Անցած շաբաթ Ճապոնիայի Թահարա (Tahara City) քաղաքում տեղի է ունեցել երկրի խոշորագույն արևային և քամու էլեկտրակայանի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողությունը: Նոր այլընտրանքնային էլեկտրակայանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 800 հազար քառակուսի մետր: Ըստ նախնական տվյալների՝ այն տարեկան կարտադրի ժամում 67.5 հազար մեգավատ էլեկտրաէներգիա և էլեկտրականությամբ կապահովի Թահարայի տների մոտ 90 տոկոսին: Բացի այդ, մասնագետների հաշվարկներով՝ նոր էլեկտրակայանի շահագործումը տարեկան 32 հազար տոննայով կկրճատի մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալը: Նշենք, որ նոր արևային և քամու էլեկտրակայանը ճապոնական 7 ընկերությունների համագործակցության արդյունք է, որոնք համաձայնագիր են ստորագրել դեռևս անցած տարվա հոկտեմբերին, իսկ շինարարության թույլատվություն ստացել են այս տարվա սեպտեմբերին: Նոր այլընտրանքային էլեկտրակայանի շինարարության բյուջեն կկազմի 225 մլն ԱՄՆ դոլար, որի հիմնական մասը կֆինանսավորվի Ճապոնիայի Զարգացման բանկի տրամադրած վարկերով:

Ավստրալիական Պերտ քաղաքի Մերդոկի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են նոր նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներ, որոնք կարող են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները դարձնել առավել հասանելի: Նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցները հնարավոր կլինի օգտագործել լիտիում-իոնային հիմքով մարտկոցների փոխարեն արևային և քամու էներգիան պահպանելու նպատակով, բացի այդ ապահովելով անընդմեջ սնուցում անգամ ամպամած և հանդարտ օրերին: Ծրագրի հեղինակներ Մենիկամ Մինակշիի և Դանիել Մեյրիկի խոսքերով, նոր մարտկոցները լայնամաշստաբ օգտագործման հիանալի պոտենցիալ ունեն: Նոր վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործմամբ, ի հայտ եկան վերջիններիս թերությունները: Այսօր արևային մարտկոցները և քամու տուրբինները կախված են եղանակային պայմաններից: Քամու տուրբինները չեն աշխատում հանդարտ օրերին, իսկ արևային մարտկոցները հնարավոր չէ օգտագործել ամպոտ օրերին և գիշերները: Արդյունքում ավելցուկային էներգիան պետք է այնպես բաշխել, որ էներգիայի առաջարկի անհավասարություն չլինի: Իսկ նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներն առավել հասանելի են և ավելի հեշտ է պահպանել ցածր ջերմաստիճան ունեցող էներգիան: Այսօր լայն տարածում ունեցող մարտկոցները սահմանափակ քանակությամբ են օգտագործում, քանի որ նրանց հիմքում ընկած հալած ծծումբի և ծանր մետաղների միացությունները շատ թանկ են, արդյունքում թանկ են նաև մարտկոցները: Իսկ գիտնականների առաջարկած նոր մարտկոցները, որոնք ունեն լայն տարածում ունեցող նատրիումային հիմք առավել մատչելի են: Ծրագրի հեղինակ Մենիկամ Մինակշին պնդում է, որ վերականգնվող էներգիայի ոլորտում նոր առաջարկը կարող է նպաստել վերջինիս տարածմանը զարգացող երկրներում, քանի որ այն առավել մատչելի է: Բացի այդ գիտնականները հասել են այն փուլի, որ կարող են դուրս գալ լաբորատոր պայմաններից և անցնել լայնամաշտաբ արտադրության:

Վերջերս Չինաստանի կառավարությունը հայտարարել է մի շարք էկո-քաղաքներ կառուցելու իր մտադրության մասին: Երկրի ղեկավարության տվյալներով, նոր էկո քաղաք-համայնքները հագեցած կլինեն բուսականությամբ, արևային վահանակներով և էներգիայի այլընտրանքային աղբյուներով: Ինչպես տեղեկացնում է USA Today պարբերականը, վերջերս Լոնդոնում Վենսմինսթրի Համալսարանի (University of Westminster in London) կատարած հետազոտությունների համաձայն, աշխարհի էկո-քաղաքների մեծամասնությունը կառուցվում է Չինաստանում, իսկ երկրորդ տեղը զբաղեցնում է ԱՄՆ-ն: Չինաստանում իրականացվող նմանատիպ խոշորագույն նախագծերից է «Տյանցզին էկո-սիթին» (Tianjin Eco-City): 30 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով քաղաքը Չինաստանի և Սինգապուրի կառավարությունների համատեղ նախագիծն է: Ըստ նախնական տվյալների՝ այնտեղ արդեն ապրում է 100 բնակիչ, իսկ 1000-ն էլ նախատեսում են տեղափոխվել այս տարի: Բացի այդ, ծրագրի հեղինակների կարծիքով, հետագա 10 տարիների ընթացքում քաղաքի բնակչությունը կհասնի 350 հազարի: The Inhabitat պարբերականի տվյալներով, էկո-քաղաքը նախագծել է «Սուրբանա քաղաքային նախագծման խումբը» (Surbana Urban Planning Group): Վերջինս էկո-համայնքում ներդրել է ժամանակակից այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիքն են՝ արևի և քամու էներգիայի կիրառման, անձրևաջրերի օգտագործման և օգտագործված ջրերի մաքրման համակարգեր: Բացի այդ, մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալները կրճատելու նպատակով, նոր էկո-համայնքում կլինեն ժամանակակից արագընթաց տրամվայներ: USA Today պարբերականի տվյալներով, վերջին տարիներին ավելի քան 200 քաղաք Չինաստանում հայտարարել է էկո-համայնք կառուցելու իր ծրագրերի մասին: Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր նախագծերն են իրականացել: Դրանցից որոշները սառեցվել են, մյուսներն էլ պարզապես նախագծողների գովազդային քայլեր են եղել: Որոշ նորարարություններ, ինչպիսին, օրինակ, Սինգապուրի կողմից առաջարկված «տանիքների այգիներն» են չիրականացան, իսկ որոշ համագործակցություններ էլ պարզապես շարժվեցին դեպի անորոշություն: Այսպես՝ Շանհայի ղեկավարության և բրիտանական «Արուփ» (Arup) ընկերության կողմից նախագծված «Դոնթան» (Dongtan) էկո-քաղաքը շինարարությունն այդպես էլ չավարտվեց, բացի այդ «Արուփ» (Arup) ընկերությունը կիսատ թողեց նաև «Վանզենգ» (Wanzhuang) էկո-համայնքի շինարարությունը:

Սինգապուրում հունիսի 29-ին կբացվի նոր քաղաքային օազիս, որը ներառում է արևային մարտկոցներով համալրված 50 մետր բարձրությամբ արհեստական ծառեր, գրում է CNN-ը: «Արևային էներգիայով սուպեր ծառերը» (The solar-powered Supertrees) 250 հեկտար մակերեսով «Ծովածոցի այգիները» (Gardens by the Bay) լանդշաֆտային նախագծի մի մասն են կազմում: Արհեստական անտառը բաղկացած է 18 ծառերից, որոնք կառուցված են պողպատից՝ որպես ուղղահայաց այգիներ: Նրանցից 11-ը արտադրում են արևային էներգիա, հավաքում են անձրևաջրերը և մոտական ջերմոցների համար հանդիսանում են օդափոխության խողովակներ: Ծառերի վերին մասի հսկայական վահանակներն աշխատում են որպես ջերմաստիճանի կարգավորիչներ, ինչպես նաև այցելուներին պաշտպանում են Սինգապուրյան կիզիչ արևից: Նշենք, որ 50 մետր բարձրությամբ ծառերը իրար են միացված կամուրջներով, որոնցով քայլելիս այցելուները կարող են հիանալ այգու տեսարաններով գլխապտույտ բարձրությունից: Այգու նախագիծը ներառում է նաև հատուկ ջերմոցներ՝ «Բիոմներ», որտեղ կաճեցվեն աշխարհի տարբեր երկրներից բերված 220 հազար տեսակի բույսեր: «Գրանթ Ասոշիեյթս» (Grant Associates) ընկերության կողմից նախագծված «Ծովածոցի այգիներ» նախագիծը հանդիսանում է Սինգապուրի հարավում գտնվող Մարինա Բեյ (Marina Bay) նոր շրջանի կառուցապատման ծրագրի մի մասնը: Բացի այդ, 7 տարի առաջ պետություն-քաղաքի վարչապետ Լի Սյան Լունի (Lee Hsien Loong) կողմից առաջ քաշված նախագիծը նաև հանդիսանում է որդեգրած այն քաղաքականության մի մասը, որը նպատակ ունի Սինգապուրը վերածել «քաղաքի այգու մեջ»: «Ծովածոցի այգիներ» նախագծի հեղինակները համոզված են, որ շինարարության ավարտից հետո, այս հսկայական էկոլոգիապես մաքուր նախագիծը դառնալու է էկո-զբոսաշրջության նշանակալի կենտրոն:

ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Մոխավե անապատում ավարտին է մոտենում 14.5 մլն քառակուսի մետր մակերեսով «Իվանպահ» (Ivanpah), արևային ջերմաէլեկտրակայանի (ՋԷԿ) շինարարությունը: Այս պահի դրությամբ աշխարհի խոշորագույն արևային ՋԷԿ-ը կառուցում է «ԲրայթՍորս» (BrightSource) ընկերությունը, իսկ որպես նախագծի տեխնիկական և շինարարության գլխավոր կապալառու հանդես է գալիս «Բեչթել» (Bechtel) ընկերությունը: 2.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ արևային ջերմաէլեկտրակայանի գլխավոր ներդրողներն են «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և Google ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարության ավարտից հետո ՋԷԿ-ն արևային օրերին կկարողանա գեներացնել 377 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Նոր էլեկտրակայանը հնարավորություն կտա ԱՄՆ-ում արտադրվող արևային էլեկտրաէներգիան կրկնապատկել և ևս 140 հազար տներ ապահովել արևային էլեկտրաէներգիայով: Շինարարության թույլատվություն ստանալու համար «ԲրայթՍորս» ընկերությունը դիմել էր դեռևս 2007 թ-ին, սակայն վերջնական հաստատումը եղավ միայն 3 տարի անց: Պաշտոնապես շինարարությունը սկսվեց արդեն 2011 թ-ի հոկտեմբերին, իսկ արդեն այս տարվա փետրվարին տեղադրվեցին հարյուր հազարավոր հայելիներ: ՋԷԿ-ի շինարարությունը, որը նախատեսվում է ավարտել արդեն 2013 թ-ին, էականորեն դանդաղեց նաև անապատում հայտնաբերված բազմաթիվ կրիաների պատճառով: Ամեն ինչ արվեց, որպեսզի կրիաների այդ տարատեսակը չվերանա և անվնաս տեղափոխվի այլ վայր բնակության: «Իվանպահ» արևային ջերմաէլեկտրակայանը կաշխատի ինչպես ավանդական էլեկտրակայանները: Սակայն գոլորշի ստեղծելու համար այն կօգտագործի ոչ թե հանածո վառելիք կամ ատոմային էներգիա, այլ արևային էներգիա: Այս մեթոդը նաև հնարավորություն կտա տարեկան 400 հազար տոննայով նվազեցնել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալները: Բացի այդ, ջրային ռեսուրսների պահպանման նպատակով, գոլորշու վերափոխումը ջրի կկատարվի օդային հովացման եղանակով: Վերջինս հնարավորություն է տալիս 90 տոկոսով ավելի քիչ ջրային ռեսուրսներ օգտագործել, քան թաց հովացման ժամանակ և շատ կարևոր հանգամանք է անապատի համար: Այնուամենայնիվ, նշենք, որ արևային ջերմաէլեկտրակայնների ապագան դեռևս անորոշ է: Վերջին տարիներին արևային վահանակների գինը, որոնք արևային էներգիան անմիջապես վերածում են էլեկտրաէներգիայի, բավականին նվազել են՝ ավելի արդյունավետ դարձնելով այդ տիպի արևային էլեկտրակայանները: Սակայն պատկերը կարող է փոխվել: Ինչպես տեղեկացնում է The CNNMoney-ին, անցած ամիս ԱՄՆ-ի Առևտրի Նախարարությունը հայտարարել է, որ կարող է մինչև 250 տոկոս տուգանային հարկեր կիրառել Չինաստանից ներկրվող արևային վահանակների համար: Նախարարության տվյալներով չինական արտադրողները օգտագործում են դեմպինգային գներ, վաճառելով վահանակները արտադրական ինքնարժեքից ավելի ցածր գներով: Ի դեպ, անցած տարվա մայիսին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի նույն Մոխավե անապատում սկսվել էր մեկ այլ, աշխարհի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային ջերմաէլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Սակայն, ինչպես հայտնում է Forbes-ը, այս էլեկտրակայանի շինարարությունը բարդությունների է հանդիպել: Այսպես, կառուցապատող 2 ընկերությունները՝ Solar Trust of America-ն և Solar Millennium Group-ը, դիմել են դատարան իրենց սնանկ ճանաչելու հայտով: