ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Մոխավե անապատում ավարտին է մոտենում 14.5 մլն քառակուսի մետր մակերեսով «Իվանպահ» (Ivanpah), արևային ջերմաէլեկտրակայանի (ՋԷԿ) շինարարությունը: Այս պահի դրությամբ աշխարհի խոշորագույն արևային ՋԷԿ-ը կառուցում է «ԲրայթՍորս» (BrightSource) ընկերությունը, իսկ որպես նախագծի տեխնիկական և շինարարության գլխավոր կապալառու հանդես է գալիս «Բեչթել» (Bechtel) ընկերությունը: 2.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ արևային ջերմաէլեկտրակայանի գլխավոր ներդրողներն են «ԷնԱրՋի Էներջի» (NRG Energy) և Google ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարության ավարտից հետո ՋԷԿ-ն արևային օրերին կկարողանա գեներացնել 377 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Նոր էլեկտրակայանը հնարավորություն կտա ԱՄՆ-ում արտադրվող արևային էլեկտրաէներգիան կրկնապատկել և ևս 140 հազար տներ ապահովել արևային էլեկտրաէներգիայով: Շինարարության թույլատվություն ստանալու համար «ԲրայթՍորս» ընկերությունը դիմել էր դեռևս 2007 թ-ին, սակայն վերջնական հաստատումը եղավ միայն 3 տարի անց: Պաշտոնապես շինարարությունը սկսվեց արդեն 2011 թ-ի հոկտեմբերին, իսկ արդեն այս տարվա փետրվարին տեղադրվեցին հարյուր հազարավոր հայելիներ: ՋԷԿ-ի շինարարությունը, որը նախատեսվում է ավարտել արդեն 2013 թ-ին, էականորեն դանդաղեց նաև անապատում հայտնաբերված բազմաթիվ կրիաների պատճառով: Ամեն ինչ արվեց, որպեսզի կրիաների այդ տարատեսակը չվերանա և անվնաս տեղափոխվի այլ վայր բնակության: «Իվանպահ» արևային ջերմաէլեկտրակայանը կաշխատի ինչպես ավանդական էլեկտրակայանները: Սակայն գոլորշի ստեղծելու համար այն կօգտագործի ոչ թե հանածո վառելիք կամ ատոմային էներգիա, այլ արևային էներգիա: Այս մեթոդը նաև հնարավորություն կտա տարեկան 400 հազար տոննայով նվազեցնել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի ծավալները: Բացի այդ, ջրային ռեսուրսների պահպանման նպատակով, գոլորշու վերափոխումը ջրի կկատարվի օդային հովացման եղանակով: Վերջինս հնարավորություն է տալիս 90 տոկոսով ավելի քիչ ջրային ռեսուրսներ օգտագործել, քան թաց հովացման ժամանակ և շատ կարևոր հանգամանք է անապատի համար: Այնուամենայնիվ, նշենք, որ արևային ջերմաէլեկտրակայնների ապագան դեռևս անորոշ է: Վերջին տարիներին արևային վահանակների գինը, որոնք արևային էներգիան անմիջապես վերածում են էլեկտրաէներգիայի, բավականին նվազել են՝ ավելի արդյունավետ դարձնելով այդ տիպի արևային էլեկտրակայանները: Սակայն պատկերը կարող է փոխվել: Ինչպես տեղեկացնում է The CNNMoney-ին, անցած ամիս ԱՄՆ-ի Առևտրի Նախարարությունը հայտարարել է, որ կարող է մինչև 250 տոկոս տուգանային հարկեր կիրառել Չինաստանից ներկրվող արևային վահանակների համար: Նախարարության տվյալներով չինական արտադրողները օգտագործում են դեմպինգային գներ, վաճառելով վահանակները արտադրական ինքնարժեքից ավելի ցածր գներով: Ի դեպ, անցած տարվա մայիսին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի նույն Մոխավե անապատում սկսվել էր մեկ այլ, աշխարհի խոշորագույն արևային էլեկտրակայանի շինարարությունը: Շինարարության ավարտից հետո շահագործման կհանձնվեն 4 արևային ջերմաէլեկտրակայան, որոնք միասին կկարողանան գեներացնել 1000 մեգավատ էլեկտրաէներգիա: Էներգիայի այսպիսի քանակն ի վիճակի է բավարարել մոտ 800 հազար ամերիկյան միջին տների պահանջարկը: Սակայն, ինչպես հայտնում է Forbes-ը, այս էլեկտրակայանի շինարարությունը բարդությունների է հանդիպել: Այսպես, կառուցապատող 2 ընկերությունները՝ Solar Trust of America-ն և Solar Millennium Group-ը, դիմել են դատարան իրենց սնանկ ճանաչելու հայտով:

Նյու Յորքում պաշտոնապես սկսվել է քաղաքի ամենաբարձր բնակելի աշտարակի բուն շինարարությունը, որը ստացել է «432 Փարք» (432 Park) անվանումը, տեղեկացնում է The New York YIMBY պարբերականը: Շինհրապարակում արդեն մի քանի ամիս է իրականացվում են հողային աշխատանքները, իսկ կառույցի հիմքում առաջին ամրանների տեղադրումն արդեն տեղի է ունեցել մայիսի 14-ին՝ պաշտոնապես ազդարարելով շինարարության սկիզբը: Քանի որ բուն շինարարական աշխատանքներն արդեն սկսվել են, ըստ նախնական տվյալների, արդեն մի քանի ամիս անց շինությունը կհասնի փողոցի մակարդակին: Ներկայումս Նյու Յորքում կառուցվում է նմանատիպ ևս մի աշտարակ՝ «Ուան57»-ը (One57), որը, չնայած ֆինանսական դժվարություններին, շատ արագ վեր է խոյանում: Այնուամենայնիվ, «432 Փարք»-ի հեղինակները համոզված են, որ աշտարակի նախագծի պարզությունը հնարավորություն կտա այն ավելի արագ կառուցել, քան «Ուան57»-ը: Նոր բնակելի աշտարակը կառուցվում է Փարք-Ավենյու (Park Avenue) փողոցում՝ նախկին «Դրեյք Հոթել» (Drake Hotel) հյուրանոցի տեղում: Ինչպես տեղեկացնում է The Wall Street Journal պարբերականը, այս նոր երկնաքերի սեփականատերը «ՍիԱյԷմ Գրուփ» (CIM Group) անշարժ գույքի ընկերությունն է Լոս Անջելեսից, որը հիմնադրել են իսրայելացի երկու նախկին դեսանտավորներ: 425 մետր բարձրությամբ աշտարակը, որը նախագծել են Ռաֆայել Վինոլի բյուրոն (Rafael Viñoly) և կառուցում է անշարժ գույքի մագնատ Հարի Մաքլոուի ընկերությունը (Harry MAcklowe), կարժենա 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Այն բաղկացած կլինի 128 բնակարանից՝ 130-740 քառակուսի մետր առաջարկվող մակերեսներով, 25 ստուդիա-բնակարաններից՝ նախատեսված ծառայողական աշխատակազմի համար, և առևտրային գոտուց, որ 30 մետր երկարությամբ ճակատային հատվածով կտեղակայվի 57-րդ փողոցի վրա: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունը կավարտվի 2015 թ-ի ապրիլին: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը, նոր բնակելի աշտարակում 1 քառակուսի մետրի միջին գինը կլինի 48.500 ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, սա էականորեն ցածր է «Ուան57»-ի վերջին առաջարկներից: Ինչպես ավելի վաղ ներկայացրել էր մեր կայքը՝ Նյու Յորքի անշարժ գույքի շուկայում նոր գնային ռեկորդ էր սահմանվել: Անհայտ գնորդը 90 մլն ԱՄՆ դոլար գումար էր վճարել դեռ կիսակառույց «Ուան57» աշտարակի 89-90–րդ հարկերում տեղակայված 1015 քառակուսի մետր մակերեսով փենթհաուսի համար:

«Լենդ Լիզ» (Lend Lease) ընկերությունը հայտարարել է, որ պատրաստվում է կառուցել Ավստրալիայի առաջին և աշխարհի ամենաբարձր փայտե բնակելի երկնաքերը՝ կառուցվածքների համար օգտագործելով խաչաձև սոսնձված փայտանյութ` CLT (Cross Laminated Timber), տեղեկացնում է Architecture Design պարբերականը: «Ֆորտե» (Forté) անվանումը ստացած փայտե բնակելի շենքը կկառուցվի Մելբուրն քաղաքի Վիկտորիա Նավահանգստում (Victoria Harbour): Նախատեսվում է, որ 10 հարկանի փայտե երկնաքերում կտեղակայվեն 23 բնակարան և 4 թաունհաուս: Մելբուրնի քաղաքային կերպարն արտացոլող երկնաքերը պատրաստ կլինի արդեն 2012 թ-ի հոկտեմբերին և կդառնա քաղաքի ամենաէներգաարդյունավետ կառույցը ջեռուցման և հովացման տեսանկյունից: Վերջին տասնամյակում Եվրոպայի շինհրապարակներում լայնորեն կիրառվում է խաչաձև սոսնձված փայտանյութը, սակայն Ավստրալիայում այն դեռ նորություն է: «Լենդ Լիզ» ընկերությունը վստահ է, որ այդ փայտանյութի օգտագործումը բետոնի և պողպատի համեմատությամբ մոտ 1400 տոննայով կկրճատի ածխաթթու գազի արտանետումը մթնոլորտ: Խաչաձև սոսնձված փայտանյութը բավականին տարբերվում է ավանդականից, այն ունի ամուր կառուցվածք և իր ամրությամբ համահավասար է բետոնին, իսկ որոշ դեպքերում գերազանցում է վերջինիս: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտե երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 30 մետր բարձրությամբ «Սթադհաուս» (Stadthaus) փայտե շինությունը, որը նախագծել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove), ունի 9 հարկ: Նշենք, որ այս շենքի անգամ սանդուխքները և վերելակահորը CLT փայտից են: Ի դեպ, դեռևս այս տարվա մարտին, կանադական ճարտարապետական «ՄաքՖարլեյն Գրին Բիգգար Արքիթեքչր և Դիզայն» (McFarlane Green Biggar Architecture + Design) ընկերության տնօրեններից Մայքլ Գրինը (Micheal Green) հայտարարել է, որ պատրաստվում է Վանկուվեր քաղաքում կառուցել 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր, սակայն երկնաքերի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ:

Այս տարվա հունվարին «Բարքլիս Քեփիթալ» (Barclays Capital) ընկերության վերլուծաբանները հայտարարեցին, որ իրենք «ոչ առողջ կապ» են տեսնում երկնաքերերի կառուցման և դրան հաջորդող տնտեսական ճգնաժամի միջև: Նրանք մատնանշեցին, որ շատ դեպքերում երկնաքերերի կառուցման համար հսկայական գումարներ ներդրած քաղաքները կամ պետությունները կանգնում են լուրջ ֆինանսական խնդիրների առաջ: Մասնավորապես՝ Նյու-Յորքում «Էմփայեր Սթեյթ Բիլդինգ» (Empire State building) երկնաքերի կառուցմանը հետևեց «Համաշխարհային ճգնաժամը» (Great Depression), իսկ Դուբայում էլ աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի՝ «Բուրջ Խալիֆայի» (Burj Khalifa) շինարարությունից հետո Արաբական Միացյալ էմիրությունները գրեթե սնանկացան: Սակայն, հակառակ վերլուծաբանների ներկայացրած տվյալների՝ աշխարհի խոշորագույն ընկերությունները շարունակում են հսկայական գումարներ ներդնել բազմահարկ երկնաքերերի նախագծերի մեջ: Մասնավորապես՝ Ինդոնեզացի գործարարներ Թոմի Վայնաթան (Tomy Winata) և Ագունգ Փրաբայն (Agung Prabowo) համոզված են, որ Ինդոնեզիայի արագ զարգացող տնտեսության պարագայում արդարացված է երկնաքերի կառուցման մեջ հսկայական գումարներ ներդնելը: Նրանց կարծիքով երկնաքերի շինարարության ավարտի ժամանակ, երկրում գրասենյակների հսկայական պահանջարկ կլինի: Ինչպես ներկայացնում է The Finantial Times պարբերականը, ինդոնեզացի գործարար Թոմի Վայնաթայի «Արդա Գրահա» (Artha Graha) գրուփը, մասնավորապես նրա «Դանայասա Արդաթամա» (Danayasa Arthatama) ընկերությունը, որը մասնագիտացած է անշարժ գույքի շուկայում, նախատեսում է մայրաքաղաք Ջակարտայում կառուցել 111-հարկանի երկնաքեր, որն աշխարհում իր բարձրությամբ կդառնա հինգերորդը ավարտի տարվա ժամանակ: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Սիգնիչը Աշտարակի» (Signature Tower) բարձրությունը կկազմի 534.5 մետր: 2 մլրդ ԱՄՆ դոլար բյուջեյով նախագիծը կիրականացվի քաղաքի կենտրոնական Սուդիրման գործարար թաղամասում (Sudirman Central Business District): Նախատեսվում է երկնաքերը կառուցել 5 տարում: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը՝ բարձրահարկի տարածքների մեծամասնությունը կհատկացվեն որպես գրասենյակներ: Իսկ վերջին 20 հարկերում կտեղակայվեն էլիտար հյուրանոց և շքեղ բնակարաններ, որոնք կպատկանեն ամերիկյան «ԷմՋիԷմ Ռիզորթ Ինթերնեշնլ» (MGM Resort International) ընկերությանը: Նշենք, որ այսօր բազմաթիվ շքեղ երկնաքերերի նախագծեր, որոնք վաղուց պետք է կառուցված լինեին, դեռևս թղթի վրա են: Մասնավորապես՝ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում պետք է կառուցվեր 1400 մետր բարձրությամբ «Նակհիլլ Աշտարակը» (Nakheel Tower): Անցած տարվա օգոստոսին Սաուդյան Արաբիայի արաքյազն Ալվալիդ իբն Թալալը (Alwaleed bin Talal) և երկրի խոշորագույն կառուցապատող Բեն Լադեն Գրուփը (Bin Laden Group) հայտարարեցին մայրաքաղաք Ջեդդայում կառուցվելիք 1010 մետր բարձրությամբ «Քինգդոմ Թաուեր» (Kingdom Tower) աշտարակի մասին: Այս տարվա հունվարին էլ Ադրբեջանի «Ավեստա» (Avesta) ընկերությունը հայտարարեց 1050 մետր բարձրությամբ «Ադրբեջան Աշտարակի» շինարարության նախագծի մասին:

Հայաստանի «Զվարթնոց» օդանավակայանն ու Երևանի մետրոպոլիտենն իրար կապող երկաթգիծ կառուցելու ծրագիրը կիրագործվի մոտ ապագայում, տեղեկացնում են հայկական ԶԼՄ-երը՝ հղում կատարելով «Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցի հայտարարությանը: Մայիսի 4-ին երկաթուղային գծի կառուցման մտադրության եռակողմ հուշագիր է ստորագրվել ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարար Մանուկ Վարդանյանի, «Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ընկերության գլխավոր տնօրեն Վիկտոր Ռեբեցի և «Արմենիա միջազգային օդանավակայաններ» ընկերության գլխավոր մենեջեր Մարսելո Վենդեի միջև: Նոր երկաթգիծը կկառուցվի «Զվարթնոց» օդանավակայանի և մետրոյի «Չարբախ» կայարանի միջև: Երկաթուղու երկարությունը կկազմի 7.8 կիլոմետր, որից 5.35 կիլոմետրը նոր կառուցվող հատվածն է: Ծրագրով նախատեսվում է նաև 810 մետր երկարությամբ թունելի կառուցում: Ծրագրի շինարարությունը կտևի 1 տարի: Նշենք, որ ՀՀ կառավարությունը 2011 թ. նոյեմբերին հավանություն էր տվել «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի» հարակից տարածքում միջազգային լոգիստիկ կենտրոնի և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ծրագրին, որի շրջանակներում էլ կառուցվում է վերոնշյալ երկաթգիծը: Նախագծի իրականացումը հնարավորություն կտա «Զվարթնոց» միջազգային օդանավակայանի ուղևորատար տերմինալը երկաթուղային գծով միացնելու մետրոպոլիտենի «Չարբախ» կայարանին, իսկ բեռնային տերմինալը՝ երկաթուղու «Կարմիր բլուր» կայարանին: