Արաբական Միացյալ Էմիրությունների վարչապետ, թագաժառանգ Մուհամեդ իբն Ռաշիդ ալ Մակթումը կառավարության նիստի ժամանակ քննարկման է ներկայացրել նոր «քաղաքի» նախագիծ, որը նվիրված է լինելու Մարսի գաղութացման ուսումնասիրությանը: «Մարս գիտական քաղաք» նախագծի մասին հաղորդում է տեղական The National պարբերականը: Ըստ ԱՄԷ-ի իշխանությունների՝ այս յուրօրինակ նախագիծը կզբաղեցնի 176 516 քառակուսի մետր տարածք, իսկ բյուջեն կկազմի 136,1 մլն ԱՄՆ դոլար: Նախագիծը բաղկացած կլինի մի քանի կենսոկուբերից, որոնք պետք է տեղակայվեն անապատում: Կենսոկուբերի ներսում Մարսի մթնոլորտի պայմաններում տարբեր գիտափորձերի շնորհիվ նախատեսվում է աճեցնել բույսեր: Ընդ որում, ըստ նախագծի հեղինակների, այս յուրօրինակ քաղաքը պետք է իրեն ապահովի սննդով, էներգիայով և ջրով: Այլմոլորակային էկոհամակարգ ստեղծելու Արաբական Միացյալ Էմիրությունների նախագծի մասին իշխանությունները առաջին անգամ չէ, որ խոսում են: Դեռևս անցած տարի Մուհամեդ իբն Ռաշիդը հույս էր հայտնել, որ մինչև 2117 թվականը նմանատիպ քաղաք կկառուցվի ԱՄԷ-ում:

Դուբայում գտնվող «Մուհամեդ իբն Ռաշիդ ալ Մակթումի անվան» արևային էլեկտրակայանը (Mohammed bin Rashid Al Maktoum Solar Park) ավելացնում է իր հզորությունը ևս 700 մեգավատով: Օրերս ստորագրվել է ծրագրի ընդլայնման նոր համաձայնագիր: Վերջինս նախատեսում է հավելյալ կոնստրուկցիաների ավելացում, որոնք հնարավորություն կտան 2030 թվականին գեներացնել մինչև 5000 մեգավատ էներգիա: Նոր նախագծի ավարտից հետո արևային այգու մակերեսը կկազմի 215 քառակուսի կիլոմետր, իսկ մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քանակը տարեկան կնվազի 6,5 մլն տոննայով: Այգու մեջտեղում կտեղակայվի 260 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր արևային աշտարակը: Նշենք, որ նախագծի իրականացման մրցույթը շահել է Սաուդյան Արաբիայի ACWA Power և չինական Shanghai Electric ընկերություններից կազմված կոնսորցիումը: Արևային այգին շահագործման է հանձնվել 2013 թվականին 13 մեգավատ հզորությամբ: Այս տարվա սկզբին շահագործման է հանձվել կայանի երկրորդ հերթը 200 մեգավատ հզորությամբ: 2020 թվականին շահագործման կհանձնվի նախագծի երրորդ փուլը 800 մեգավատ հզորությամբ, որից հետո կսկսվի չորրորդ փուլի շինարարությունը: Արևային էլեկտրակայանների այս տեսակը գործում է ջերմային էլեկտրակայանների սկզբունքով, բայց այն տարբերությամբ, որ տուրբինները պտտող գոլորշին առաջանում է արևի ջերմային էներգիայի արդյունքում: Արևի ճառագայթները հայելիների օգնությամբ ուղղվում են դեպի արևային աշտարակը, որն իր հերթին գոլորշի է գեներացնում տուրբինների համար:

Դուբայի կառուցապատող «Կլեյնդինսթ Գրուփ» (Kleindienst Group) ընկերությունը հայտարարել է Վենետիկին նմանվող լողացող քաղաքի շինարարության նախագծի մասին; Այս մասին տեղեկացնում է The Arabian Business ինտերնետային պարբերականը: Ինչպես մանրամասնում է աղբյուրը, լողացող քաղաքը կկառուցվի Դուբայի առափնյա մասից 4 կիլոմետր հեռավորության վրա «Աշխարհի Կղզիներ» (The World Islands) նախագծի շրջանակներում: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունը կսկսվի 2018 թվականին, իսկ նախագծի բյուջեն կկազմի 680 մլն ԱՄՆ դոլար: Կառուցապատողը նախատեսում է լողացող քաղաքի դռներն այցելուների առաջ բացել 2020 թվականի վերջին: Ինչպես մանրամասնում է պարբերականը, այս հանգստավայրը զբոսաշրջիկներին կծառայի ավելի քան 100 տարի: Լողացող քաղաքում կառուցվող հյուրանոցային համալիրում կտեղակայվեն 414 համարներ, որոնք ի վիճակի կլինեն տեղավորել 3000 զբոսաշրջիկ: Լողացող քաղաք այցելուները կարող են հասնել նավակներով, ուղղաթիռով կամ էլ մասնավոր ինքնաթիռով, իսկ քաղաքում տեղաշարժվել հատուկ Իտալիայից բերված գոնդոլաներով: Հանգստավայրը նախատեսվում է բաժանել 4 գոտու, որոնցից մեկը կլինի ստորջրյա: Ստորջրյա հարկում կտեղակայվի հյուրանոցի գլխավոր հյուրասրահը, 12 ռեստորաններից 3-ը, ինչպես նաև աշխարհի առաջին ստորջրյա սպա կենտրոնը: Ըստ նախնական տվյալների՝ ամբողջ հյուրանոցի շրջակայքում կտնկվեն 37 հազար քառակուսի մետր մակերեսով կորալային ռիֆեր և կստեղծեն 12 լողացող լողափեր: Համալիրում կլինի նաև 24 լողավազան, որոնց մի մասի հատակը թափանցիկ կլինի, որպեսզի այցելուները կարողանան հետևել ստորջրյա կյանքին:

Ճարտարապետների Բրիտանական արքայական ինստիտուտը հանրությանն է ներկայացրել Ստիվեն Լոուրենսի անվան մրցանակի այս տարվա հավակնորդների անունները: Բոլոր հավակնորդները մինչ օրս արդեն բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիրներ են: «Ստիվեն Լոուրենսի անվան մրցանակաբաշխությունը» համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահեղինակավոր ճարտարապետական մրցանակներից մեկը: Այն շնորհվում է 1.3 մլն ԱՄՆ դոլարից պակաս բյուջե ունեցող նախագծերին: Նշենք, որ այս տարի 20-րդ, տոնական մրցանակաբաշխությունն է, իսկ դափնեկրի անունը կհայտարարվի հոկտեմբերի 31-ին «Ստիրլինգի մրցանակի» դափնեկրի հետ միասին: Մրցանակի առաջին հավակնորդը նկարիչ Ջավելին Բլոկի տուն-արվեստանոցն է: «Քոմփաունդ» (The Compound) արվեստանոցը նախագծել է «ԲիՓիԷն Արքիթեքթս» (BPN Architects) ճարտարապետական ընկերությունը նկարիչի պատվերով: Նկարիչը տարբեր պատկերներ ու կերպարներ է ստեղծում հին շինանյութից և աղբից: Հետևելով Բլոկի ցանկություններին՝ ճարտարապետական ընկերությունը նախկին տեքստիլ գործարանը վերածել է արվեստանոցի և բնակելի տան: Հաջորդ հավակնորդը «ՄակԳերրի-Մուն Արքիթեքթս» (McGarry-Moon Architects) ճարտարապետական բյուրոյի գրասենյակն է (Fallahogey Studio) Հյուսիսային Իռլանդիայի գյուղական համայնքում: Հեղինակների հիմնական նպատակն է եղել կառուցել այնպիսի շինություն, որը համահունչ լինի տեղական բնապատկերին: Գրասենյակը կառուցված է ամբարի տեսքով և քանի որ այնտեղ մակերեսը շատ փոքր է, ճարտարապետները յուրօրինակ լուծումներ են գտել՝ աստիճանների տակ տեղակայված գրապահարաններ, սեղանների վերածվող պատուհանագոգեր և այլն: Հաղթողի երրորդ հավակնորդ կառույցը նախագծել են «Մոլ Արքիթեքթս» (Mole Architects) և «Ռեբեկա Գրենջեր Արքիթեքթս» (Rebecca Granger Architects) ճարտարապետական ընկերությունները: House Boat անվանումով շինությունը կառուցված է լճի ափին, տանիքը նավակ է հիշեցնում, իսկ տան դիմային հատվածն ու ներքին հարդարումը իրականացվել են «Մավրիտանիա» նավի տարբեր մասերի և կահույքի օգտագործմամբ: «Տուն-նավակ» անվանումը ստացած շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 220 քառակուսի մետր: «Փիքոքների տունը» (Peacock House) նախագծել են «ԲիԷյջԷսԷֆ Արքիթեքթեն» (BHSF Architekten) և «Ստուդիո-Փի» (Studio-P) ճարտարապետական ընկերությունները: Տունը կառուցված է ներքին այգու շրջակայքում և բաղկացած է 3 հատվածներից՝ բնակելի հատված, ստուդիա և աշխատանքային տարածք: Տան կառուցման հիմնական նպատակը շրջապատի մեկ, երկու հարկանի փայտյա տներից ոչնչով չտարբերվելն է, բայց միևնույն ժամանակ յուրօրինակ լինելը: Բոլոր շինությունների պատերը ներկված են սպիտակ, բայց յուրաքանչյուր սենյակ կահավորված ու նախագծված է յուրօրինակ դետալներով: «Հայդ+Հայդ Արքիթեքթս» (Hyde + Hyde Architects) ճարտարապետական ընկերությունը մասնավոր պատվիրատուի համար նախագծել ու կառուցել են «Արծաթե տունը» (Silver House), որն այսօր մրցանակի հնարավոր հաղթողներից մեկն է համարվում: Մրցանակաբաշխության կազմակերպիչները հատկապես նշում են ընտրված շինանյութի յուրօրինակությունը: Առաջին հարկի պարիսպն ու բակային արահետները կառուցված են քարից ու բետոնից, իսկ երկրորդ հարկը ապակուց ու փայտից: «Ինվիզիբլ Ստուդիո» (Invisible Studio) ճարտարապետական ընկերությունը Մեծ Բրիտանիայի լեռնային տնտեսության կոմիտեի համար նախագծել և կառուցել է տեխնիկայի համար նախատեսված պահեստից ու անձնակազմի համար տնակից բաղկացած «Վոլֆսըն Թրի Մենեջմենթ Կենտրոնը» (Wolfson Tree Management Center), որը բոլոր հնարավորություններն ունի ստանալու Լոուրենսի մրցանակը: Մրցանակաբաշխության հեղինակները հատկապես նշում են ծրագրի էկոլոգիական մաքրությունը և «կանաչ» տեխնոլոգիաների օգտագործումը:

«Զահա Հադիդ ճարտարապետական ընկերությունը» կնախագծի Եվրոպայի ամենաարագ զարգացող նավահանգիստներից մեկի վերակառուցման ծրագիրը: Քաղաքի զարգացման նախագծի համաձայն՝ մինչև 2030 թվականը բազմաթիվ քայլուղիներով կմիաձուլվեն քաղաքի առանձնացած հատվածները և քաղաքը կդառնա մեկ ամբողջություն: Մինչ վերջերս Տալլինի նավահանգիստը սպասարկում էր միայն բեռնատար նավերի, սակայն զբոսաշրջային նավերի աննախադեպ աճը ստիպում է բարելավել ուղևորներին մատուցվող ծառայությունների մակարդակը: Նավահանգստի վերափոխման ծրագիրը ենթադրում է նոր բազմաթիվ քայլուղիների կառուցում: Վերջիններիս միջոցով իրար կմիանան քաղաքի առանձնացած հատվածները և կդառնա 1 ամբողջություն: Նոր նավահանգսոտւմ կկառուցվեն բազմաթիվ մշակութային, զվարճանքների և առևտրային կենտրոններ: Կկառուցվեն նաև հյուրանոցային համալիրներ, որոնք կսպասարկեն տարեկան 5 միլլիոն այցելուի: Ինչպես նշել է ճարտարապետական բյուրոյի գլխավոր տնօրեն Ջիանլուկա Ռաքանան, նախագծի հիմնական նպատակն է քաղաքը կապել նավահանգստի հետ, դարձնել մեկ ամբողջություն և միասին զարգացնել: ■ Զահա Հադիդը մահացել է 2016 թվականի մարտի 31-ին, 65 տարեկան հասակում: