսկ Էր-Ռիյադի սաստիկ քամիներից պաշտպանվելու նպատակով դրանք հատուկ կառուցվածքներով ամրացված են հիմքին: Էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների կարծիքով՝ մոտ ապագայում, արդեն 2020 թ-ին Սաուդյան Արաբիայում կսկսեն իրականացվել բազմաթիվ նախագծեր, որոնք կօգտագործեն արևի էներգիան, և երկիրը կարող է դառնալ աշխարհի արևային էներգետիկայի առաջատարներից: Բանն այն է, որ սև ոսկին տարեց տարի թանկանում է, հետևաբար երկրի համար ավելի նպատակահարմար է այդ թանկ վառելիքն արտահանել, իսկ սեփական կարիքները հոգալու համար օգտագործել անապատի անվճար կիզիչ արևի էներգիան, հատկապես, որ այսօր ողջ աշխարհը ձգտում է էներգիայի այլընտրանքային և էկոլոգիապես առավել մաքուր աղբյուրների օգտագործմանը:

2011 թ-ի մարտին Ճապոնիայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից և ցունամիից հետո, ինչի արդյունքում խափանվեց նաև «Ֆուկուսիմա» ատոմակայանի աշխատանքը, Ճապոնիայի կառավարությունը որոշեց նվազեցնել ատոմային էներգիայի օգտագործումը, և երկրում մեծացնել ավելի ապահով ու այլընտրանքային էներգիա արտադրող էլեկտրակայանների քանակը: Reuters լրատվական գործակալության հաղորդմամբ՝ 3 կազմակերպություններ՝ «Կիոսերա» (Kyocera) և «ԱյԷյջԱյ» (IHI) կորպորացիաները և «Միզուհո Քորփորեյթ» բանկը (Misuho Corporate Bank), Ճապոնիայի հարավային հատվածում նախատեսում են կառուցել 307 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ երկրի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանը: «Կյոսերա» ընկերությունը կտրամադրի էլեկտրակայանի համար անհրաժեշտ 290 հազար արևային պանելներ, ինչպես նաև կիրականացնի էլեկտրակայանի սպասարկման և մոնտաժային որոշ աշխատանքեր, «ԱյԷյջԱյ» ընկերությունը կզբաղվի Կագոսիմա (Kagoshima) բնակավայրում 3.14 մլն քառակուսի մետր տարածքի ձեռք բերման աշխատանքերով, իսկ ահա «Միզուհո Քորփորեյթ» ֆինասական հաստատությունը կտրամադրի շինարարության համար անհրաժեշտ գումարը: Ըստ նախնական տվյալների՝ շահագործումից հետո 70 մեգավատ/ժամ հզորությամբ էլեկտրակայանը կկարողանա էլեկտրաէներգիայով ապահովել մոտ 22 հազար բնակարաններ՝ տարեկան արտադրելով 79 հազար մեգավատ/ժամ էլեկտրաէներգիա: Արևային էլեկտրակայանի շինարարության և շահագործման համար կստեղծվի հատուկ նշանակության խումբ (SPC): Համաձայն շրջանառվող տեղեկատվության` շինարարությունը նախատեսվում է սկսել այս տարվա հուլիսին, իսկ այլ մանրամասներ դեռևս չեն հաղորդվում: