Մենք արդեն երկար տարիներ լսում ենք բարձրահարկ շենքերում տեղադրվելիք քաղաքային ագարակների մասին: Այսօր արդեն, չնայած անհավանական թվալուն, այս նախագծերը «կանաչ երազանքից» իրականություն են դառնում: Այսպես՝ շվեդա-ամերիկյան համատեղ «Պլանտագոն Ինթերնեշնլ» (Plantagon International) ընկերությունն առաջարկում է ջերմոցների նոր տարատեսակ: Դրանք քաղաքային գյուղատնտեսության համար նախատեսված նոր «ուղղահայաց ագարակներ» են, որոնք մինչ օրս ուտոպիա էին համարվում: The Inhabitat կայքի տվյալներով, «Պլանտագոն Ինթերնեշնլ» ընկերությունը շվեդական Լինքոփինգ (Linkoping) քաղաքում այս տարվա փետրվարին արդեն սկսել է կառուցել իր առաջին փորձնական «ուղղահայաց ագարակը», որի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 12-16 ամսում: Ըստ կայքի տարածած տեղեկատվության` առաջին «ուղղահայաց ագարակը» կունենա թափանցիկ գնդի տեսք և 17 հարկանի շենքի բարձրություն: Այստեղ բանջարեղենները կաճեցվեն հատուկ դարակներում հսկա պարույրի վրա: Սաղմնային վիճակում այս բանջարեղենները հատուկ վերելակների միջոցով կբարձրանան վերև, իսկ երբ արդեն հասունանան, կիջնեն ներքև` բերքահավաքի: Նշենք, որ նախկինում «ուղղահայաց ագարակներ» կառուցելու փորձեր եղել են Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայում և Հոլանդիայում: Ինչպես տեղեկացնում է Speigel կայքը, դեռևս 2005 թ-ին Տոկիոյի երկնաքերերից մեկում արդեն կառուցվել է փոքրիկ ագարակ: Այնուհետև 2011 թ-ին հարավային Կորեայի Սուվոն քաղաքում կառուցվել է եռահարկ «ուղղահայաց ագարակ»: Եվ մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում էլ Հոլանդիայի խանութներում սկսել են վաճառվել «ՓլենթԼեբ» (PlantLab) ընկերության կողմից ստորգետնյա ագարակում աճեցված բանջարեղեններ: Նյու Յորքի Կոլումբիայի համալսարանի (Columbia University, New-York) գիտնականների կատարած հաշվարկների համաձայն՝ ովքեր, ի դեպ, նախագծել են այս «ուղղահայաց ագարակներ» ծրագիրը, 2050 թվականին երկրագնդի վրա ապրող բնակչության 80 տոկոսը արդեն կապրի քաղաքներում: Նրանց բոլորին կերակրելու համար անհրաժեշտ կլինի քաղաք տեղափոխել նաև գյուղատնտեսությունը: Իսկ ինչպես՞ դա անել: Ահա այստեղ օգնության կգան «ուղղահայաց ագարակները»՝ տասնյակ հարկերով շինություններ՝ հագեցած ջերմոցներով, ավտոմատացված համակարգերով և կանաչ տեխնոլոգիաներով: «Ուղղահայաց ագարակները» կարելի է տեղադրել մեծ քաղաքներում: Դրանք պետք է շատ արդյունավետ լինեն: Այս նախագծի առավելություններից է այն, որ բերքի հասունացումը կախված չի լինի եղանակի կամակորություններից, այսպիսի ագարակը տարեկան մի քանի անգամ բերք կտա և բացի այդ մեկուսացած բույսերը պաշտպանված կլինեն այգին քայքայող վնասատուներից:

Սաուդյան Արաբիան և Եգիպտոսը վերամշակել են Կարմիր ծովի վրա կառուցվելիք կամուրջի շինարարության պայմանագիրը, տեղեկացնում է Arab News լրատվական գործակալությունը՝ հղում կատարելով Սաուդյան Արաբիայի տրանսպորտի նախարարության տարածած հայտարարությանը: 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ կամուրջը որոշվել է անվանել «Թագավոր Աբդուլլահ իբն Աբդել Ազիզի կամուրջ»: Մոտ ապագայում Եգիպտոսի տրանսպորտի նախարարությունում կսկսվեն նախագծի իրականացման նախնական աշխատանքերը, իսկ շինարարական աշխատանքների սկիզբը նախատեսվում է 2013 թ-ի կեսին: 50 կիլոմետր երկարությամբ կամուրջը իրար կկապի Պարսից ծոցի երկու պետությունները: Կարմիր ծովի վրա կառուցվելիք կամուրջը օգուտ կբերի ոչ միայն Եգիպտոսին և Սաուդյան Արաբիային, այլև Հյուսիսային Աֆրիկայի Պարսից ծոցում տեղակայված բոլոր արաբական պետություններին: Բացի այդ այս կամուրջն էականորեն կկրճատի ցամաքով անցնող ճանապարհի ժամանակի տևողությունը՝ այն հասցնելով 20 րոպեյի: Էականորեն կհեշտանա նաև բեռնափոխադրումները, ինչպես նաև ուղևորափոխադրումները, հատկապես այս նախագիծը շատ կարևոր կլինի 100 հազարավոր ուխտավորների համար, ովքեր շտապում են մուսուլմանների սրբավայր Մեքքա: Ինչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էր մեր կայքը, այս նախագիծը 1988 թ-ից քննարկվելուց հետո 2011 թ-ի հուլիսին վերջապես հաստատվեց Եգիպտոսի կառավարության կողմից: Հսկայական կամուրջն առաջին անգամ ցամաքով իրար կմիացնի Աֆրիկայի հյուսիսն ու Մերձավոր Արևելքը, բայց միևնույն ժամանակ կարող է բարձրացնել լարվածությունը տարածաշրջանում: Բանն այն է, որ նախագծին դեմ են հանդես գալիս Իսրայելն ու Հորդանանը, քանի որ երկու պետությունների համար էլ Պարսից ծոցի այս հատվածը ապահովում է ելք դեպի Հնդկական օվկիանոս:

4 տարի տևած շինարարական աշխատանքներից հետո Տոկիոյում ավարտվել է աշխարհի ամենաբարձր հեռուստաաշտարակի շինարարությունը, տեղեկացնում է The Telegraph պարբերականը: 634 մետր բարձրությամբ «Տոկիոյի Երկնային Ծառ» (Tokyo Sky Tree) հեռուստաաշտարակի շինարարությունը 2 ամսով հետաձգվել է անցած տարի Ճապոնիայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի, ցունամիի և ատոմային ճգնաժամի պատճառով: Սակայն ծրագրի գլխավոր կառուցապատողը վստահ է, որ հսկայական աղետի տարելիցի նախաշեմին աշտարակի շահագործման հանձնելը լավագույն ժամանակն է: Արդյունքում այն կնպաստի այս տարի զբոսաշրջության զարգացմանը, քանի որ բազմաթիվ այցելուներ ամբողջ աշխարհից կգան տեսնելու աշխարհի ամենաբարձր հեռուստաաշտարակը: Աշխարհի ամենաբարձր հեռուստաաշտարակը գտնվում է Տոկիոյի Սումիդա (Sumida) թաղամասի Ասակուսա (Asakusa) շրջանում: Ի դեպ, ««Տոկիոյի Երկնային Ծառ» աշտարակը աշխարհի երկրորդ ամենաբարձր շինությունն է Դուբայի 828 մետր բարձրությամբ «Բուրջ Խալիֆի»-ից հետո: Նշենք նաև, որ 4 տարվա ընթացքում աշտարակի շինարարական աշխատանքները իրականացնելիս ներգրավվել են մոտ 580 հազար մարդ, և ծախսվել է ավելի քան 800 մլն ԱՄՆ դոլար գումար: Այսօր աշտարակի շինարարությունն ավարտված է, կիսատ են միայն ներքին հարդարման որոշ աշխատանքներ: Ընկերության կառուցապատողը հեռուստաաշտարակի բացման հանրային հանդիսավոր արարողությունը նախատեսում է մայիսի 22-ին:

Դեռևս 2005 թ-ին Երևանի կենտրոնում մայրաքաղաքի հին տեսքով փոքրիկ անկյուն ստեղծելու մասին կառավարության կողմից նախագիծ էր ընդունվել. սակայն մինչ օրս այն կյանքի չի կոչվել: Ըստ այդ ծրագրի՝ Երևանի հենց սրտում` Հանրապետության հրապարակի հարևանությամբ, ստեղծվելու էր «Հին Երևանի» պատմամշակութային միջավայրը, որը զբաղեցնելու էր շուրջ 2.0 հա տարածք և պարփակվելու էր Արամի, Բուզանդի, Աբովյանի և Եզնիկ Կողբացու փողոցներով: «Հին Երևանում» պետք է լինեին 19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը բնութագրող հուշարձաններ, հասարակական բնույթի կառույցներ` արվեստանոցներ, ցուցասրահներ, փոքրիկ խանութներ, սրճարաններ և այլն: Ծրագիրն իրականացվելու էր հիմնականում նախկինում քանդված պատմամշակութային շենքերի վերականգնման ճանապարհով: Ի դեպ այդ քարերը երկար տարիներ քանդված և համարակալված սպասում են իրենց ճակատագրին: Այս ամիս Regnum լրատվական գործակալությանը տրված հարցազրույցի ժամանակ ծրագրի գլխավոր ճարտարապետ Լևոն Վարդանյանը նշել է, որ մոտ ապագայում քաղաքի գլխավոր մայրուղու հատվածներից մեկում կմեկնարկեն «Հին Երևան» ճարտարապետական համալիրի շինարարական աշխատանքները: Այստեղ կտեղափոխվեն 19-20-րդ դարերում կառուցված և պատմամշակութային արժեք ներկայացնող շինություններ, որոնք, ի դեպ, տարբեր առիթներով և նպատակներով ժամանակի ընթացքում քանդվել են: Փաստացիորեն արդի Երևանում կհայտնվի հնագույն քաղաք, որի նախագիծն արդեն իրականացրել է «ԼՎ Արքիթեքթ» (LV Architect) ընկերությունը: Ի դեպ, այս ծրագիրը չի լինի զուտ ճարտարապետական, այն բիզնես շահ ևս կհետապնդի: «ԼՎ Արքիթեքթ» ընկերության նախագծի համաձայն՝ այս փոքրիկ թաղամասի յուրաքանչյուր մասնիկը կդառնա ժամանակակից քաղաքային կյանքի գործուն մասը: Այստեղ նախատեսվում է տիպիկ Երևանյան ոճով տեղակայել սրճարաններ և ռեստորաններ, խանութ-սրահներ, մասնագիտացված պատկերասրահներ և թանգարաններ, ինչպես նաև փոքրիկ հյուրանոցներ: Վերջին տարիներին ապամոնտաժված շենքերը պիտի վերականգնվեն և կառուցվեն Արամի, Աբովյանի, Բյուզանդի և Կողբացի փողոցներով պարփակված ուղղանկյուն տարածքում: Նշենք, որ «Հին Երևանի» երկարությունը կկազմի 300, իսկ լայնությունը 68 մետր: Նշված տարածքի կենտրոնում դեռևս մնացել են մի քանի շինություններ, որոնք նույնպես կվերականգնվեն: Ընդհանուր առմամբ այստեղ նախատեսվում է վերականգնել 20 պատմամշակութային շենք: Ժամանակին յուրաքանչյուր պատմամշակութային արժեք ներկայացնող շենք քանդելիս, Երևանի քաղաքապետարանը հավաստիացնում էր, որ այդ շենքերը ապամոնտաժվում են հետագայում վերակառուցվելու նպատակով: Սակայն ինչ ճակատագրի են արժանացել այդ կառույցները, կան արդյոք համարակալված քարերը, թե վաղուց արդեն ոչնչացվել են … Նախկինում ապամոնտաժված և հետագայում վերականգնվելու համար համարակալված քարերի պահպանությամբ զբաղվում են քաղաքապետարանը և այն տարածքների սեփականատերերը, որտեղ դրանք գտնվում են: Panorama կայքին տրված հարցազրույցում, ՀՀ մշակույթի նախարարության Հուշարձանների պահպանության գործակալության տարածքային բաժնի պետ Կարո Այվազյանը նշել է, որ ապամոնտաժված քարերը համարակալված և պահեստավորված են տարբեր տեղերում, իսկ դրանց պահպանման պատասխանատվությունն ընկած է տարածքների սեփականատեր համարվող 5 ընկերությունների վրա: Իրենք էլ իրենց կողմից տարին 1 անգամ գնում և ստուգում են քարերի պահպանության մակարդակը և դրանց վիճակը: Պրն. Այվազյանի խոսքերով պահեստարաններում գտնվող քարերի վիճակը տարբեր է. դրանց 15 տոկոսն ահավոր վիճակում են, 10 տոկոսի վիճակն էլ այնպիսին է, որ հնարավոր է մասամբ օգտագործել: Հուսանք, որ ծրագիրը շուտով կյանքի կկոչվի և դեռևս չվնասված քարերը գոնե կգտնեն իրենց տեղը մայրաքաղաքի պատմական կենտրոնում:

Ինչպես տեղեկացնում է Комсомольская Правда պարբերականի ուկրաինական հրատարակչությունը, Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում տեղի հայկական համայնքի ջանքերով կկառուցվի հայկական եկեղեցի: Եկեղեցու նախագիծն արդեն պատրաստ է, իսկ շինարարությունը նախատեսվում է սկսել արդեն այս տարվա գարնանը՝ մարտ ամսին, և ավարտել 2015 թ-ին: Ըստ նախագծի՝ եկեղեցու բարձրությունը կլինի 40 մետր, իսկ ընդհանուր մակերեսը հազար քառակուսի մետր: Հայկական համայնքը սկզբում ցանկացել է, որ մայր տաճարը կառուցվի քաղաքի պատմական Պոդոլ թաղամասում, սակայն այստեղ հողի ձեռքբերման խնդիրներ են առաջացել: Արդյունքում եկեղեցին կտեղակայվի քաղաքի ծայրամասային Խարկովյան թաղամասում: Այստեղ եկեղեցուց բացի կկառուցվեն նաև հայկական կրթօջախ և մշակութային կենտրոն, այն կդառնա Ուկրաինայում հայկական առաքելական եկեղեցու թեմը: Կենտրոնական տաճարի համար Հայաստանից Ուկրաինա կտեղափոխվեն 16 խաչքարեր: Նշենք, որ եկեղեցին կկառուցվի բացառապես տեղի հայկական համայնքի ֆինանսական միջոցների հաշվին, իսկ քաղաքային բյուջեյից գումարներ չեն հատկացվի: Համեմատության կարգով նշենք, որ, ըստ նախագծի, Ուկրաինայում կառուցվող «Քրիստոսի Հարության տաճարը Կիևում» (собор Воскресения Христова в Киеве) կունենա 120 մետր բարձրություն՝ չհաշված գագաթի խաչը: Մոսկվայում «Քրիստոսի Փրկչի տաճարի» բարձրությունը կազմում է 105 մետր՝ ներառյալ գմբեթն ու խաչը, իսկ ռուսական մայրաքաղաքի Տրիֆոնովյան փողոցում կառուցվող հայկական եկեղեցու բարձրությունը կկազմի 50 մետր՝ չհաշված գմբեթին տեղակայվելիք խաչը: