Վերջերս Չինաստանի կառավարությունը հայտարարել է մի շարք էկո-քաղաքներ կառուցելու իր մտադրության մասին: Երկրի ղեկավարության տվյալներով, նոր էկո քաղաք-համայնքները հագեցած կլինեն բուսականությամբ, արևային վահանակներով և էներգիայի այլընտրանքային աղբյուներով: Ինչպես տեղեկացնում է USA Today պարբերականը, վերջերս Լոնդոնում Վենսմինսթրի Համալսարանի (University of Westminster in London) կատարած հետազոտությունների համաձայն, աշխարհի էկո-քաղաքների մեծամասնությունը կառուցվում է Չինաստանում, իսկ երկրորդ տեղը զբաղեցնում է ԱՄՆ-ն: Չինաստանում իրականացվող նմանատիպ խոշորագույն նախագծերից է «Տյանցզին էկո-սիթին» (Tianjin Eco-City): 30 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով քաղաքը Չինաստանի և Սինգապուրի կառավարությունների համատեղ նախագիծն է: Ըստ նախնական տվյալների՝ այնտեղ արդեն ապրում է 100 բնակիչ, իսկ 1000-ն էլ նախատեսում են տեղափոխվել այս տարի: Բացի այդ, ծրագրի հեղինակների կարծիքով, հետագա 10 տարիների ընթացքում քաղաքի բնակչությունը կհասնի 350 հազարի: The Inhabitat պարբերականի տվյալներով, էկո-քաղաքը նախագծել է «Սուրբանա քաղաքային նախագծման խումբը» (Surbana Urban Planning Group): Վերջինս էկո-համայնքում ներդրել է ժամանակակից այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիքն են՝ արևի և քամու էներգիայի կիրառման, անձրևաջրերի օգտագործման և օգտագործված ջրերի մաքրման համակարգեր: Բացի այդ, մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալները կրճատելու նպատակով, նոր էկո-համայնքում կլինեն ժամանակակից արագընթաց տրամվայներ: USA Today պարբերականի տվյալներով, վերջին տարիներին ավելի քան 200 քաղաք Չինաստանում հայտարարել է էկո-համայնք կառուցելու իր ծրագրերի մասին: Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր նախագծերն են իրականացել: Դրանցից որոշները սառեցվել են, մյուսներն էլ պարզապես նախագծողների գովազդային քայլեր են եղել: Որոշ նորարարություններ, ինչպիսին, օրինակ, Սինգապուրի կողմից առաջարկված «տանիքների այգիներն» են չիրականացան, իսկ որոշ համագործակցություններ էլ պարզապես շարժվեցին դեպի անորոշություն: Այսպես՝ Շանհայի ղեկավարության և բրիտանական «Արուփ» (Arup) ընկերության կողմից նախագծված «Դոնթան» (Dongtan) էկո-քաղաքը շինարարությունն այդպես էլ չավարտվեց, բացի այդ «Արուփ» (Arup) ընկերությունը կիսատ թողեց նաև «Վանզենգ» (Wanzhuang) էկո-համայնքի շինարարությունը:
The Inhabitat ինտերնետային պարբերականի հաղորդմամբ, Աբու-Դաբիում նախատեսվում է կառուցել էկո-մզկիթ: Շինարարության ավարտից հետո այս մզկիթը կդառնա տարածաշրջանի կայուն զարգացման խորհրդանիշը: Մզկիթում կտեղադրվեն արևային մարտկոցներ, ինչպես նաև վերջինս կունենա «կանաչ» տանիք: Ըստ նախնական տվյալների՝ ենթադրյալ կառույցը հնարավորություն կունենա պարծենալ բազմաթիվ էներգիա խնայող առանձնահատկություններով, մասնավորապես, համակարգերից մեկը կրկնակի կօգտագործի ծիսական լվացումների ջուրը և այն կօգտագործի շրջակա կանաչ գոտիները ոռոգելու նպատակով: Մզկիթի նախագիծը մշակել է 23-ամյա Սուհայիլ Մուհամեդ Սուլեյմանը (Suhail Mohammed Suleiman), ով հանդիսանում է ALHOSN համալսարանի շրջանավարտը, իսկ մզկիթի նախագիծն էլ նրա ավարտական աշխատանքն է: Էկո-մզկիթի հեղինակը հույս ունի, որ այն կկառուցվի Սաադիյաթ (Saadiyat) արհեստական կղզում՝ Աբու-Դաբիի Գուգենհայմի և Լուվրի մասնաճյուղերի կողքին, որոնք նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2017 թ-ին: Ըստ նախագծի՝ ժամանակակից մզկիթը կունենա պսակված կիսալուսիններով երկու աշտարկանման սրաձողեր (ամենայն հավանականությամբ ինքնատիպ մինարեթներ), որոնք ուղղված կլինեն դեպի հոգևոր կենտրոն Մեքքա: Երիտասարդ ճարտարապետի նախագիծը կանաչ լույս է ստացել և հավանութան արժանացել Աբու-Դաբիի Քաղաքային պլանավորման խորհրդի կողմից և անգամ պարգևատրվել «Five Pearl Rating» մրցանակով:
Ստամբուլում նախատեսվում է կառուցել նոր էկոլոգիապես մաքուր շրջան, տեղեկացնում է Turkishnews կայքը: Նոր շրջանը ստացել է «Ենիշեհիր» (Yenisehir) անվանումը, ինչը թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է «Նոր քաղաք»: Ծրագրի նախագծման աշխատանքներն իրականացրել է ամերիկացի ճանաչված ճարտարապետ «Ուրբան Գրին Գլոբալ» (Urban Green Global) ընկերության հիմնադիր Սիդնի Ռասեկը (Sidney Rasekh): Ամերիկացի ճարտարապետի նախագծած նոր շրջանը կկառուցվի Սև Ծովի հյուսիսային ծովափնյա շրջանում՝ 40 հազար հեկտար մակերեսով հողատարածքի վրա (400կմ²): Համեմատության համար նշենք, որ Երևանի տարածքի մակերեսը կազմում է 300կմ²: Նախագծի հիմնական գաղափարը էկոլոգիան է: Այդ իսկ պատճառով «Ենիշեհիրը» պետք է կառուցվի այնպես, որ նվազագույնի հասցվեն այնպիսի կործանարար երևույթներ, ինչպիսին են՝ էներգիայի, ջրի և ուտելիքի անխնա վատնումը, ջերմության արձակման հետևանքով մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի և մեթանի ծավալները, ջրի աղտոտումը: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Ենիշեհիր»-ի կազմում կընդգրկվեն 10 բնակավայր, իսկ էկո-շրջանում հետագայում կապրի 1 մլն բնակիչ: Քանի որ Ստամբուլը 2020 թ-ի Օլիմպիական խաղերի անցկացման համար հայտ ներկայացրած քաղաքների ցուցակում է, այստեղ նախատեսվում է նաև 700 հեկտար մակերեսով Օլիմպիական գյուղ կառուցել: Բացի այդ, նոր շրջանում կկառուցվեն 2 համալսարան, բժշկական հետազոտությունների կենտրոն և 3.5 հազար հեկտար մակերեսով հսկայական օդանավակայան, որը կբեռնաթափի մայրաքաղաքի Աթաթուրքի անվան օդանավակայանի ծանրաբեռնվածությունը:
Սպիտակ և «կանաչ» տանիքների առավելություններն այսօր բոլորիս էլ հայտնի են. սակայն Նյու Յորքի երկու առաջատար համալսարանների վերջերս կատարած ուսումնասիրությունները պարզել են նաև, թե որքան արդյունավետ կարող են լինել ոչ ավանդական տանիքները բնակարանի ջերմաստիճանը իջեցնելու հարցում: Ինչպես գիտենք, մուգ գույնով ներկված տանիքներն ավելի շատ արևի ճառագայթներ են կլանում, քան մյուսները, դրանով իսկ ավելացնելով բնակարանի ջերմաստիճանը: Կոլումբիայի և Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանների ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ տանիքների «կանաչապատումը», կամ էլ մի քանի շերտով սպիտակ գույնով ներկելը, կարող են 84 տոկոսով իջեցնել տան ջերմաստիճանը: Միայն մտածեք՝ ինչքան էլեկտրաէներգիա կարելի է խնայել: Քուինսի Քոն Էդիսոն ուսումնական կենտրոնում (Con Edison Learning Center in Queens) վերոնշյալ երկու համալասարանների գիտնականների կատարած ուսումնասիրությունները վեր են հանել «կանաչ» տանիքների առավելությունները տան հովացման տեսանկյունից: Գիտնականները չափել են «կանաչ», սպիտակ և մուգ գույնի տանիքների ջերմաստիճանը և պարզել, որ միջինում սպիտակ տանիքները 17, իսկ «կանաչ» տանիքները 33 աստիճանով ավելի հով են, քան մուգերը: The New York Times պարբերականի հաղորդմամբ, տանիքների «կանաչապատման» քառակուսի մետր միջինում արժենում է 160 ԱՄՆ դոլար: Սակայն այս մեթոդը ոչ միայն հնարավորություն է տալիս ամռանը էլեկտրաէներգիա խնայել, այլև լավացնել օդի որակը՝ նվազեցնելով ածխաթթու գազի արտանետումը շրջակա միջավայր: Բացի այդ, կախված տանիքի չափերից, բնակիչը կարող է սեփական տանիքի վրա աճեցնել էկոլոգիապես մաքուր բանջարեղեններ, որոնք զերծ են քիմիական հավելումներից: Թե ինչ տանիքներ օգտագործել հետագայում ԱՄՆ-ում, կլուծեն ամերիկացիները: Բայց ահա եվրոպացիները նայում են խնդրին այլ կերպ: Վերջերս Եվրահանձնաժողով ներկայացվեց էներգետիկայի զարգացման ստրատեգիկ մի նախագիծ, որով նախատեսված է Եվրոպայի բոլոր տանիքները և պատերը պատել արևային վահանակներով, որը թույլ կտա անցնել ավտոնոմ էլեկտրասնուցման: Բացի այդ, բոլոր կառույցները նախատեսվում է իրար կապել ինտերնետային համակարգով, հոսանքը վերաբաշխելու նպատակով: Այս նախագծի արդյունավետությունը հեռանկարում կասկած չի առաջացնում, սակայն Եվրոխորհրդի երկրների տնտեսության այսօրվա ծանր վիճակը դժվար թույլ տա իրականացնել այս բավականին թանկ մտահաղացումը:
43 հարկանի Էյժա Սքուեր Թաուեր 1 (Asia Square Tower 1) նորագույն կանաչ երկնաքերը կառուցվել է 3 տարում Սինգապուրի Կենտրոնական գործարար թաղամասում (Central Business District), տեղեկացնում է Asiaone կայքը: Վերջին տարիներին Սինգապուրն աչքի է ընկնում իրականացված մի շարք կանաչ նախագծերով, քանի որ երկրում շինությունների նախագծման հիմնական փուլերից մեկը դրանց բնապահպանական բարձր մակարդակի ապահովումն է: Տարածաշրջանի ամենականաչ նախագծի բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել նոյեմբերի 11-ին: Շինությունը համարվում է տարածաշրջանի առաջին նախագիծը, որն իրականացնում է թափոնների վերամշակում: Բանն այն է, որ այն համալրված է բիոդիզելային սարքավորումներով, որոնք իրականացնում են սննդի թափոնների յուղերի վերամշակում: Երկնաքերում տեղադրված են նաև այնպիսի համակարգեր, որոնք օգտագործում են օդորակիչների արտադրած ջուրը ոռոգման նպատակներով: Այս աշտարակը նախագծվել է «աշխատել, խաղալ, ապրել, աճել» սկզբունքով, հետևաբար կան դրա համար բոլոր հարմարությունները: Էյժա Սքուեր Թաուեր 1 աշտարակում կան գրասենյակային տարածքներ, հյուրանոցային համալիր, ռեստորան, մարզադահլիճ և խանութներ: Մինչ օրս աշտարակի 60 տոկոսն արդեն վարձակալված է: Շինության գլխավոր վարձակալը համարվում է Սիթիբանկը (Citibank) իր 9 հարկերով, երկրորդ տեղում է Google ընկերությունը՝ 3.5 հարկով, իսկ Փյուր ֆիթնես (Pure Fitness) ընկերությունը վարձակալել է 1 հարկ: Ըստ նախնական տվյալների՝ Վեսթին Հոթել (Westin Hotel) հյուրանոցային համալիրը կլինի նախագծի 2-րդ աշտարակում, որը նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2013 թ-ին:
