Անգոլայի քաղաքացիները բարձր գների պատճառով չեն կարողանում բնակարաններ ձեռք բերել չինական ընկերության կողմից կառուցված Կիլամբա (Kilamba) քաղաքում: BBC-ի հաղորդմամբ, քաղաքը նման է ուրվականի, որտեղ ապրում են միայն մոտ 200 բնակիչ: Կիլամբա քաղաքը կառուցվել է Չինաստանի պետական «Չայնա ինթըրնեյշնլ թրասթ ընդ ինվեսթմենթ քորփորեյշն» (China International Trust and Investment Corporation) ընկերության կողմից քաղաք-արբանյակներ ծրագրի շրջանակներում: Նախագիծը ֆինանսավորվել է չինական բանկերից տրամադրված վարկերով, իսկ փոխարենը Անգոլան Չինական կառավարությանն է տրամադրել որոշ նավթահորեր: Նոր քաղաքի շինարարությունը կազմել է 3.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար և տևել է 3 տարի: Արդյունքում Անգոլայի մայրաքաղաք Լուանդայից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա 5000 հեկտար մակերեսով քաղաք է կառուցվել, որտեղ տեղակայված են 750 բնակելի տներ, տասնյակ դպրոցներ և ավելի քան 100 առևտրային կենտրոններ: Ենթադրվում էր, որ քաղաքում պետք է ապրի մոտ կես միլիոն բնակիչ: Սակայն վաճառքը սկսելուց հետո պարզվեց, որ Կիլամբայում բնակարանների գները չափազանց բարձր են՝ մոտ 120-200 հազար ԱՄՆ դոլար, ինչը շատ բարձր է տեղաբնակների համար: Հիփոթեքային վարկերից բնակիչները նույնպես չեն կարողանում օգտվել ցածր աշխատավարձերի և բարձր տոկոսադրույքների պատճառով: Ինչպես հաղորդում է «The London Venting Post» հրատարակչությունը, այս նախագծի ներկայացման ժամանակ Անգոլայի նախագահ դուշ Սանթուշը նոր քաղաքի բնակարաներն անվանեց «սոցիալական» և խոստացավ վաճառքի գին նշանակել 60 հազար ԱՄՆ դոլար մեկ բնակարանի համար: Սակայն հետագայում բնակարանները վաճառելու իրավունքը տրվեց Delta Imobiliária ընկերությանը, որում բաժնետերերի մեծ մասը նախագահի մտերիմներ են, որոնք և նշանակեցին բնակարանների այսպիսի «սոցիալական» գին: BBC-ի հաղորդմամբ, գնորդներ ներգրավելու նպատակով տեղական հեռուստատեսությամբ անընդհատ ցուցադրվել է գովազդ, թե ինչքան երջանիկ են ապրում մարդիկ նորակառույց քաղաքում, սակայն մեկ տարվա ընթացքում առաջարկված 2800 բնակարաններից հնարավոր եղավ վաճառել ընդամենը 220-ը: Այսօր Անգոլայի իշխանությունները նախատեսում են Կիլամբայի բնակարանները հանձնել երկարաժամկետ վարձակալության: Սակայն BBC-ի վերլուծաբանների կարծիքով սա էլ չի փրկի իրավիճակը, քանի որ Անգոլայի քաղաքացիների մեծամասնությունը շատ աղքատ է, իսկ հարուստներն էլ նախընտրում են էլիտար բնակարաններ:

Վրաստանը պատրաստ է իրականացնել «ԷյՋիԱրԱյ» (AGRI, Azerbaijan-Georgia-Romania Interconnector) գազատարի շինարարությունը, որը ենթադրում է Կասպյան տարածաշրջանի գազի արտահանում առանց Ռուսաստանի սահմաններն օգտագործելու: Ինչպես տեղեկացնում են վրացական ԶԼՄ-ները, Թբիլիսիում համոզված են, որ վերոնշյալ նախագիծն ավելի էժան է, քան «Նաբուկոն» (Nabucco): Այն բանից հետո, երբ Ստամբուլում հունիսի 26-ին Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև ստորագրվեց միջկառավարական համաձայնագիր Տրանսանատոլիական գազատարի (TANAP) կառուցման վերաբերյալ , Վրաստանում ևս սկսեցին կրկին բարձրաձայնել «Նաբուկոյի» մեկ այլ մրցակից նախագծի մասին: Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Գրիգոլ Վաշաձեն հայտարարեց, որ Վրաստանը պատրաստ է իրականացնել «ԷյՋիԱրԱյ» նախագիծը: Նա նաև նշեց, որ «Նաբուկոն» սկզբունքորեն կարևոր է, սակայն հայտնի չէ այն կիրականան, թե՝ ոչ: Չէ որ վերջինս տարի առ տարի հետաձգվում է: Միևնույն ժամանակ վրացական կողմի ներկայացրած նախագիծն ավելի մատչելի է և արագ կառուցվող: «ԷյՋիԱրԱյ» նախագիծը ենթադրում է Կասպյան գազի արտահանում Եվրոպա՝ Ռուսաստանը շրջանցելով: Վերջինիս ստեղծման վերաբերյալ քաղաքական հռչակագիրը ստորագրվել է դեռևս 2010 թ-ին Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռումինիայի նախագահների և Հունգարիայի վարչապետի կողմից: Ծրագրի նպատակն է ռուսական գազատարի այլընտրանքային տարբերակի կառուցումը: Ենթադրվում է, որ գազը Ադրբեջանից կհասնի Վրաստանի Սևծովյան ափ, այնտեղից էլ խտացվելուց հետո տանկերներով կհասնի ռումինական Կոնստանտա նավահանգիստ: Այնուհետև վառելիքը կրկին կվերածվի իր սկզբնական վիճակին և կհասնի Հունգարիա, այնտեղից էլ Արևմտյան Եվրոպա: Ինչպես տեղեկացնում է «Взгляд» գործարար պարբերականը, «Նաբուկոյի» հեռանկարները մշուշոտ են, քանի որ այն շատ թանկ է: Բանն այն է, որ մասնագետների վերջնական հաշվարկներից հետո ծրագրի հավանական բյուջեն կազմել է 19 մլրդ ԱՄՆ դոլար նախատեսված 10 մլրդի փոխարեն: Բացի այդ գազատարն ամբողջությամբ չի աշխատի: Ըստ նախնական հաշվարկների՝ «Նաբուկոյի» կառուցումից հետո ենթադրվում է գազը Ադրբեջանի «Շահ-Դենիզ-2» հանքավայրից հասցնել Եվրոպա: Այդ գազատարի պարունակությունը տարեկան կկազմի 10 մլրդ խորանարդ մետր, որը ընդհանուր գազատարի հզորության միայն մեկ երրորդ մասն է կազմում: Ընդ որում, Իրաքից և Թուրքմենստանից գազի արտահանման հնարավորություններ տեսականորեն չկան: Այդ իսկ պատճառով նախագծի ղեկավարները որոշեցին, իրականացնել ծրագրի ավելի մատչելի տարբերակը՝ գազատարի երկարությունը կրճատելով մոտ 3 անգամ: Կրճատված տարբերակը ենթադրում է 1300 կիլոմետր երկարությամբ գազատար, որը կանցնի 4 երկրների տարածքով՝ սկսվելով թուրք-բուլղարական սահմանից մինչև ավստրիական Բաումգարտեն քաղաք: Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի փորձագետների կարծիքով «Նաբուկոյի» առավել մատչելի «ԷյՋիԱրԱյ» մրցակից նախագծի իրականացման հնարավորությունները էականորեն ցածր են: Վերլուծաբան Գրիգորիյ Բիրգի խոսքերով, ներկայումս քննարկվող տարբերակներից ամենաէժանը «ԷյՋիԱրԱյ»-ն է, որի բյուջեն կկազմի 2-5 մլրդ ԱՄՆ դոլար տարեկան 2-8 մլրդ խորանարդ մետր գազի տեղափոխման հզորության պարագայում: Միևնույն ժամանակ «Հարավային հոսքի» բյուջեն կարող է հասնել 20-25 մլրդ ԱՄՆ դոլար, իսկ «Նաբուկոյինը» մի քիչ ավելի ցածր: Բայց պետք չէ մոռանալ, որ այդ նախագծերի տարեկան հզորությունները էականորեն բարձր է՝ տարեկան համապատասխանաբար կազմելով 63 և 31 մլրդ խորանարդ մետր:

Ադրբեջանը կունենա այլ գազատար դեպի Եվրոպա, տեղեկացնում է «Независимая Газета» պարբերականը: Թուրքական Ստամբուլ քաղաքում երեկ Թուրքիայի ու Ադրբեջանի միջև ստորագրվեց Տրանսանատոլիական գազատարի (TANAP) կառուցման վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագիր: Գազատարով ադրբեջանական գազը կհասցվի Եվրոպա, ի դեպ, սեփական խողովակաշարով: Նոր գազային մագիստրալն իրական այլընտրանք կդառնա Nabucco նախագծին, որը ժամանակին ենթադրում էր Ադրբեջանի մասնակցություն: Ստորագրման արարողությանը մասնակցել են Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն ու Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը: Ստորագրվել է երկու փաստաթուղթ՝ TANAP-ի կառուցման վերաբերյալ միջկառավարական համաձայնագիր և գազատարի կոնսորցիումի ստեղծման մասին առևտրային համաձայնագիր: Կոնսորցիումի հիմնադիրները կլինեն Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը (80 տոկոս), թուրքական «Բոթաս» (Botas) պետական գազային և «Թուրքի Փեթրոլերրի» (Turkiye Petrolleri) նավթային ընկերությունները (20 տոկոս): Հետագայում կոնսորցիումին կարող են միանալ և այլ միջազգային նավթագազային ընկերություններ: «Մենք մտադիր ենք այս տարվա ընթացքում լուծել նախագծի հետ կապված բոլոր հարցերը, և, ժամանակ չկորցնելով, անցնել շինարարական աշխատանքներին, որպեսզի նոր խողովակաշարը պատրաստ լինի արդեն մինչև 2017-ը»,- ասել է Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության նախագահ Ռովնագ Աբդուլաևը: Գազատարի երկարությունը կլինի մոտ 2000 կմ: Ադրբեջանից սկիզբ առնող գազատարը Թուրքիայի տարածքով կձգվի մինչև Հունաստան կամ Բուլղարիա: Առաջին փուլում դրա թողունակությունը տարեկան կլինի 16 մլրդ խորանարդ մետր, երկրորդում` 20 մլրդ խորանարդ մետր, երրորդում, հնարավոր է, կավելանա` հասնելով մինչև 24 մլրդ խորանարդ մետրի: Շինարարության առաջին փուլի արժեքը գնահատվել է 7-8 մլրդ ԱՄՆ դոլար:

Ստամբուլում նախատեսվում է կառուցել նոր էկոլոգիապես մաքուր շրջան, տեղեկացնում է Turkishnews կայքը: Նոր շրջանը ստացել է «Ենիշեհիր» (Yenisehir) անվանումը, ինչը թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է «Նոր քաղաք»: Ծրագրի նախագծման աշխատանքներն իրականացրել է ամերիկացի ճանաչված ճարտարապետ «Ուրբան Գրին Գլոբալ» (Urban Green Global) ընկերության հիմնադիր Սիդնի Ռասեկը (Sidney Rasekh): Ամերիկացի ճարտարապետի նախագծած նոր շրջանը կկառուցվի Սև Ծովի հյուսիսային ծովափնյա շրջանում՝ 40 հազար հեկտար մակերեսով հողատարածքի վրա (400կմ²): Համեմատության համար նշենք, որ Երևանի տարածքի մակերեսը կազմում է 300կմ²: Նախագծի հիմնական գաղափարը էկոլոգիան է: Այդ իսկ պատճառով «Ենիշեհիրը» պետք է կառուցվի այնպես, որ նվազագույնի հասցվեն այնպիսի կործանարար երևույթներ, ինչպիսին են՝ էներգիայի, ջրի և ուտելիքի անխնա վատնումը, ջերմության արձակման հետևանքով մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի և մեթանի ծավալները, ջրի աղտոտումը: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Ենիշեհիր»-ի կազմում կընդգրկվեն 10 բնակավայր, իսկ էկո-շրջանում հետագայում կապրի 1 մլն բնակիչ: Քանի որ Ստամբուլը 2020 թ-ի Օլիմպիական խաղերի անցկացման համար հայտ ներկայացրած քաղաքների ցուցակում է, այստեղ նախատեսվում է նաև 700 հեկտար մակերեսով Օլիմպիական գյուղ կառուցել: Բացի այդ, նոր շրջանում կկառուցվեն 2 համալսարան, բժշկական հետազոտությունների կենտրոն և 3.5 հազար հեկտար մակերեսով հսկայական օդանավակայան, որը կբեռնաթափի մայրաքաղաքի Աթաթուրքի անվան օդանավակայանի ծանրաբեռնվածությունը:

Ինչպես տեղեկացնում է The Morning Whistle պարբերականը, Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսվում է 7 ամսում կառուցել աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Հրատարակչությունը հղում է կատարում տեղական The Sanxiangdushibao պարբերականին, սակայն տեղեկատվությունը ճշտված չէ: Եթե հավատանք տպագրված տեղեկատվությանը, «Յանվանգ Առանձնատուն» (Yuanwang Mansion) անվանումը ստացած երկնաքերը կունենա 838 մետր բարձրություն և բաղկացած կլինի 220 հարկից, ինչը 50 հարկով ավելի է, քան ներկայիս ամենաբարձր՝ 828 մ բարձրությամբ երկնաքերը՝ «Բուրջ Խալիֆան»: Աշտարակում կտեղեկայվեն բնակարաններ, գրասենյակային տարածքներ, հյուրանոցներ, դպրոցներ և հիվանդանոց: Ինչպես գրում է պարբերականը, նոր ռեկորդային նախագիծը, որի բյուջեն գնահատվում է ընդհամենը 600 մլն ԱՄՆ դոլար, կիրականացնի «Յունդա Քեջիան Թեքնոլոջի» (Yuanda Kejian Technology) ընկերությունը, որն արդեն նախնական համաձայնության է եկել Վանչենգ (Wangcheng) շրջանի տեղական կառավարման մարմինների հետ: Նախագծի հեղինակների խոսքերով շինությունն այդքան կարճ ժամանակահատվածում հնարավոր է կառուցել, քանի որ նրա պողպատե կառուցվածքն «հավաքովի» է, և երկնաքերի բոլոր մասերը մինչև շինարարության սկսվելը նախապես կկառուցվեն տարբեր գործարաններում: Կկարողանա արդյոք Չինաստանը սահմանել նոր համաշխարհային ռեկորդ: Նախագիծն անհավանական է թվում, քանի որ ներկայիս ամենաբարձր շինաթյունը՝ «Բուրջ Խալիֆան» կառուցելու համար անհրաժեշտ է եղել 6 տարի: Մոտավորապես նույնքան ժամանակ էլ անհրաժեշտ է Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջիդդայում կառուցվելքի մոտ 1 կիլոմետր բարձրությամբ «Քինգդոմ Թաուերի» շինարարության համար: Վերջերս, Չինաստանի նույն Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170 քառակուսի մետր հողատարածքի վրա կառուցվել է 30-հարկանի հյուրանոց: Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Նույն ընկերությունը 2010 թ-ին 6 օրում կառուցել է «Տապան Հյուրանոց» (Ark Hotel) 15 հարկանի շենքը: Նախապես կառուցվել էր միայն շենքի հիմքը, իսկ կարկասը և հարդարումը բոլոր հաղորդակցություններով ավարտին էին հասցվել ռեկորդային 6 օրում: Եթե հաշվի առնենք չինացիների բավականին փորձը այս գործում և հիանալի կազմակերպչական հնարավորությունները, ապա այս ֆանտաստիկ նորությունը շատ հավանական է որ շուտով իրականություն դառնա: P.S. Նախնական աղբյուրը՝ - Morning Whistle (China Business Watch) խմբագրությունն է, որը պատկանում է անգլալեզու 21st Century Media Group չինական առաջատար ֆինանսական մեդիա խմբին: