Բարձրահարկ շենքերի ապամոնտաժումն աղմկոտ և կեղտոտ գործընթաց է, որի ժամանակ մեծ քանակությամբ փոշի է արտանետվում մթնոլորտ, իսկ ապամոնտաժված շինանյութը կրկնակի օգտագործման ենթական չէ: Վերջերս ճապոնական «Թայսեյ» (Taisei) կորպորացիան մշակել է երկնաքերերի ապամոնտաժման նորագույն մեթոդ, որը ոչ միայն հնարավորություն է տալիս պահպանել և կրկնակի օգտագործել ապամոնտաժված շինանյութը, այլև անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիա է արտադրում: «Էկոլոգիական վերարտադրող համակարգ» (Ecological Reproduction System (Tecorep)) անվանումը ստացած մեթոդը երկնաքերերի ապամոնտաժումն իրականացնում է բեռների իջեցնելուց էներգիա արտադրող վերամբարձ կռունկի և հսկայական դոմկրատների օգնությամբ: Այսօր ամբողջ աշխարհում երկնաքերերի ապամոնտաժման համար կիրառվում են այնպիսի մեթոդներ, ինչպիսիքն են՝ քանդման գնդերը, պայթուցիկ նյութերը և հիդրոմուրճերը: Սակայն հարկ է նշել, որ այս բոլոր մեթոդները ոչ միայն աղմկոտ են, այլև ավերիչ և վատնող: Իսկ ճապոնացիների կողմից առաջարկված նորագույն մեթոդը ոչ միայն անաղմուկ է, այլև էկոլոգիապես մաքուր: Բարձրահարկ շենքերի ապամոնտաժման նորագույն մեթոդը այսպես է աշխատում: Նախ՝ շենքից հանվում է հնարավոր ամեն ինչ: Այնուհետև ապամոնտաժվում է հիմնասյուները և բետոնե հատակը, իսկ շինանյութը բեռների իջեցնելուց էներգիա արտադրող կռունկի միջոցով իջեցվում է ներքև: Հարկը անսասան պահելու համար օգտագործվում է հսկայական դոմկրատներ, որոնք հանվում են միայն այն ժամանակ, երբ տվյալ հարկից ապամոտաժվում են կառուցվածքային բոլոր մասերը: Դոմկրատներ հանելուց հետո հարկը վերանում է: Ապամոնտաժման ամբողջ գործընթացի ժամանակ շենքն ունենում է միևնույն արտաքին տեսքը, տանիքը մնում է իր տեղում և միայն հետզհետե հարկերն են պակասում: Ըստ նախնական տվյալների՝ շենքերի ապամոնտաժման նորագույն մեթոդը ավանդականների համեմատությամբ 90 տոկոսով կրճատում է շրջակա միջավայր արտանետված փոշու քանակը: Սակայն այս մեթոդի հիմնական առավելությունն այն է, որ «Էկոլոգիական վերարտադրող համակարգը» ողջ գործընթացի ժամանակ օգտագործում է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրը, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս 85 տոկոսով կրճատել մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը:

Արաբական Միացյալ Էմիրությունների անշարժ գույքի ոլորտում խոշորագույն «Աբու Դաբի Գրուփ» (Abu Dhabi Group) ընկերությունը և Պակիստանի անշարժ գույքի մագնատ Մալիկ Ռիազը (Malik Riaz) 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր են ստորագրել, որը ենթադրում է լայնածավալ շինարարական աշխատանքների իրականացում` այդ թվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի կառուցումը Պակիստանի Կարաչի քաղաքում: Ըստ նախնական տվյալների՝ Կարաչի քաղաքում կկառուցվի աշխարհի ամենաբարձր շենքը: Նախագծի մանրամասները չեն հայտարարվում, մասնավորապես՝ հայտնի չեն շինության բարձրությունը, դիզայնը և ժամկետները: Բացի այդ նոր նախագիծը ենթադրում է մի շարք ենթածրագրերի իրականացում՝ «Մարզական Քաղաք» (Sports city), «Ուսումնական Քաղաք» (Educational City), «Բժշկական Քաղաք» (Medical City), «Միջազգային Քաղաք» (International City) և «Տեղեկատվական քաղաք» (Media City): Ընդ որում, այստեղ կկառուցվի նաև աշխարհի 7 հրաշալիքների կրկնօրինակները: Նախագծի հեղինակների խոսքերով նոր ծրագիրը 2.5 մլն աշխատատեղ կստեղծի, ինչպես նաև կխթանի ավելի քան 55 ոլորտների զարգացումը՝ ցեմենտի, աղյուսի, երկաթի, պողպատի, ապակու և այլնի արտադրություն: Տվյալ նախագծի տարբերակիչ հատկանիշն այն է, որ նախատեսում է ծովի ջրի օգտագործումն էլեկտրաէներգիայի արտադրության նպատակով: Բացի այդ կկառուցվի նաև ջրի մշակման գործարան, որը ծովի ջուրը կվերածի խմելու ջրի: Նշենք, որ այսօր 3 նախագիծ հավակնում են աշխարհի ամենաբարձր շենքը դառնալու տիտղոսին: Անցած տարվա օգոստոսին Սաուդյան Արաբիայի արքայազն, միլիարդատեր Ալվալիդ իբն Թալալը (Alwaleed bin Talal) և երկրի խոշորագույն կառուցապատող Բեն Լադեն Գրուփ (Bin Laden Group – հիմնված է աշխարհի, արդեն հանգուցյալ, համար 1-ին ահաբեկչի հոր կողմից) ընկերությունը համաձայնագիր են ստորագրել՝ Կարմիր ծովի ափին գտնվող Ջեդդա քաղաքում կառուցել 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Անցած տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը : Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունն արդեն կսկսվի այս տարվա նոյեմբերին:

Մոսկվայի միջազգային գործարար «Մոսկվա Սիթի» (Moscow City) թաղամասում կառուցվող 339 մետր բարձրությամբ «Մերկուրի Սիթի» (Mercury City) երկնաքերը գերմանական «Էմփորիս» (Emporis) ընկերության կողմից ճանաչվել է ամենաբարձրը Եվրոպայում: Ինչպես տեղեկացնում են «Մերկուրի» ընկերությունում 75-հարկանի աշտարակն իր բարձրությամբ առաջ է անցել լոնդոնյան «Բեկորից» (The Shard), որի բարձրությունը կազմում է 310 մետր: Շինարարության ավարտից հետո «Մերկուրի Սիթին» 29 մետրով բարձր կլինի «Բեկորից»: Եվրոպայի այժմյան ամենաբարձր աշտարակի շինարարությունը սկսվել է 2006 թ-ին: Այսօր «Մերկուրի Սիթիի» շինարարական աշխատանքները գտնվում են ավարտական փուլում, և այն նախատեսվում է շահագործման հանձնել արդեն 2013 թ-ի առաջին կիսամյակում: Նշենք, որ երկնաքերի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 1 մլրդ ԱՄՆ դոլար: 75-հարկանի երկնաքերը նախագծվել է երկու ճարտարապետների համատեղ աշխատանքի արդյունքում՝ ամերիկացի Ֆրենկ Ուիլյամսի (Frank Williams), ով մահացել է 2010 թ-ին և ռուս ճարտարապետ Միխայել Պոսոխինի: Ըստ նախնական տվյալների` բազմաֆունկցիոնալ համալիրում գրասենյակային տարածքների ընդհանուր մակերեսը կազմի 90 հազար քառակուսի մետր, իսկ բնակարաններինը` 20 հազար քառակուսի մետր: Ինչպես գրում է Bloomberg լրատվական գործակալությունը, նոր համալիրում գրասենյակների և բնակարանների գները կլինեն շուկային համապատասխան: Գնորդները կարող են բնակարաններ ձեռք բերել քառակուսի մետրի համար 11.1 հազար ԱՄՆ դոլարից սկսած, իսկ գրասենյակային տարածքների վարձակալության տարեկան գինը կկազմի 800-900 ԱՄՆ դոլար մեկ քառակուսի մետրի համար: Լոնդնոյան «Բեկորը» Եվրոպայի ամենաբարձր աշտարակի տիտղոսը կրեց ընդամենը երկու ամիս: Այսօր այդ տիտղոսը նրանից վերցրել է «Մերկուրի Սիթին»: Սակայն հարկ է նշել, որ վերջինս ևս երկար ժամանակ չի կրի այն, քանի որ բազմաթիվ այլ նախագծեր գտնվում են իրականացման փուլում: Նույն «Մերկուրի Սիթիի» հարևանությամբ կառուցվում է 506 մետր բարձրությամբ «Ֆեդերացիայի Աշտարակը» (Башня Федерации):

Ռուս գործարար Արաս Ագալարովի (Арас Агаларов) «Քրոքուս Գրուփ» (Crocus Group) ընկերությունն իր «Քրոքուս Սիթի» (Crocus City) նախագծի հարևանությամբ նախատեսում է իրականացնել նոր հավակնոտ ծրագիր, որը հաջողություն ունենալու դեպքում կդառնա Մոսկվայի երկրորդ երկնաքերերի թաղամասը «Մոսկվա Սիթի»-ից (Moscow City) հետո: Ինչպես գրում է RBK Daily պարբերականը, հղում անելով «Քրոքուս Գրուփ»-ի փոխնախագահ Էմին Ագալարովի խոսքերին, առաջին 3 երկնաքերերը նախատեսվում է կառուցել մինչև 2016 թ-ը: Ըստ նախնական տվյալների՝ գրասենյակային, բնակելի և հյուրանոցային երկնաքերերի ընդհանուր բյուջեն կկազմի մոտ 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ինչպես գրում է պարբերականը՝ «Քրոքուս Գրուփ» ընկերությունն այս նախագծի մասին հայտարարել էր դեռևս 3 տարի առաջ՝ անվանելով այն «Քրոքուս Սիթի Մանհեթթան» (Crocus City Manhattan), սակայն այսօր ընկերությունը նախընտրում է ծրագրին առավել համեստ անվանում տալ՝ վերանվանելով այն «բազմաֆունկցիոնալ համալիր»: Բայց ինչպես նշում է ընկերության նախագահը, նախագծի անվանման փոփոխությունը չի փոխել վերջինիս բնույթը, և իրականացնելուց հետո այն անկասկած ոչնչով չի զիջի նյույորքյան Մանհեթենին: Երկնաքերերի շինարարությունը պետք է սկսվեր դեռ 2010 թ-ին, բայց որոշվեց այն տեղափոխել, քանի որ ընկերությունն իր ողջ ուժերը ներդրել էր Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան տնտեսական համագործակցության (АТЭС-2012) գագաթնաժողովի համար իրականացվող շինարարության մեջ: Սակայն այս ամառ արդեն սկսվել է շինհրապարակի նախապատրաստական աշխատանքները և շատ հնարավոր է, որ մոտ ապագայում Մոսկովյան Օղակաձև փողոցից (МКАД) 66 կիլոմետր հեռավորության վրա կառուցվեն 1 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով 14 երկնաքերեր: Շինարարության առաջին փուլում նախատեսվում է կառուցել 3 երկնաքեր, որոնցից մեկը կլինի գրասենյակային աշտարակ՝ 137 հազար քառակուսի մետր մակերեսով, մյուսը՝ բնակելի երկնաքեր՝ 50 հազար քառակուսի մետր մակերեսով, իսկ երրորդը կլինի «Հոլիդեյ Ինն» (Holiday Inn) բրենդային հյուրանոցը 81 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով: Ի դեպ, 1000 հյուրանոցային համարներից բաղկացած հյուրանոցը կլինի խոշորագույնն Եվրոպայում: Նշենք, որ ծրագիրը նախագծել է «Քրոքուս Գրուփ» ընկերությանը պատկանող «Քրոքուս ինթերնեշնըլ» (Crocus International) ճարտարապետական ստուդիան ամերիկյան «Քլինգ Սթուբբինս» (Kling Stubbins) ճարտարապետական ընկերության հետ համատեղ: Նախատեսվում է, որ համալիրի բնակելի հատվածում կլինի 60-135 քառակուսի մետր մակերեսով 500 բնակարան, 900 ավտոմեքենայի համար նախատեսված կայանատեղի, ռեստորան, սպա-կենտրոն, ֆիթնես ակումբ և զվարճանքների կենտրոններ: Հիշեցնենք, որ «Քրոքուս Գրուփ»-ի փոխնախագահ և Արաս Ագալարովի տղա Էմին Ագալարովը, հանդիսանում է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի փեսան, մեծ աղջկա՝ Լեյլաի ամուսինը:

«Փայտյա բարձրահարկ» արտահայտությունը շինարարության ոլորտում նոր իմաստ է ստանում այն բանից հետո, երբ ավստրալիական Մելբուրն քաղաքում ավարտին է մոտենում աշխարհի ամենաբարձր փայտյա աշտարակի շինարարությունը: Այս ամսվա սկզբին «Լենդ Լիզ» (Lend Lease) ընկերությունը ավստրալիական Մելբուրն քաղաքի Վիկտորիա նավահանգստում կառուցվող 10 հարկանի «Ֆորտե» (Forte) փայտյա աշտարակի վերջին խաչաձև սոսնձված փայտանյութե (CLT) կառուցվածքն է տեղադրել: Նշենք, որ 10 հարկանի փայտե շինություն կառուցելու նախագծի մասին ընկերությունը հայտարարել էր դեռևս 4 ամիս առաջ, իսկ այսօր շինարարությունն արդեն ավարտվում է: Շինարարության ավարտից հետո «Ֆորտե» փայտյա աշտարակը կդառնա առաջինն իր տեսակի մեջ Ավստրալիայում և ամենաբարձրն աշխարհում: 11 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ 32 մետր բարձրությամբ շինությունում կտեղակայվեն 23 բնակարան և 4 թաունհաուս, որոնց գինը կտատանվի 430-795 հազար ԱՄՆ դոլարի սահմաններում: Նշենք, որ շինարարության համար օգտագործվել է խաչաձև սոսնձված փայտանյութ, որն այնքան ամուր է, որքան բետոնն ու պողպատը: Ինչպես հայտարարել է ընկերության գործարքների կառավարման բաժնի տնօրեն Դերիլ Փեթթերսոնը (Daryl Patterson), ընկերությունը չի պատրաստվում ոչ մի բնակարան վաճառել, քանի դեռ չի ավարտվել շինարարությունը: Քանի որ այս շենքը նորություն է տեղաբնակների համար, ապա շատ կարևոր հանգամանք է, որ նրանք, նախքան գնելը, հնարավորություն ունենան մտնել բնակարաններ , շոշափել, զգալ կառույցի ամրությունը և հետո միայն գնման որոշում կայացնեն: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ այս շենքի անգամ սանդուխքները և վերելակահորը CLT փայտից են: Ի դեպ, դեռևս այս տարվա մարտին, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր + Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել էր, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր , սակայն երկնաքերի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ: