Լոնդոնյան Մեյֆեյր (Mayfair) էլիտար թաղամասում նախատեսվում է կառուցել մեծ Բրիտանիայի ամենաթանկ էլիտար բնակելի համալիրը: «Օդլի Սքուեր Հաուս» (Audley Square House) անվանումը ստացած բնակելի համալիրի շինարարության բյուջեն կկազմի մոտ 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ սա ռեկորդային է Բրիտանիայի համար, քանի որ նախորդ ռեկորդները կազմել են ընդամենը 2.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար և պատկանել են «Ուան Հայդ Փարք» (One Hide Park) և «199 Նայթսբրիջ» (199 Knightsbridge) կառույցներին: Daily Mail բրիտանական պարբերականի տվյալներով, բրիտանացի միլիարդատեր Ջոն Քոդուելը (John Caudwell) 230 մլն ԱՄն դոլարով գնել է Մեյֆեյր թաղամասում տեղակայված 5-հարկանի ավտոկայանատեղին և հարակից շինությունները, որպեսզի այնտեղ կառուցի թանկարժեք էլիտար բնակարաններ և թաունհաուսներ: Օրերս նյույորքյան «Ռոբերտ ԷյԷմ Սթերն Արքիթեքթս» (Robert AM Stern Architects) ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել նեո-դասական ոճով նախագծված 9-հարկանի շինության գծագրերը: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինության ընդհանուր մակերեսը կկազմի 18.5 հազար քառակուսի մետր: Համալիրը կունենա 5 ստորգետնյա և 9 վերգետնյա հարկեր, որտեղ կտեղակայվեն թաունհաուսներ, փենթհաուսներ և շքեղ բնակարաններ: Թաունհաուսները և փենթհաուսները կունենան իրենց անձնական լողավազանները և մարզասրահները: 2 ստորգետնյա հարկերը կծառայեն որպես ավտոկայանատեղի, իսկ մյուս 3 հարկերում կտեղակայվեն 15 մետր երկարությամբ լողավազան, խորհրդակցությունների սրահներ, մարզասրահ, սպա-կենտրոն, կինոթատրոն և խաղային սրահներ: Նշենք, որ սկզբում Ջոն Քոդուելի 450 մլն ԱՄՆ դոլար բյուջեով կառույցի նախագծման աշխատանքերը իրականցնում էր «Ֆոսթեր և Փարթներս» (Foster & Partners) ճարտարապետական ընկերությունը: Սակայն երբ միլիարդատերը գնեց նաև հարակից շինությունները և նախագիծն ընդլայնեց իր սահմանները, նա հարցազրույց անցկացրեց համաշխարհային առաջատար 30 ճարտարապետական ընկերությունների հետ: Արդյունքում նախագծի իրականացման հնարավորություն ստացավ «Ռոբերտ ԷյԷմ Սթերն Արքիթեքթս» ընկերությունը, քանի որ ըստ սեփականատիրոջ, այս ընկերությունը կարող է նախագծել այնպիսի բարձրորակ կառույց, որը չի տարբերվի տարածքի ճարտարապետական ոճից և ավանդույթներից, ավելին կմիաձուլվի հարևան կառույցներին, գրում է Building design պարբերականը: Ապրիլի սկզբին էլիտար բնակարանային համալիրի նախագիծը ներկայացվել է Վեսթմինսթերյան Խորհրդի (Westminster Council) հաստատմանը: Սակայն, ինչպես գրում է Daily Mail պարբերականը` հղում կատարելով «Ռոքսթոն անշարժ գույքի գործակալության» (Rokstone estate agents) տնօրեն Բեքի Ֆաթեմիին (Becky Fatemi), միլիարդատերը շինարարության ընթացքում մի շարք խնդիրներ կունենա իր ազդեցիկ հարևանների հետ: Ապագա շինհրապարակի հարևանությամբ տեղակայված են Քաթարի դեսպանատունը, «Դորչեսթեր» (Dorchester) հյուրանոցը և մեծահարուստ անհատների բնակարաններ, որոնք կպահանջեն, որ շինարարությունը կազմակերպվի ամենաբարձր մակարդակով, մասնավորապես` անաղմուկ և փողոցների կատարյալ մաքրությամբ:
Հոլլիվուդյան աստղ Լեոնարդո ԴիԿապրիոն մտադիր է Կարիբյան ծովի կղզիներից մեկում մասնավոր էկո հանգստյան գոտի կառուցել, գրում է The New-York Times պարբերականը: «Բլեքադոր Քեյ» (Blackadore Caye Island) կղզին, որը պատկանում է դերասանին, գտնվում է Կենտրոնական Ամերիկայում՝ Բելիզի ափամերձ շրջանում: Մոտորանավակով կղզի հասնելու համար այցելուներից կպահանջվի 15 րոպե ժամանակ: Ըստ նախնական տվյալների՝ կղզու ընդհանուր մակերեսը կազմում է 42 հեկտար: Դերասանն այն գնել է 1.75 մլն ԱՄՆ դոլարով 10 տարի առաջ գործընկեր Ջեֆ Գրեմի (Jeff Gram) հետ համատեղ: Ինչպես նշում է ամերիկյան պարբերականը, Ջեֆ Գրեմը կղզու հարևանությամբ տեղակայված «Կայո Էսպանտո Այլանդ Ռեզորթ» (Cayo Espanto Island Resort) հանգստյան գոտու սեփականատերն է, որտեղ 1 գիշեր անցկացնելու համար զբոսաշրջիկները վճարում են 1.6-2.2 հազար ԱՄՆ դոլար: Էկո հանգստյան գոտու նախագծային աշխատանքներով զբաղվում է նյույորքյան «Դելոս» (Delos) կառուցապատող ընկերության գլխավոր մենեջեր Փոլ Սկիալլան (Paul Scialla): Նորագույն նախագիծը ստացել է «Բլեքադոր Քեյ, վերականգնողական կղզի» (Blackadore Caye, a Restorative Island) անվանումը: Ըստ նախնական տվյալների՝ հանգստյան գոտում կլինեն հյուրանոցային համալիր, սպա-կենտրոններ և մի շարք ափամերձ առանձնատներ: Սակայն նշենք, որ «վերականգնողական» անվանումը վերաբերում է հանգստյան գոտու ոչ թե ժամանցային գործառույթներին, այլ արտացոլում է կղզում բնական միջավայրի նկատմամբ բարեխիղճ մոտեցումը: Մասնավորապես, կղզում նկատվում են արևադարձային ծառերի և բուսականության սակավություն, ափամերձ գոտու էրոզիա, կորալային ստորջրյա ժայռերի հիվանդություններ: Այս ամենի հիմնական պատճառը մեքսիկացի ձկնորսներն են, ովքեր անխնա կերպով կտրտել են ծառերը և օգտագործել են կղզին քաղցրահամ ջրի պաշարների համար: Վերոնշյալ նախագծի հիմնական նպատակը, կղզու բնական միջավայրի վերականգնումը և բնության նկատմամբ բարեխիղճ վերաբերմունքի ձևավորումն է: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը, հանգստյան գոտին կարող է միաժամանակ ընդունել 68 հյուրի: Հյուրանոցային համարների գները դեռևս հայտարարված չեն, սակայն արդեն հայտնի է, որ առանձնատները կարելի է գնել, և դրանց գները կկազմեն 5-15 մլն ԱՄՆ դոլար: Ծովափնյա առանձնատների յուրօրինակ կոնստրուկցիաները կօգնեն վերականգնել կորալային ստորջրյա ժայռերը: Կղզու գրեթե 45 տոկոս մակերեսը կլինի որպես բնական արգելոց: Հանգստյան գոտու շինարարության ժամանակ կօգտագործվի հնարավորինս շատ բնական շինանյութ: Բոլոր կառույցները կհամալրվեն նորագույն տեխնոլոգիաներով, որոնք հնարավորություն կտան ստանալ արևային և մակընթացային էներգիա: Ինչպես նշում է The New-York Times պարբերականը, սա մեկն է այն քիչ 5-աստղանի հանգստյան գոտիներից է, որ կկառուցվի «կանաչ» շինարարության սկզբունքներով:
Ռուսաստանն ամբողջ աշխարհին է ներկայացրել իր ամբիցիոզ նախագիծը՝ ստեղծել աշխարհի ամենաերկար գերարագ երկաթգծային ցանցը, որն իրար կմիացնի հյուսիսային կիսագնդի գրեթե բոլոր երկրները և հնարավորություն կտա առանց ինքնաթիռների և նավերի Նյու Յորքից հասնել Լոնդոն; Ստույգ երթուղին և նախագծի այլ մանրամասներ դեռևս հայտնի չեն, սակայն ակնհայտ է, որ նախագծի կյանքի կոչվելու պարագայում, այն կդառնա խոշորագույնն ու ամենաերկար երկաթգիծն ամբողջ աշխարհում: Այս համաշխարհային ենթակառուցվածքային նախագիծը ստացել է «Տրանս-Եվրասիական գոտի» (Trans-Eurasian belt Development) անվանումը: Համաձայն նախագծի՝ ճանապարհորդների երթուղին կանցնի ամբողջ Ռուսաստանի տարածքով մինչև Բերինգի նեղուց; Այնտեղ պետք է կառուցվի կամուրջ, որը հնարավորություն կտա հասնել ամերիկյան Ալյասկա նահանգ: Նորագույն նախագիծը հանրությանն է ներկայացրել «Ռուսաստանի երկաթգծային պետական ցանցի» ղեկավար Վլադիմիր Յակունինը: Նախագիծը մշակվել է ակադեմիկոս Գենադի Օսիպովի և Մոսկվայի պետական համալսարանի ռեկտոր Վիկտոր Սադովնիչի հետ համատեղ: Յակունինի խոսքերով, նոր համաշխարհային երկաթգծային ցանցի ստեղծումը ենթադրում է Եվրոպայում և Ամերիկայում գոյություն ունեցող երկաթգծերի միավորում, ինչը դրականորեն կազդի համաշխարհային տնտեսության զարգացման վրա: Բացի գոյություն ունեցողներից, կկառուցվեն նաև նոր երկաթգծային ենթակառուցվածքներ, նավթային և գազային խողովակաշարեր, էլեկտրամատակարարման և ջրամատակարարման կայաններ: Նախագծի հաջողությանը զուգահեռ երկաթգծի ողջ երկայնքով կկառուցվեն նոր քաղաքներ, 10-15 նոր արտադրություններ, և կբացվեն հսկայական քանակությամբ նոր աշխատատեղեր: «Սա միջպետական նախագիծ է, որը հնարավորություն կտա միացնել տարբեր քաղաքակրթություններ: Այն պետք է դառնա ներկայում գոյություն ունեցող մոդելի այլընտրանքը, որը համակարգային ճգնաժամ է ապրում: Այս նախագիծը պետք է դառնա «համաշխարհային գոտու» սկիզբ և հիմնվի նորագույն տեխնոլոգիաների վրա», - վերջում ավելացրել է Յակունինը: Նախագծի կարևորագույն մանրամասներ դեռևս հայտնի չեն, սակայն հեղինակի խոսքերով այն իրականացնելու համար տրիլիոնավոր դոլլարներ կպահանջվեն: Նա միևնույն ժամանակ համոզված է, որ երկաթգծի տնտեսական շահը կգերակշռի կատարված ներդրումները: Սակայն, ինչպես նշում է The Independent պարբերականը, այսօր ոչ բոլոր երկրներն ունեն այս նախագծի պահանջները բավարարող երկաթգծային ցանց: Մասնավորապես՝ Արևմտյան Եվրոպան և Բալթյան երկրների միջև չկա համապատասխան երկաթգիծ: Արևելյան Եվրոպան և Եվրոմիությունը դեռ նոր են ուսումնասիրում նոր երկաթգծի կառուցման հեռանկարը, որը կանցնի «Լա Մանշ» նեղուցի թունելով և իրար կմիացնի Բալթյան և Արևմտյան Եվրոպայի երկրները: Հյուսիսային Ամերիայի երկաթգծային ենթակառուցվածքները համեմատաբար թույլ են զարգացած: Նախագահ Օբամայի բոլոր ջանքերը զարգացնել վերջիններս ձախողվել են ընդդիմադիրների հակադրումների արդյունքում: Բերինգի նեղուցում կամուրջներ և թունելներ կառուցելու նախագծեր կան դեռևս 19-րդ դարից, բայց մինչ օրս դեռևս անկատար են: Բացի այդ Ռուսաստանը ևս պատրաստ չէ: Այս երկրի ներքին երկաթգծային ցանցը դեռևս բազմաթիվ բացեր ունի, և երկրի կողմից վերջերս հայտարարված մի շարք երկաթգծային նախագծերից ոչ մեկի շինարությունը դեռևս չի սկսվել: Ավելի վաղ Ռուսաստանն ու Չինաստանը հայտարարել էին 2 երկրների մայրաքաղաքներն իրար միացնող գերգարագ երկաթգծի կառուցման նախագծի մասին :
Եգիպտոսի կառավարությունը որոշել է ներկայիս մայրաքաղաք Կահիրեից արևելք՝ անապատում, նոր մայրաքաղաք կառուցել: Ըստ նախնական տվյալների՝ նոր քաղաքի շինարարությունը կտևի 5-7 տարի, իսկ ընդհանուր բյուջեն կկազմի 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նոր մայրաքաղաք կառուցելու նախագծի մասին երկրի կառավարությունը հայտարարել է մարտի 13-ին երկրի տնտեսական զարգացմանը նվիրված համաժողովի ժամանակ: Որպես նախագծի գլխավոր կապալառու հանդես է գալիս «Քեփիթալ Սիթի Փարթներս» (Capital City Partners) անշարժ գույքի մասնավոր հիմնադրամը Մուհամեդ Ալաբարի (Mohamed Alabbar) գլխավորությամբ: Նշենք, որ այս գործարարի ղեկավարությամբ է կառուցվել աշխարհի ամենաբարձր շենքը «Բուրջ Խալիֆան» (Burj Khalifa): Ինչպես նշում են նախագծի հեղինակները, նոր մայրաքաղաքը կկառուցվի ներկա մայրաքաղաքի և Կարմիր ծովի միջնամասում գտնվող անապատային հատվածում՝ միևնույն ժամանակ նոր մայրաքաղաքին ելք ապահովելով դեպի ծով: Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կկազմի 700 քառակուսի կիլոմետր, որից 200 քառակուսի կիլոմետրը կհատկացվի բուսականությանը: Ըստ նախնական տվյալների՝ նոր մայրաքաղաքում կտեղակայվեն 40 հազար հյուրանոցային համարներ, 700 մանկապարտեզներ և դպրոցներ, 663 առողջապահական հաստատություններ, 1250 մզկիթներ և եկեղեցիներ, 21 բնակելի թաղամասեր 1.1 մլն բնակելի միավորներով, որտեղ կկարողանան բնակվել ավելի քան 5 մլն բնակիչ: Եգիպտոսի նոր մայրաքաղաքի նախագծման հիմնական աշխատանքերը վստահված է «Էս-Օ-Էմ» (SOM) հանրահայտ ճարտարապետական բյուրոյին: «Նոր Կահիրեի» զարգացման հիմնական նախագիծն արդեն մշակված և հաստատված է ճարտարապետներ Ֆիլիպ Էնքվիսթի (Phillip Enquist), Դանիել Ռինգելստեյնի (Daniel Ringelstein) և Ջորջ Էֆստատուի (George J. Efstathiou) համագործակցության արդյունքում; Ըստ ընկերության նախագծի՝ նոր մայրաքաղաքը կբաժանվի մի քանի ֆունկցիոնալ գոտիների՝ ադմինիստրատիվ, գործարար, մշակութային, նորարարական և բնակելի: Եգիպտոսի նոր մայրաքաղաքի յուրաքանչյուր թաղամասի կենտրոնում կլինի հանրային տարածք, որի շուրջը կտեղակայվեն խանութներ, դպրոցներ, մշակութային և կրոնական հաստատություններ: Թաղամասերի նմանատիպ հատակագիծը հնարավորություն կտա ապակենտրոնացնել քաղաքը և բարելավել տրանսպորտային հասանելիությունը: «Ապագայի քաղաքը կամրացնի և կզարգացնի Եգիպտոսի տնտեսական պոտենցիալը՝ ստեղծելով նոր գայթակղիչ տարածք ապրելու և աշխատելու համար», - նշել է նախագծի համահեղինակներից Դանիել Ռինգելստեյնը: Նախագիծը շատ ամբիցիոզ և գայթակղիչ է, սակայն շատերը կասկածում են՝ այն իրականություն կդառնա, թե՝ ոչ: Ինչպես գրում է TheGuardian պարբերականը, Եգիպտոսում անգամ ամենալավ նախագծված քաղաքային նախագծերը ձախողվում են: Եգիպտոսն անապատում կառուցվող քաղաքների տխուր պատմություն ունի: Տեսականորեն, ռազմավարությունն այսպիսին է՝ եգիպտացիների մոտ 96 տոկոսն ապրում են իրենց երկրի միայն 4 տոկոս տարածքների վրա, և անհրաժեշտ է վերջիններիս տեղափոխել նոր տարածքներ: Սակայն փորձը կրկին ու կրկին հակառակն է ապացուցում: Վերջին 30 տարվա ընթացքում Եգիպտոսում կառուցվել է 22 անապատային քաղաք, որոնց ընդհանուր բնակչության քանակն այսօր կազմում է ընդամենը 1 մլն: Այս քաղաքներում հազարավոր դատարկ բնակարաններ կան: Նմանատիպ նախագծերի հեղինակներն իրենց նպատակները նույնպես գայթակղիչ էին համարում բազմամարդ քաղաքում ապրող բնակիչների համար: Սակայն, բազմամարդ քաղաքների բնակիչների մեծ մասը պարզապես հնարավորություն կամ ցանկություն չունի նոր քաղաքներ տեղափոխվելու համար:
Սկզբում 6 օր՝ 15 հարկ, հետո 15 օր և 30 հարկ, այսօր ընդամենը 19 օր և 57 հարկ... Չինական «Բրոուդ Սըսթեյնեբլ Բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը նորից սահմանել է հերթական ռեկորդը: «ԲիԷսԲի» (BSB) ընկերության ճարտարապետներից Սիան Մին Չժանը (Xian Min Zhang) ընկերության կայքում հրապարակել է նոր հոլովակ, որտեղ ներկայացված է հերթական «հավաքովի» աշտարակի շինարարությունը: «J57» երկնաքերն ունի 57 հարկ, և շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 80 հազար քառակուսի մետր: Երկնաքերի կառուցման ժամանակ ընկերությունն օգտագործել է շինարարության իր ավանդական մեթոդը: Երկնաքերի բոլոր հիմնական հատվածները նախապես կառուցվել են ընկերության գործարաններում և միայն շինհրապարակում հավաքվել հանրահայտ «լեգո» խաղի սկզբունքով: Ինչպես պնդում են ընկերությունում՝ «ԲիԷսԲին» այսօր իր երկնաքերերը կառուցում է ռեկորդային ժամկետներում՝ 3 հարկ ընդամենը 1 օրում: Ընկերության կողմից ներկայացված նորագույն երկնաքերը բաղկացած է 19 ատրիումներից՝ 10 մետր բարձրությամբ առաստաղներով, 800 բնակարաններից և ընդհանուր 4000 աշխատակցի համար նախատեսված գրասենյակային տարածքներից: Նախապես գործարանում կառուցված էլեմենտները էականորեն նվազեցրել են ապրանքային բետոնի օգտագործումը, որի առաքման համար անհրաժեշտ կլիներ առնվազն 15 հազար բեռնափոխադրում: Արդյունքում բավականին նվազել է նաև շինհրապարակի շրջակայքում մթնոլորտ արտանետվող վնասակար նյութերի ծավալները: Բացի վերոնշյալից, շինության ներսում ապահովվում է 99,9 տոկոս մաքուր օդ՝ կառուցվածքների հերմետիկության և ներկառուցված օդորակման համակարգի շնորհիվ: Ընկերությունը նմանատիպ շինությունների կառուցման առաջին փորձը կատարել է դեռևս 2010 թ-ին, երբ ընդամենը 6 օրում կառուցեց 15 հարկանի «Արք հոթելը»: Ընդամենը 2 տարի անց «ԲիԷսԲին» գերազանցեց ինքն իրեն և կառուցեց արդեն 30 հարկանի հյուրանոց ընդամենը 15 օրում: Այնուհետև 2013 թ-ին ընկերությունը հանրությանը ներկայացրեց իր բավականին ամբիցիոզ նախագիծը՝ 838 հարկանի «Երկնային քաղաքը», որը շինարարության համար նախատեսված 90 օր ավարտից հետո, պետք է դառնար ամենաբարձրն աշխարհում: Սակայն շինարարությունը կանխվեց հենց նախնական փուլում՝ պետության կողմից լրացուցիչ հաշվարկների իրականացման նպատակով: Ընկերությունը հակադարձում է՝ պատճառը լոկ քաղաքական էր: Նշենք, որ «J57» երկնաքերի շինարարության ընթացքում ևս պետության միջամտությունն է զգացվել: Բանն այն է, որ ըստ նախնական նախագծի՝ երկնաքերը պետք է ունենար 97 հարկ, սակայն հարկերի քանակը կրճատվել է մոտակայքում տեղակայված օդանավակայանի պատճառով:
