Ճապոնիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Հոնսյու կղզու Տոհոկու շրջանում կառուցվել է աշխարհի խոշորագույն փչովի համերգասրահը, որը ստացել է «Արք Նովա» (Ark Nova) անվանումը, տեղեկացնում է Inhabitat կայքը: Կիսաթափանցիկ նյութից կառուցված հսկայական կառույցը կարելի է փչել ընդամենը 2 ժամում: Ներսում տեղակայված են բեմ և հանդիսասրահ՝ նախատեսված 500 հանդիսատեսի համար: Հարկ է նշել, որ նստատեղերը պատրաստված են եղենափայտից, որոնք 2011 թ-ին վնասվել էին Տոհոկու շրջանում մոլեգնած ցունամիից: Այս նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետներ Անիշ Կապուրն ու Արատա Իսոձակին: Ենթադրվում է, որ ժամանակավոր կառույցը կճանապարհորդի ամբողջ շրջանում՝ հյուրընկալելով բազմաթիվ միջոցառումներ: Յուրօրինակ կառույցի բացումը նախատեսվում է հոկտեմբերի14-ին:
2011 թ-ի մարտին Ճապոնիայի արևելքում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից և դրան հաջորդած ատոմային աղետից հետո, բազմաթիվ ճարտարապետական, գիտական և ճարտարագիտական ընկերություններ սկսեցին մշակել այնպիսի մեխանիզմներ, որոնք ապագա բնական աղետների ժամանակ կարող են նվազեցնել կամ էլ անգամ բացառել պոտենցիալ վնասը: Մասնավորապես՝ Տոկիոյում գտնվող «Սակո Արքիթեքթս» (Sako Architects) ընկերության ճարտարապետ Կիիչիրո Սակոն (Keiichiro Sako) մշակեց «Տոհոկու Երկնային Գյուղ» (Tohoku Sky Village) նախագիծը, ճապոնական «Էյր Դենշին Սիսթեմս» (Air Danshin Systems Inc) ընկերությունը մշակեց այնպիսի համակարգ, որը երկրաշարժի ժամանակ շինությանը հնարավորություն է տալիս բարձրանալ հիմքից և «ճախրել» , իսկ Ճապոնիայի կառավարությունը որոշեց արմատական քայլեր ձեռնարկել մարտյան իրավիճակի կրկնությունը բացառելու նպատակով. Կառավարությունը հայտարարեց, որ նախատեսում է մայրաքաղաքից 400 կիլոմետր դեպի արևմուտք կառուցել «Պահեստային Տոկիո»: Այժմ էլ ճապոնական 2 կազմակերպություններ հանրությանն են ներկայացրել հին երկնաքերերի արդիականացման սարքավորումներ, որոնք կարող են էականորեն նվազեցնել աղետի ազդեցությունը և փրկել մարդկային կյանքերը: «Միթսուի Ֆուդոսան Քո» (Mitsui Fudosan Co) կառուցապատող ընկերությունը և նախագծի գլխավոր կապալառու «Կաջիմա Քորփորեյշնը» (Kajima Corporation) նախագծել են մի քանի հարյուր տոննա կշռով հսկայական սեյսմակայուն ճոճանակներ, որոնք պետք է կառավարեն և ճնշեն երկնակեղևի տատանումները: Այս նորագույն սարքավորումները պետք է տեղադրվեն երկնաքերերի տանիքներին, որպեսզի երկրաշարժի ժամանակ տատանումների ուժն ընդունեն իրենց վրա և հակազդելով վերջինիս վրա կրկնակի անգամ նվազեցնեն տատանումների հզորությունը: Նորագույն նախագծի 51 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ առաջին փորձնական տարբերակը կտեղադրվի 2015 թ-ին Տոկիոյի «Շինջուկու Միթսուի Բիլդինգ» (Shinjuku Mitsui Building) երկնաքերի տանիքին: Այս փորձնական համակարգը բաղկացած կլինի 6 ճոճանակներից յուրաքանչյուրը 300 տոննա քաշով: Նշենք, որ այս նորագույն համակարգը կարելի է տեղադրել ոչ միայն նոր կառուցվող, այլև արդեն նախկինում կառուցված երկնաքերերի տանիքներին: Այնպես որ վստահությամբ կարելի է պնդել, որ հաջողության դեպքում երկրի, հետագայում նաև ամբողջ աշխարհի բազմաթիվ երկնաքերեր կարող են ապահովագրել իրենց աղետալի երկրաշարժերից:
Բարձրահարկ շենքերի ապամոնտաժումն աղմկոտ և կեղտոտ գործընթաց է, որի ժամանակ մեծ քանակությամբ փոշի է արտանետվում մթնոլորտ, իսկ ապամոնտաժված շինանյութը կրկնակի օգտագործման ենթական չէ: Վերջերս ճապոնական «Թայսեյ» (Taisei) կորպորացիան մշակել է երկնաքերերի ապամոնտաժման նորագույն մեթոդ, որը ոչ միայն հնարավորություն է տալիս պահպանել և կրկնակի օգտագործել ապամոնտաժված շինանյութը, այլև անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիա է արտադրում: «Էկոլոգիական վերարտադրող համակարգ» (Ecological Reproduction System (Tecorep)) անվանումը ստացած մեթոդը երկնաքերերի ապամոնտաժումն իրականացնում է բեռների իջեցնելուց էներգիա արտադրող վերամբարձ կռունկի և հսկայական դոմկրատների օգնությամբ: Այսօր ամբողջ աշխարհում երկնաքերերի ապամոնտաժման համար կիրառվում են այնպիսի մեթոդներ, ինչպիսիքն են՝ քանդման գնդերը, պայթուցիկ նյութերը և հիդրոմուրճերը: Սակայն հարկ է նշել, որ այս բոլոր մեթոդները ոչ միայն աղմկոտ են, այլև ավերիչ և վատնող: Իսկ ճապոնացիների կողմից առաջարկված նորագույն մեթոդը ոչ միայն անաղմուկ է, այլև էկոլոգիապես մաքուր: Բարձրահարկ շենքերի ապամոնտաժման նորագույն մեթոդը այսպես է աշխատում: Նախ՝ շենքից հանվում է հնարավոր ամեն ինչ: Այնուհետև ապամոնտաժվում է հիմնասյուները և բետոնե հատակը, իսկ շինանյութը բեռների իջեցնելուց էներգիա արտադրող կռունկի միջոցով իջեցվում է ներքև: Հարկը անսասան պահելու համար օգտագործվում է հսկայական դոմկրատներ, որոնք հանվում են միայն այն ժամանակ, երբ տվյալ հարկից ապամոտաժվում են կառուցվածքային բոլոր մասերը: Դոմկրատներ հանելուց հետո հարկը վերանում է: Ապամոնտաժման ամբողջ գործընթացի ժամանակ շենքն ունենում է միևնույն արտաքին տեսքը, տանիքը մնում է իր տեղում և միայն հետզհետե հարկերն են պակասում: Ըստ նախնական տվյալների՝ շենքերի ապամոնտաժման նորագույն մեթոդը ավանդականների համեմատությամբ 90 տոկոսով կրճատում է շրջակա միջավայր արտանետված փոշու քանակը: Սակայն այս մեթոդի հիմնական առավելությունն այն է, որ «Էկոլոգիական վերարտադրող համակարգը» ողջ գործընթացի ժամանակ օգտագործում է վերականգնվող էներգիայի աղբյուրը, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս 85 տոկոսով կրճատել մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը:
Այս տարի ճարտարապետական ամենահայտնի մրցանակին՝ «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակին,» է արժանացել ճապոնացի ճարտարապետ Տոյո Իտոն (Toyo Ito): 1995 թ-ին նույն մրցանակին արժանացած ճապոնացի ճարտարապետ Թադաո Անդոյի (Tadao Ando) հետ Իտոն համարվում է ժամանակակից ճապոնական ճարտարապետության հիմնասյունը: Իր մասնագիտական գործունեության 40 տարվա ընթացքում հանճարեղ ճարտարապետը կոնցեպտուալ նորարարությունների և հիանալի ճարտարագիտա-տեխնիկական լուծումների միաձուլման միջոցով մի շարք նախագծեր է կյանքի կոչել: Տոյո Իտոյի ամենահայտնի նախագծերի շարքում կարելի է առանձնացնել 2000 թ-ին կառուցված «Մեդիադիքա» (Mediatheque) 7-հարկանի ապակե շենքը, որը 2011 թ-ի երկրաշարժի ժամանակ խիստ տատանվել է, սակայն միայն չնչին վնասվել: Մյուս հանրահայտ նախագծերից են 2002 թ-ին Լոնդոնում կառուցված «Օձաձև պատկերասրահի» (Serpentine Gallery) ամառային տաղավարը, Ճապոնիայի Գիֆու քաղաքի «Սգո արարողությունների քաղաքային սրահը» (Municipal Funeral Hall), Տոկիոյի արվարձանում կառուցված «Տամա արվեստների համալսարանի գրադարանը» (Tama Art University Library), 2009 թ-ին Տայվանի Հաոսյուն քաղաքում համաշխարհային խաղերի համար կառուցված մարզադաշտը: Այսօր կառուցվող ամենահայտնի նախագծերից կարելի է առանձնացնել 58 հազար քառակուսի մետր մակերեսով Մայրաքաղաքային օպերայի շենքը Թայվանում (Taichung Metropolitan Opera House), որի բացման արարողությունը նախատեսված է հաջորդ տարի: Տոյո Իտոն 1965 թ-ին ավարտել է Տոկիոյի համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետը և անմիջապես աշխատանքի անցել «Կիոնորի Կիկութեյք ենդ Ասսոշիեյթս» (Kiyonori Kikutake & Associates) ընկերությունում, իսկ 1971 թ-ին հիմնել է սեփական ճարտարապետական բյուրոն: Նա նաև եղել է 2010 թ-ին նույն «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակի» համատեղ դափնեկիր Ռյու Նիշիզավայի (Ryue Nishizawa) և Կազուո Սեջիմայի (Kazuyo Sejima) ուսուցիչը: «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակի» 100 հազար ԱՄՆ դոլար դրամաշնորհը և բրոնզե մեդալը ճարտարապետին կհանձնվի Բոսթոնում նախագահ Ջոն Քեննեդիի անվան թանգարանում մայիսի 29-ին կայանալիք հանդիսավոր արարողության ժամանակ: Տոյո Իտոն դարձել 6-րդ ճապոնացի ճարտարապետը, ով արժանացել է այս մրցանակին: «Պրիտցկերի ճարտարապետական մրցանակի» դափնեկիրներ են նաև հանրահայտ ճարտարապետներ Ֆրենկ Գերին, Տադաո Անդոն, Օսկար Նիմեյերը, Ռենցը Պիանոն, Ռեմ Կուլխասը և այլք: Նշենք, որ անցած տարի հանրահայտ մրցանակին արժանացել է չինացի ճարտարապետ Վան Շուն (Wang Shu): Ի դեպ, նա առաջին չինացի ճարտարապետն է, որ արժանացել է այդ մրցանակին:
Ֆուկուսիմա ատոմային էլեկտրակայանում տեղի ունեցած աղետից հետո ամբողջ աշխարհի երկրները սկսեցին մտահոգվել ատոմային էներգիայի ապահովության վերաբերյալ, և Ճապոնիան` որպես նմանատիպ աղետ վերապրած երկիր, որոշեց մինչև 2040 թ-ն ամբողջությամբ ազատվել ատոմային էներգիայից և օգտագործել էներգիայի այլընտրանքային տարբերակներ: Անցած տարվա մայիսից 1970-ական թթ-ից ի վեր առաջին անգամ Ճապոնիան ամբողջությամբ հրաժարվեց ատոմային էներգիայի օգտագործումից` փակելով Հոկայդո (Hokkaido) կղզում տեղակայված վերջին ատոմակայանը: Բայց այսօր, տարիներ անց, թվում է` երկրի նորընտիր կառավարությունը մոռացել է ատոմային ճգնաժամն ու դրա հետևանքները: Մինչև 2011 թ-ի մարտը, երբ տեղի ունեցավ հզոր երկրաշարժը և Ֆուկուսիմաի ատոմակայանի աղետը, ճապոնական կառավարությունը որոշել էր ատոմային էներգիայի օգտագործումը 30-ից հասցնել 50 տոկոսի: Բայց աղետի ժամանակ և դրանից հետո, երբ հսկայական քանակությամբ վտանգավոր և ռադիոակտիվ նյութեր արտանետվեցին մթնոլորտ, հողի, օդի և ջրի մեջ, ինչի հետևանքները դեռ տասնյակ տարիներ ճապոնացիները զգալու են, կառավարությունը որոշեց ատոմային էներգիայից ազատ ապագա կառուցել: Սակայն տարվա սկզբին Ճապոնիայի նորընտիր կառավարությունը և լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը հայտարարեց, որ պատրաստվում է վերագործարկել ատոմային էլեկտրակայանները` այս հայտարարությամբ ամբողջությամբ թաղելով երկրի ատոմային էներգիայից ազատ ապագայի հույսը: Կառավարությունը խոստացել է, կրկին վերագործարկել փակված ատոմակայանները, եթե վերջիններս անցնեն անվտանգության թեսթը, ավելին` անհրաժեշտության դեպքում կկառուցվեն նորերը: Երկրի նորընտիր առևտրի նախագահ Տոշիմիցու Մոտեգին (Toshimitsu Motegi) հայտարարել է, որ չի պատրաստվում վտանգել երկրի տնտեսությունը հանուն ատոմային անկախության: Նա նաև ավելացրել է, որ ամիսներ և անգամ տարիներ կպահանջվեն փակ ռեակտորների վերագործարկման համար, ինչն արդեն հսկայական վնաս է երկրի տնտեսությանը:
