Իտալիայում մեկնարկել է հնագույն Պոմպեյ քաղաքի վերականգնման ծրագիրը: Յուրօրինակ հնագիտական համալիրի վերականգնման աշխատանքների ընդհանուր բյուջեն գնահատվել է 142 մլն ԱՄՆ դոլար, որից 56 մլն ԱՄՆ դոլարը տրամադրել է Եվրոմիությունը: Պատմամշակութային համալիրի վերակառուցման նախագծի մշակման աշխատանքները սկսվել են 2012 թ-ին, իսկ ծրագրի իրականացումը նախատեսվում է ավարտվել արդեն 2015-ին: Նեապոլի հարևանությամբ գտնվող համալիրի վերականգնման նախագիծը պատասխանատուների համար կարևորագույն դարձավ այն պատճառով, որ վերջին տարիներին սկսվեցին մեկը մյուսի հետևից քանդվել համալիրի բաղադրիչ մասերը, մասնավորապես՝ 2010 թ-ին փլուզվեց հնագույն քաղաքի հիմնական հուշարձանը՝ «Գլադիատորների տունը»: 79 թ-ին Վեզուվի հրաբխի ժայթքման հետևանքով Պոմպեյ քաղաքը մնացել էր հրաբխային արտանետումների հաստ շերտի տակ և կրկին հայտնաբերվեց միայն 1748 թ-ին կատարված հնագիտական պեղումների արդյունքում: Այսօր այս պատմական համալիրը գրավում է տարեկան 2.3 մլն այցելուի: Փետրվարի 7-ին մեկնարկած վերականգնողական 1-ին փուլի ընթացքում նախատեսվում է վերանորոգել «Կրիպտոպորտիկ» (Criptoportico) և «Դիոսկուրների Տուն» (Casa dei Dioscuri) պատմական համալիրները: Ընդհանուր վերականգնման նախագիծը ենթադրում է համալիրների և նրանց հարակից տարածքների ուսումնասիրություն, դիագնոստիկա, այնուհետև քաղաքում գտնվող կառույցների ամրացում: Նախագիծը նաև ենթադրում է այցելուների սպասարկման և տեսաձայնագրման մակարդակների բարձրացում:
Երբ տարիներ առաջ իտալացի ճարտարապետ Ստեֆանո Բոերին (Stefano Boeri) հայտարարեց, որ ծրագրում է նախագծել աշխարհի առաջին «Ուղղահայաց Անտառը» (Bosco Verticale), ոչ ոք չէր հավատում, որ այն ավելին է քան ճարտարապետի երևակայությունը: Սակայն փաստն այն է, որ աշխարհի առաջին ուղղահայաց անտառի շինարարությունն արդեն մոտենում է ավարտին: Երկու աշտարակներն արդեն պատրաստ են, իսկ անցած տարվա ապրիլից հատուկ խմբերը սկսել են ծառերի և այլ բուսականության տեղադրումը: Նախատեսվում է, որ ծրագրի հանդիսավոր բացման արարողությունը կկայանա այս տարվա վերջին: Միլանն աշխարհի ամենաաղտոտված մթնոլորտ ունեցող քաղաքներից է, իսկ «Ուղղահայաց Անտառ» նախագիծն ուղղված է փոքր-ինչ մեղմելու քաղաքի էկո համակարգին հասցված վնասը: Նախագիծը բաղկացած է 2 աշտարակներից, որոնց դիմային հատվածներում պետք է տնկվեն բազմաթիվ ծառեր և թփեր: «Ուղղահայաց Անտառը» համակարգ է, որը կոչված է էներգիայի օպտիմալացմանը, վերականգնմանը և արտադրմանը, իսկ բուսականության բազմազանությունն էլ ապահովելու է խոնավություն, կլանելու է ածխաթթու գազ ու վնասակար նյութեր և արտադրելու է թթվածին: Ըստ նախնական տվյալների՝ յուրաքանչյուր բնակարան ունենալու է ծառերով ու բուսականությամբ հագեցած պատշգամբ, որոնք պետք է արձագանքեն եղանակային փոփոխություններին: Ամռանը ծառերի խիտ սաղարթները պահպանելու են բնակարաններն արևից, ինչպես նաև մաքրելու են աղտոտված մթնոլորտը, իսկ ձմռանը մերկ ծառերը հնարավորություն են տալու, որպեսզի ցերեկային բնական լույսը ներթափանցի բնակարաններ: Պատշգամբներում տնկված բուսականությունը ոռոգվելու է շենքի օգտագործած վերամշակված ջրով: 80 և 110 մետր բարձրությամբ աշտարակները ներառելու են մեծ և միջին մեծության 480 ծառ, 250 փոքր ծառ, 5 հազար թուփ և 11 հազար հատակային բույսեր: Աշտարակներում օգտագործվող ծառերի տեսակները մանրակրկտորեն են ընտրվել, բուսաբանների մի խումբ ավելի քան 2 տարի աշխատել է, որպեսզի քաղաքի կլիմային հարմար ծառեր ընտրի: Նախագծում օգտագործվող բույսերը նախօրոք աճեցվել են կլիմայական պայմաններին հեշտությամբ ընտելանալու համար: Միլանի շրջակա միջավայրը բիոբազմազանության հնարավորություն չի տալիս, իսկ նոր տնկիները կարող են որոշ չափով փոխել քաղաքի էկո համակարգը և հնարավորություն տալ տարբեր թռչունների և սողունների ապրելու այնտեղ: Իսկ ամենաուշագրավն այն է, որ «Ուղղահայաց Անտառ» նախագծի իրականացումն ընդամենը 5 տոկոսով է ավելի թանկ, քան ավանդական երկնաքերերի շինարարությունը:
Իտալիայում տիրող ծանր տնտեսական դրությունը ստիպել է կառավարությանը վաճառքի հանել երկրի մի շարք պատմական ամրոցներ և պալատներ: Այսպիսով երկիրը ցանկանում է աշխատել 42 մլրդ եվրո գումար, որը կծախսվի երկրի համեմատաբար աղքատ շրջանների պարտքերի մարման նպատակով: Ընդհանուր առմամբ վաճառվում է 350 շինություն, որոնց թվում են՝ Վենետիկի «Մեծ Ջրանցքի» վրա կառուցված «Դիեդո Պալացցոն» (Diedo Palace), որը սկզբում պատկանում էր Օրսինի (Orsini) հայտնի ընտանիքին, իսկ անյուհետև սկսվեց օգտագործվել որպես բանտ: Իրենց գնորդներին են սպասում նաև Բոլոնիայի զինվորական զորանոցները, որոնք նախկինում պատկանում էին Իտալիայի Պաշտպանության նախարարությանը: Նշենք, որ Իտալիայի կառավարությունը նախատեսում է վաճառքի առաջին փուլից հետո վաստակել մոտ 1.5 մլրդ եվրո, իսկ ընդհանուր առմամբ շուկա վաճառքի է հանվել 42 մլրդ եվրո արժողությամբ շինություններ: Ի դեպ, միայն «Դիեդո Պալացցո» ամրոցի վաճառքից գոյացած գումարը կկազմի 19 մլն եվրո: Վենետիկը բացի հանրահայտ ամրոցից վաճառքի է հանել ևս 17 անշարժ գույք: Միլանում վաճառվող անշարժ գույքի քանակը հասնում է 100-ի: Վերջիններիս շարքում է «Բոլիս Գուալդո Պալացցոն» (Palazzo Bolis Gualdo), որը գնահատվում է մոտ 31 մլն. եվրո: Նշենք, որ Իտալիան միակ եվրոպական երկիրը չէ, որ ցանկանում է վաստակել պատմական հուշարձաններով: Այս տարվա սկզբին Հունաստանը ևս նմանատիպ քայլի էր դիմել՝ իր պատմական հուշարձանները վարձակալությամբ հանձնելու մասին հայտարարությամբ:
Հռոմի հնագույն Կոլիզեյը, որտեղ գլադիատորնետը պայքարել են իրենց կյանքի համար, այսօր հարավային մասում թեքվել է և իջել 40 սանտիմետրով, և քաղաքային իշխանություններն ուսումնասիրում են այն վերականգնելու ուղիները: Արդեն երկար տարիներ Հռոմի պատմական ճարտարապետության հնագույն գոհարներից մեկը վերականգնման կարիք ունի: Սակայն տեղական իշխանությունները հարցին սկսեցին ավելի լրջորեն վերաբերել, երբ անցած տարի 2000 տարեկան պատմական հուշարձանի պատերից սկսեցին քարեր թափվել: Ըստ նրանց՝ նման իրավիճակի պատճառ կարող էր դառնալ ծանրաբեռնված երթևեկությունից առաջացած դինամիկ տատանումները, քանի որ Կոլիզեյի հարավային պատը գտնվում է քաղաքի ամենածանրաբեռնված փողոցներից մեկի հարևանությամբ: Բացի այդ Հռոմի «Լա Սապիենզա» համալսարանի (La Sapienza Univercity) և «Բնապահպանության ու երկրաբանության ինստիտուտի» (Institute of Environmental Geology and Geoengineering (IGAG)) մասնագետները ևս կատարել են ուսումնասիրություններ և եկել նախնական եզրակացության: Ըստ «Լա Սապիենզա» համալսարանի կառուցվածքային ճարտարագիտության բաժանմունքի մասնագետ Ջեորջիո Մոնթիի (Giorgio Monti)՝ հուշարձանի հիմքում կարող է ճեղքվածք լինել: Կոլիզեյի հիմքը օվալաձև է և 13 մետր հաստություն ունի: Ինչպես տեղեկացնում է The Telegraph պարբերականը, հուլիսի 31-ին Իտալիայի մշակույթի նախարար Լորենցո Օրնագին (Lorenzo Ornaghi), հռոմի քաղաքապետ Ջիանի Ալեմաննոն (Gianni Alemanno) և միլիարդատեր գործարար Դիեգո Դելլա Վալլեն (Diego Della Valle) հանրությանն են ներկայացրել Կոլիզեյի վերականգնման նախագիծը: Պատմական հուշարձանի վերականգնման նախագիծը կիրականացվի մի քանի փուլով: Առաջին փուլի ընթացքում 915 օրվա համար կտեղադրվի 4-հարկ բարձրությամբ շինարարական փայտամած, այնուհետև կսկսվեն վերականգնվել կառույցի դիմային հատվածները և նախամուտքը: Նոր նախագիծը կուսումնասիրի նաև ավտոճանապարհային երթևեկությունից առաջացած տատանումների հարցը: Երկրորդ փուլի ընթացքում Կոլիզեյի մոտ կկառուցվի նոր կենտրոն զբոսաշրջիկների համար, որտեղից նրանք կկարողանան հիանալ պատմամշակութային համալիրի գեղեցկությամբ: Իսկ երրորդ փուլի ընթացքն ու մանրամասները դեռևս հայտնի չեն: Վերականգնման աշխատանքերը բազմիցս հետաձգվել են: Դեռևս այս տարվա հունվարին գործարար Դիեգո Դելլա Վալլեն տրամադրել էր վերանորոգման աշխատանքների համար անհրաժեշտ 32 մլն ԱՄՆ դոլար գումարը: 3 տարի տևողությամբ վերականգնման նախագիծը պետք է սկսվեր այս տարվա մարտին, այնուհետև այն տեղափոխվեց հուլիս, իսկ հիմա էլ հայտարարվել է, որ նախագիծը կմեկնարկի տարեվերջին՝ դեկտեմբերին: 50 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված ամֆիթատրոնը կառուցվել է մ.թ.ա. 80 թվականին Տիտոս կայսեր օրոք և օգտագործվել գլադիատորական մարտերի համար: Այն համարվում է Հռոմի ճարտարապետական լավագույն կոթողներից մեկը: Վերջին տասնամյակի ընթագքում Կոլիզեյի այցելուների թիվը տարեկան 1 մլն –ից հասել է 6 մլն-ի: Նշենք, որ երկարատև վերանորոգման և հիմքերի ամրացման աշխատանքներից հետո անցյալ տարի Իտալիայում բացվեց մեկ այլ թեքված պատմամշակութային համալիր՝ Պիզայի աշտարակը:
Վենետիկի կառավարությունը հաստատել է «Լույսի պալատ» (Palais Lumiere)՝ 60 հարկանի երկնաքերի կառուցման նախագիծը, որի հեղինակը և հովանավորն է նորաձևության հայտնի ֆրանսիացի դիզայներ, ծագումով իտալացի Պիեռ Կարդենը: Այս մասին գրում է ճարտարապետության վերաբերյալ BDonline բրիտանական ինտերնետային պարբերականը: Նախատեսվում է, որ այս երկնաքերը կդառնա հսկայական նախագծի կենտրոնական լուծումը, որը պետք է իրականացվի պատմական քաղաքի հյուսիսային արվարձանում: Նշենք, որ Վենետիկի քաղաքապետ Լուկա Զայայի (Luca Zaia) խոսքերով, այս երկնաքերը Վենետիկի համար նույն արժեքը կունենա, ինչ «Էյֆելյան աշտարակը» Փարիզի համար: Աշտարակը նախատեսվում է կառուցել Վենետիկի Պորտո Մարգերա (Porto Marghera) կոչվող արդյունաբերական թաղամասում, 1.6 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով տարածքի կենտրոնական հատվածում: 244 մետր բարձրությամբ երկնաքերը կազմված կլինի 6 սկավառակներից, որոնք հավասար հեռավորությամբ տեղակայված կլինեն 3 տարբեր բարձրությունների հիմնասյուների վրա: Հայտնի է, որ շինությունն իրենից կներկայացնի բազմաֆունկցիոնալ համալիր, որտեղ առաջնահերթ կլինեն նորաձևության և դիզայնի քոլեջները, ցուցասրահները, ինչպես նաև տարածքներ սկսնակ գործարարների համար: Տարբեր հրապարակումների համաձայն՝ համալիրում կլինեն նաև բնակարաններ, գրասենյակներ, խանութ-սրահներ, ռեստորաններ, կինոդահլիճ, հյուրանոց, դիտահարթակներ, բաց և փակ լողավազաններ, անգամ հիվանդանոց: Ըստ նախնական տվյալների՝ բնակելի տարածքները կզբաղեցնեն 35 հազար, ռեստորաններն ու հյուրանոցը 25 հազար, իսկ գրասենյակային տարածքները 115 հազար քառակուսի մետր տարածք: Նշենք, որ ավտոկայանատեղին կզբաղեցնի 100 հազար քառակուսի մետր, իսկ ահա կանաչ տարածքները 600 հազար քառակուսի մետր տարածք:
