Լոնդոնյան «Բլեքֆրեյրս» (Blackfriars) կամուրջի վերակառուցման շինարարական աշխատանքները շարունակվում են մեծ արագությամբ, տեղեկացնում է Solarcentury-ին: Բրիտանական «Սոլարսենչըրի» ընկերության կողմից իրականացվող ծրագիրը արդեն հասել է իր կես ճանապարհին: Նշենք, որ շինարարական աշխատանքները սկսվել են անցած տարվա հոկտեմբերին, և պետք է ավարտվեն արդեն այս տարի: Ինչպես նշում է պարբերականը, չնայած արագ ընթացող շինարարական աշխատանքներին՝ «Բլեքֆրեյրս» կայարանը շարունակում է աշխատել իր ողջ հզորությամբ՝ լոնդոնցիներին և ամառային Օլիմպիական խաղերին այցելած զբոսաշրջիկներին Հարավային ափից (South Bank) տեղափոխելով քաղաքի ցանկացած շրջան: Դանդաղորեն սկսվում է հանվել 4.4 հազար արևային վահանակների տեղադրման համար մոնտաժված շինարարական տախտակամածը: Ի դեպ, արևային վահանակները պետք է տարեկան արտադրեն 900 մեգավատ/ժամ էլեկտրաէներգիա՝ մոտ 511 տոննայով կրճատելով մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը: Նշենք, որ պատմական կամուրջը միակն է այն 100 լոնդոնյան կամուրջներից, որը կդառնա արևային: Սակայն եթե տեղական կառավարման մարմինները որոշեն մյուս կամուրջները նույնպես վերակառուցեն և դարձնեն արևային, ապա կկարողանան զգալիորեն կրճատել ոչ միայն հանածո վառելիքի օգտագործումն, այլև մթնոլորտ արտանետված թունավոր գազերի քանակը: Ավելին՝ նրանք հսկայական «կանաչ» ժառանգություն կթողնեն ապագա սերունդներին:

Ավստրալիական Պերտ քաղաքի Մերդոկի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են նոր նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներ, որոնք կարող են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները դարձնել առավել հասանելի: Նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցները հնարավոր կլինի օգտագործել լիտիում-իոնային հիմքով մարտկոցների փոխարեն արևային և քամու էներգիան պահպանելու նպատակով, բացի այդ ապահովելով անընդմեջ սնուցում անգամ ամպամած և հանդարտ օրերին: Ծրագրի հեղինակներ Մենիկամ Մինակշիի և Դանիել Մեյրիկի խոսքերով, նոր մարտկոցները լայնամաշստաբ օգտագործման հիանալի պոտենցիալ ունեն: Նոր վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործմամբ, ի հայտ եկան վերջիններիս թերությունները: Այսօր արևային մարտկոցները և քամու տուրբինները կախված են եղանակային պայմաններից: Քամու տուրբինները չեն աշխատում հանդարտ օրերին, իսկ արևային մարտկոցները հնարավոր չէ օգտագործել ամպոտ օրերին և գիշերները: Արդյունքում ավելցուկային էներգիան պետք է այնպես բաշխել, որ էներգիայի առաջարկի անհավասարություն չլինի: Իսկ նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներն առավել հասանելի են և ավելի հեշտ է պահպանել ցածր ջերմաստիճան ունեցող էներգիան: Այսօր լայն տարածում ունեցող մարտկոցները սահմանափակ քանակությամբ են օգտագործում, քանի որ նրանց հիմքում ընկած հալած ծծումբի և ծանր մետաղների միացությունները շատ թանկ են, արդյունքում թանկ են նաև մարտկոցները: Իսկ գիտնականների առաջարկած նոր մարտկոցները, որոնք ունեն լայն տարածում ունեցող նատրիումային հիմք առավել մատչելի են: Ծրագրի հեղինակ Մենիկամ Մինակշին պնդում է, որ վերականգնվող էներգիայի ոլորտում նոր առաջարկը կարող է նպաստել վերջինիս տարածմանը զարգացող երկրներում, քանի որ այն առավել մատչելի է: Բացի այդ գիտնականները հասել են այն փուլի, որ կարող են դուրս գալ լաբորատոր պայմաններից և անցնել լայնամաշտաբ արտադրության:

Սինգապուրում հունիսի 29-ին կբացվի նոր քաղաքային օազիս, որը ներառում է արևային մարտկոցներով համալրված 50 մետր բարձրությամբ արհեստական ծառեր, գրում է CNN-ը: «Արևային էներգիայով սուպեր ծառերը» (The solar-powered Supertrees) 250 հեկտար մակերեսով «Ծովածոցի այգիները» (Gardens by the Bay) լանդշաֆտային նախագծի մի մասն են կազմում: Արհեստական անտառը բաղկացած է 18 ծառերից, որոնք կառուցված են պողպատից՝ որպես ուղղահայաց այգիներ: Նրանցից 11-ը արտադրում են արևային էներգիա, հավաքում են անձրևաջրերը և մոտական ջերմոցների համար հանդիսանում են օդափոխության խողովակներ: Ծառերի վերին մասի հսկայական վահանակներն աշխատում են որպես ջերմաստիճանի կարգավորիչներ, ինչպես նաև այցելուներին պաշտպանում են Սինգապուրյան կիզիչ արևից: Նշենք, որ 50 մետր բարձրությամբ ծառերը իրար են միացված կամուրջներով, որոնցով քայլելիս այցելուները կարող են հիանալ այգու տեսարաններով գլխապտույտ բարձրությունից: Այգու նախագիծը ներառում է նաև հատուկ ջերմոցներ՝ «Բիոմներ», որտեղ կաճեցվեն աշխարհի տարբեր երկրներից բերված 220 հազար տեսակի բույսեր: «Գրանթ Ասոշիեյթս» (Grant Associates) ընկերության կողմից նախագծված «Ծովածոցի այգիներ» նախագիծը հանդիսանում է Սինգապուրի հարավում գտնվող Մարինա Բեյ (Marina Bay) նոր շրջանի կառուցապատման ծրագրի մի մասնը: Բացի այդ, 7 տարի առաջ պետություն-քաղաքի վարչապետ Լի Սյան Լունի (Lee Hsien Loong) կողմից առաջ քաշված նախագիծը նաև հանդիսանում է որդեգրած այն քաղաքականության մի մասը, որը նպատակ ունի Սինգապուրը վերածել «քաղաքի այգու մեջ»: «Ծովածոցի այգիներ» նախագծի հեղինակները համոզված են, որ շինարարության ավարտից հետո, այս հսկայական էկոլոգիապես մաքուր նախագիծը դառնալու է էկո-զբոսաշրջության նշանակալի կենտրոն:

ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Մոխավե անապատում ավարտին է մոտենում 14.5 մլն քառակուսի մետր մակերեսով «Իվանպահ» (Ivanpah), արևային ջերմաէլեկտրակայանի (ՋԷԿ) շինարարությունը: Այս պահի դրությամբ աշխարհի խոշորագույն արևային ՋԷԿ-ը կառուցում է «ԲրայթՍորս» (BrightSource) ընկերությունը, իսկ որպես նախագծի տեխնիկական և շինարարության գլխավոր կապալառու հանդես է գալիս «Բեչթել» (Bechtel) ընկերությունը: 2.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ արևային ջերմաէլեկտրակայանի գլխավոր ներդրողներն են «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և Google ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարության ավարտից հետո ՋԷԿ-ն արևային օրերին կկարողանա գեներացնել 377 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Նոր էլեկտրակայանը հնարավորություն կտա ԱՄՆ-ում արտադրվող արևային էլեկտրաէներգիան կրկնապատկել և ևս 140 հազար տներ ապահովել արևային էլեկտրաէներգիայով: Շինարարության թույլատվություն ստանալու համար «ԲրայթՍորս» ընկերությունը դիմել էր դեռևս 2007 թ-ին, սակայն վերջնական հաստատումը եղավ միայն 3 տարի անց: Պաշտոնապես շինարարությունը սկսվեց արդեն 2011 թ-ի հոկտեմբերին, իսկ արդեն այս տարվա փետրվարին տեղադրվեցին հարյուր հազարավոր հայելիներ: ՋԷԿ-ի շինարարությունը, որը նախատեսվում է ավարտել արդեն 2013 թ-ին, էականորեն դանդաղեց նաև անապատում հայտնաբերված բազմաթիվ կրիաների պատճառով: Ամեն ինչ արվեց, որպեսզի կրիաների այդ տարատեսակը չվերանա և անվնաս տեղափոխվի այլ վայր բնակության: «Իվանպահ» արևային ջերմաէլեկտրակայանը կաշխատի ինչպես ավանդական էլեկտրակայանները: Սակայն գոլորշի ստեղծելու համար այն կօգտագործի ոչ թե հանածո վառելիք կամ ատոմային էներգիա, այլ արևային էներգիա: Այս մեթոդը նաև հնարավորություն կտա տարեկան 400 հազար տոննայով նվազեցնել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալները: Բացի այդ, ջրային ռեսուրսների պահպանման նպատակով, գոլորշու վերափոխումը ջրի կկատարվի օդային հովացման եղանակով: Վերջինս հնարավորություն է տալիս 90 տոկոսով ավելի քիչ ջրային ռեսուրսներ օգտագործել, քան թաց հովացման ժամանակ և շատ կարևոր հանգամանք է անապատի համար: Այնուամենայնիվ, նշենք, որ արևային ջերմաէլեկտրակայնների ապագան դեռևս անորոշ է: Վերջին տարիներին արևային վահանակների գինը, որոնք արևային էներգիան անմիջապես վերածում են էլեկտրաէներգիայի, բավականին նվազել են՝ ավելի արդյունավետ դարձնելով այդ տիպի արևային էլեկտրակայանները: Սակայն պատկերը կարող է փոխվել: Ինչպես տեղեկացնում է The CNNMoney-ին, անցած ամիս ԱՄՆ-ի Առևտրի Նախարարությունը հայտարարել է, որ կարող է մինչև 250 տոկոս տուգանային հարկեր կիրառել Չինաստանից ներկրվող արևային վահանակների համար: Նախարարության տվյալներով չինական արտադրողները օգտագործում են դեմպինգային գներ, վաճառելով վահանակները արտադրական ինքնարժեքից ավելի ցածր գներով: Ի դեպ, անցած տարվա մայիսին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի նույն Մոխավե անապատում սկսվել էր մեկ այլ, աշխարհի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային ջերմաէլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Սակայն, ինչպես հայտնում է Forbes-ը, այս էլեկտրակայանի շինարարությունը բարդությունների է հանդիպել: Այսպես, կառուցապատող 2 ընկերությունները՝ Solar Trust of America-ն և Solar Millennium Group-ը, դիմել են դատարան իրենց սնանկ ճանաչելու հայտով:

Ինչպես հաղորդում է inhabitat.com կայքը, այսօր Ճապոնիայում կանգնեցվեց վերջին աշխատող ատոմակայանը: Երկիր, որը մինչ 2011-ի մարտի երկրաշարժը և ցունամին ուներ 54 աշխատող ատոմակայան, այսօր կանգնեցրեց վերջին՝ Տոմարի (Tomari) ատոմակայանը: Բոլոր կայանները կանգնեցվել են ընթացիկ վերանորոգումների, սակայն շատերը համոզված են, որ նրանք էլ երբեք չեն վերագործարկվի: Մինչ երկրաշարժը, Ճապոնիայի ատոմային էլեկտրակայանները բավարարում էին էներգետիկ կարիքների մոտ 30%-ը, իսկ այսօր երկիրը պարտավորված է տնտեսել ամենուրեք, իսկ շատ գործարաններ աշխատում են գիշերային ժամերին: Ատոմային էլեկտրաէներգիայի պակասը Ճապոնացիները փորձում են լրացնել ջերմային էլեկտրակայանների էներգիայով, և որպես հետևանք, գազի և նավթի ներմուծման ծավալները շեշտակի բարձրացել են: Արդյունքում, 1970 թ-ից սկած առաջին անգամ, Ճապոնիայի ներմուծման ծավալները գերազանցել են արտահանումը: Միաժամանակ առաջացել է այլ էկոլոգիական խնդիր՝ էներգետիկայի նպատակների համար նավթի և գազի օգտագործումը 15%-ով ավելացել է ջերմոցային գազերի արտանետումը մթնոլորտ: Բայց ոչինչ չես կարող անել... Բնակչության վերջին հարցման ժամանակ ճապոնացիների մոտ 60%-ը դեմ են քվեարկել ատոմային էներգիայի օգտագործմանը, իսկ կառավարությունը հարգում և ընդունում է իր քաղաքացիների կարծիքը: Այս ամենի արդյունքում Ճապոնացիները սկսել են ակտիվ զարգացնել վերականգնվող էներգետիկայի ուղղությունը, ինչը այսօր կազմում է էլեկտրաէներգիայի ընդհանուր արտադրության 1%-ը: Սակայն հաշվի առնելով կառավարության հաստատակամությունը և նոր, ամբիցիոզ նախագծերը այս ոլորտում, համոզվում էս, որ ճապոնացիները պատվով դուրս կգան այս ծանր իրավիճակից: Ինչևէ, Հայաստանն ունի մեկ հին ատոմակայան և շատ ու շատ արև, և թե ինչ լուծում ընդունել և որ զարգացման ուղին ընտրել այսօր, դա չափազանց լուրջ պատասխանատվության խնդիր է մեր հետնորդների առջև: