Հռոմեական Կոլիզեյում կվերականգնվեն թատերաբեմը և վերջինիս տակ գտնվող կառույցները, տեղեկացնում է Italian Insider պարբերականը՝ հղում կատարելով Իտալիայի մշակույթի նախարար Դարիո Ֆրանչեսկինիի հայտարարությանը: Ըստ տարածված տեղեկատվության՝ իտալական կառավարությունը որոշել է մոտ 20 մլն ԱՄՆ դոլար գումար հատկացնել Կոլիզեյի վերականգնողական աշխատանքերի իրականացման համար: Ինչպես մանրամասնում է Business Insider պարբերականը, վերականգնողական աշխատանքներից հետո Կոլիզեյի թատերաբեմն ի վիճակի կլինի հյուրընկալել մասշտաբային միջոցառումներ: Ստորգետնյա կառույցներն էլ, որտեղ հռոմեական կայսրության օրոք պահվում էին կենդանիները և մենամարտերի համար նախատեսված դեկորացիաները ենթադրվում է դարձնել թանգարան: Նշենք, որ նախատեսված վերականգնողական ծրագրի ընթացքում չեն վերակառուցվի Կոլիզեյի 48 մետր բարձրությամբ պատերը, որոնք այսօր էլ շարունակում են քանդվել: Կոլիզեյը կառուցվել է մեր թվարկության 80-ական թվականներին: Գլադիատորական մենամարտերի համար նախատեսված շինարարությունը սկսվել է Վեսպասիանուս կայսեր օրոք և ավարտվել կայսեր Տիտուսի գահակալության տարիներին: Ի սկզբանե, Կոլիզեյն օգտագործվել է գլադիատորական մենամարտերի համար և կարողացել է տեղավորել ավելի քան 80 հազար հանդիսատեսի: Հռոմեական կայսրության խորտակումից հետո Կոլիզեյը ծառայել է որպես ամրոց, այնուհետև որպես հանրային տարածք: Սակայն տարիներն իրենց անողոք հետքն են թողել Կոլիզեյի վրա: Այսօր պատմական թատերաբեմի ավերակները, որոնք տարեկան 6 մլն զբոսաշրջիկ է այցելում, շարունակում են քանդվել: Նշենք, որ իտալական կառավարությունից բացի բարերարներն էլ են փորձում ավերումից փրկել Կոլիզեյը: 2013 թվականին միլիարդատեր Դիեգո Դելլա Վալլեն ավելի քան 27,8 մլն ԱՄՆ դոլար գումար է հատկացրել Կոլիզեյի պատերի բնական սպիտակ երանգը վերականգնելու, ինչպես նաև վերջինիս հարևանությամբ զբոսաշրջային կենտրոնի շինարարության համար: Այս վերականգնողական ծրագիրը նախատեսված է ավարտել 2016 թվականին: Նշենք, որ Կոլիզեյի վերականգնողական նախագիծը Իտալիայի կառավարության կողմից հաստատված 89 մլն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր բյուջեով իտալական պատմամշակութային կոթողների վերակառուցման ծրագրի մի մասն է կազմում: Այդ ծրագիրը նախատեսում է նաև վերականգնել Ֆլորենցիայում գտնվող «Ուֆֆիցի պատկերասրահը» (20 մլն ԱՄՆ դոլար), Պիզայում գտնվող նավերին նվիրված թանգարանը (5.5 մլն ԱՄՆ դոլար), «Պալացցո Ռեալ» թագավորական պալատը Թուրինում (7.7 մլն ԱՄՆ դոլար) և այլն:

Իտալական «Լիոնարդ Էլիտար Գույք» (Lionard Luxury Estate) անշարժ գույքի գործակալությունը վաճառքի է հանել ամրոց, որի շինարարության ժամանակ իր մեծ ավանդն է ներդրել Վերածննդի դարաշրջանի գյուտարար և ճարտարապետ Լեոնարդո դա Վինչին: Վաճառվող անշարժ գույքը բաղկացած է ամրոցից, այգուց և Տիրենեյան ծովին նայող 4 հարկանի շինությունից: Կալվածքը գտնվում է իտալական Տոսկանա արվարձանի Լիվորնո շրջանում ժայռի գագաթին: Ինչպես տեղեկացնում է «Լիոնարդ» անշարժ գույքի գործակալության պաշտոնական կայքը, ամրոցի հիմնական մասը կառուցվել է 15-րդ դարում անանուն ճարտարապետի կողմից: Այնուհետև 1502 թվականին Լեոնարդո դա Վինչին ժամանել է ամրոց: Նա հրավիրվել էր որպես ռազմական ճարտարագետ, որպեսզի նա նախագծի և կառուցի առանձնատունը շրջապատող պարիսպները: Նախագծային աշխատանքների ընթացքում գյուտարարն ապրել է այն շենքում, որն այսօր վաճառվում է ամրոցի և այգու հետ միասին: Ներքին կառույցների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 773 քառակուսի մետր: Ի դեպ, Կենտրոնական Իտալիայում նմանատիպ կառույցը համարվում է մեծահարուստ ընտանիքին բնորոշ անշարժ գույք: Առաջին հարկում գտնվում են հյուրասենյակը, ճաշասենյակը, 3 սանհանգույց, հանդերձասրահ, մառան և լոգարան: Երկրորդ հարկում տեղակայված են 5 ննջարան յուրաքանչյուրը սեփական լոգարանով: Վերնահարկը ավանդապես օգտագործվում է ծառայողական անձնակազմի կողմից: Այստեղ են գտնվում ծառայողների համար նախատեսված ճաշասենյակ, ննջարան և լոգարան: 2 ստորին հարկերում տեղակայված են բաց պատշգամբներ, որոնցից տեսարան է բացվում դեպի ծովը և պարսիպները: Տունն ամբողջությամբ կառուցված է քարից և աղյուսից, հատակը թրծած կավից է, իսկ քիվերը՝ պղնձից: Նշենք, որ առանձնատան հարևանությամբ գտնվում է նաև սեփական ավտոտնակ: 19-րդ դարասկզբին առանձնատանը բնակվել է Նապոլեոնի քույր Էլիզա Բոնապարտը: Նա կառույցն օգտագործել է որպես Պյեմոնտի իր կալվածքների կառավարման պաշտոնական նստավայր: Ըստ նախնական տվյալների՝ յուրօրինակ կալվածքի ստույգ արժեքը դեռևս հայտնի չէ, սակայն նախատեսվում է որ այն կվաճառվի 5.6 - 11.2 մլն ԱՄՆ դոլարի սահմաններում:

Բրիտանացի միապետերի պաշտոնական նստավայրը՝ Լոնդոնում գտնվող Բուքինգեմյան պալատը, շտապ վերանորոգման կարիք ունի: Ըստ փորձագետների՝ վերակառուցման բյուջեն կկազմի ավելի քան 237 մլն ԱՄՆ դոլար և կտևի մոտ 10 տարի: Բուքինգեմյան պալատում վերանորոգման աշխատանքեր չեն կատարվել Ելիզավետա 2-րդ թագուհու գահադրման օրվանից, այսինքն՝ մոտ 60 տարի: Լայնամաշտաբ շինարարական աշխատանքներն իրականացնելու համար երկու տարբերակ է դիտարկվում: Մի դեպքում հնարավոր է, որ իշխանական ընտանիքը և ծառայողական անձնակազմը չլքեն միապետական նստավայրը, սակայն այդ դեպքում վերակառուցումը կարող է ավելի երկար տևել և նախատեսվածից ծախսատար լինել: Մյուս պարագայում բոլորը պետք է տեղափոխվեն պալատից: Նշենք, որ նման որոշում կայացնելու պարագայում, 1837 թվականից ի վեր, սա կլինի առաջին անգամ, որ երկրի միապետը լքում է թագավորական նստավայրը: Փորձագետների տվյալներով՝ 775 սենյականոց պալատը գտնվում է այնպիսի վիճակում, որ վերանորոգման ընթացքում որոշ համակարգեր, մասնավորապես՝ էլեկտրամատակարարման, ջրամատակարարման և կոյուղու ցանցերը, պետք է ամբողջությամբ փոխարինվեն: Բացի այդ սենյակների մեծ մասը չի կահավորվել թագուհու գահադրման օրվանից, իսկ պալատի հիմնական հատվածներն էլ այնպիսի տխուր վիճակում են գտնվում, որ մի քանի տարի առաջ արքայադուստր Աննան հրաշքով չի վնասվել ընկած աղյուսե կտորի պատճառով: Ի սկզբանե Բուքինգեմյան պալատը հայտնի է եղել «Բուքինգեմ Հաուս» անվանումով և կառուցվել է 1703 թվականին հերցոգ Բուքինգեմի համար: Այնուհետև, 1837 թվականին, Վիկտորիա թագուհու գահադրման պահից ի վեր այն դարձել է անգլիական միապետերի նստավայր:

Աշխարհի 7-րդ հրաշալիքներից մեկը՝ «Ալեքսանդրիայի Փարոսը» (Lighthouse of Alexandria), մտադիր են վերականգնել Եգիպտոսում: Այն կկառուցվի Փարոս կղզու վրա իր նախկին տեղակայման վայրից քիչ հեռու, քանի որ այսօր վերջինիս տեղում «Քեյթբեյ Միջնաբերդն» (Qaitbay Citadel) է: Եգիպտական ԶԼՄ-ների փոխանցմամբ, «Ալեքսանդրիայի Փարոսի» վերականգնման նախագիծը արդեն հաստատվել է Եգիպտոսի հնագիտական հարցերով զբաղվող մշտական խորհրդի կողմից: Ինչպես պնդում է խորհրդի գլխավոր քարտուղար Մուստաֆա Ամինը (Mostafa Amin), նախագիծն ուղարկվել է Ալեքսանդրիայի քաղաքապետարան վերջնական հաստատման նպատակով: «Ալեքսանդրիայի Փարոսը» համարվել է հնագույն աշխարհի ամենահայտնի ճարտարապետական գլուխգործոցներից մեկը: Ըստ տարածված տվյալների` այն կառուցվել է մ.թ.ա. 3-րդ դարում, իսկ բարձրությունը կազմել է մոտ 130 մետր: Հնագետների հավաստմամբ, այս յուրօրինակ փարոսը բաղկացած է եղել 3 մակարդակներից: Առաջին և ամենացածր հատվածը եղել է ութանկյուն կտրվածքով, մեջտեղի հատվածն եթել է ութանկյուն և ունեցել է պարուրաձև կառամատույց, իսկ ահա ամենավերին գլանաձև հատվածում էլ վառվել է կրակը: Փարոսը բազմաթիվ երկրաշարժերի հետևանքով էականորեն վնասվել է և, համաձայն տարածված կարծիքի, ամբողջությամբ ավերվել է 14-րդ դարի սկզբի երկրաշարժի ժամանակ:

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում վերաբացվեց ցեղասպանության հիմնանորոգված թանգարան ինստիտուտը: Թանգարան-ինստիտուտի հիմնանորոգման և նոր ցուցասրահների նախագծման աշխատանքները սկսվել են 2011 թ-ին: Աշխատանքների արդյունքում թանգարանի ցուցադրական տարածքն ընդարձակվել է 2.5 անգամ՝ կազմելով 2400 քառակուսի մետր: Իրականացվել են Հայաստանում առաջին անգամ կիրառվող նախագծային լուծումներ, կիրառվել են համաշխարհային թանգարանային պրակտիկայում լայն տարածում գտած նոր տեխնոլոգիաներ ու մոտեցումներ: Թանգարանային ցուցադրության բովանդակային լուծումները, տեքսային նյութերն ու բացատրագրերը հիմնված են ցեղասպանագիտության ոլորտում վերջին տարիների գիտական ու մեթոդական մշակումների վրա։ Թանգարանային մշտական ցուցադրության մեջ ամփոփվել են վերջին 7-8 տարիների հավաքչական աշխատանքի արդյունքում ձեռք բերված հազարավոր նորահայտ նյութեր: Ներկայացված են նաև բնօրինակ և եզակի լուսանկարներ, գրքեր, փաստաթղթեր և այլն: Թանգարանային նոր ցուցադրական տարածքն ունի 12 սրահ՝ նախկին 3-ի փոխարեն: Ցուցադրությունը բաղկացած է 52 հիմնական խորագրերից։ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում ստեղծվել են բացառիկ պայմաններ ֆոնդային միավորների պահպանության համար: Վերջին մի քանի տարվա ընթացում հնարավոր է դարձել թանգարանի հավաքածուն կրկնապատկել բնօրինակ նյութերով, որոնք հատել են 90 հազարի սահմանը: Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրը, թանգարանը և հարակից տարածքը հիմնավերանորոգվել են «Ծիծեռնակաբերդ» բարեգործական հիմնադրամի միջոցներով, որի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը: Հիմնադրամը ֆինանսավորվում է իրավաբանական և ֆիզիկական անձանցից ստացված նվիրատվություններով: Ինչպես նշում է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը, թե՛ շենքի հիմնանորոգման, թե՛ ցուցադրության համար պետական բյուջեից գումար չի հատկացվել: «Ամբողջը բարերարների, նվիրատվությունների միջոցով է իրականացվել: Շինարարության համար ծախսվել է 4.5 մլն ԱՄՆ դոլար: Իմ որոշմամբ՝ որևէ լրացուցիչ գումար թանգարանի դիզայներական նախագիծը մշակելու, ցուցադրությունը պատրաստելու համար չի հատկացվել պետբյուջեից: Մենք հրաժարվել ենք՝ շատ պարզ հիմնավորմամբ՝ մենք չենք կարող մեր ժողովրդին վրա հասած պատուհասի հաշվին ստանալ գումարներ: Սա եղել է մեր բարոյական մոտեցումը և հարգանքի տուրքը զոհերի հիշատակին»: Թանգարանի ճարտարապետն է Սաշուր Քալաշյանը: Թանգարանի նոր ցուցադրության գիտական հայեցակարգը մշակվել և իրականացվել է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի (ՀՑԹԻ) աշխատակազմի կողմից՝ Հայկ Դեմոյանի ղեկավարությամբ: Թանգարանի սրահների ներքին ձևավորումն ու դիզայներական հայեցակարգը մշակել ու իրականացրել են Լուսինե Մաթևոսյանը և Քրիստինե Աբրահամյանը: Թանգարանի դիզայներական հայեցակարգը նախագծվել և իրագործվել է առանց լրացուցիչ վճարի: Նշենք, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում ապրիլ ամսին ինչպես աշխարհի բազմաթիվ անկյուններում, այնպես էլ Հայաստանի մարզերում և մայրաքաղաքում բացվել են մի շարք հուշակոթողներ և տեղադրվել խաչքարեր: Մասնավորապես, խաչքարեր են տեղադրվել Վրաստանի Բաթում քաղաքում, Ջավախքի Խանդո գյուղում, Ֆրանսիայի Վալանս քաղաքում, Իտալիայի Նեապոլ քաղաքում, Ռուսաստանի 2 գլխավոր քաղաքներում՝ Սանկտ-Պետերբուրգում և Մոսկվայում, Էջմիածին և Մասիսի քաղաքներում, Հացառատ, Դդմաշեն գյուղերում, մայրաքաղաքի մի շարք վարչական շրջաններում և այլն: