Նյու Յորքում կառուցվում է քաղաքի առաջին բնակելի շինությունը, որը պարունակելու է միկրոբնակարաններ: Ինչպես պնդում է The New York Times պարբերականը, Բրուքլին թաղամասում կառուցվող «Իմ Միկրո Նյու Յորք» (My Micro NY) բազմաբնակարան «հավաքովի» շենքի շինարարությունը կավարտվի այս տարվա գարնանը, և վերջինս շահագործման կհանձնվի արդեն ամռանը: Նախագիծը մշակել է «էնԱրչիթեքթս» (nArchitects) ճարտարապետական բյուրոն: Ընկերությունը նախագծի մշակման հնարավորություն ստացել էր 2013 թվականին, երբ հաղթել էր Նյու Յորքի քաղաքապետարանի կողմից հայտարարված մրցույթում: Շինարարության ավարտից հետո «Իմ Միկրո Նյու Յորք» յուրօրինակ շենքն իր ապագա վարձակալներին կառաջարկի 55 բնակարան, որոնց մակերեսը կկազմի 23-34 քառակուսի մետր: Այս «միկրոբնակարաններից» յուրաքանչյուրը վարձակալության կհանձնվի 2-3 հազար ԱՄՆ դոլարով: Մեկ սենյականոց բնակարաններից յուրաքանչյուրը կունենա գեղեցիկ տեսարանով հսկա պատուհաններ, մոտ 2.7 մետր բարձրությամբ առաստաղ, ներկառուցված պահարաններ, փոքրիկ խոհանոց և լոգարան: Շինարարության ծախսերը կրճատելու համար «էնԱրչիթեքթս» ճարտարապետական բյուրոն մշակել է «հավաքովի» նախագիծ, որի յուրաքանչյուր մեկսենյականոց բնակարանը 1 առանձին հատված է և պատրաստվում է երկաթ-բետոնե կառուցվածների գործարանում: Բացի փոքրիկ բնակարաններից, շենքի բնակիչների կյանքն ավելի «թեթև» դարձնելու համար ճարտարապետական բյուրոն մշակել է նաև փոքրիկ հանրային գոտի, որտեղ վարձակալները կարող են հանգստանալ և հյուրեր ընդունել: «Իմ Միկրո Նյու Յորք» նախագծի հիմնական նպատակը Նյու Յորքի անշարժ գույքի շուկայում վարձակալության գների փոքր-ինչ մեղմումն է: Ըստ նախագծի հեղինակների՝ փոքրիկ (մոտ 30 քառակուսի մետր) մակերեսով բնակարանները, նախատեսված միայնակ քաղաքացիների կամ երեխա չունեցող զույգերի համար, որոշ չափով կարող են լուծել այս խնդիրը: Նշենք, որ նախագծի իրականացումը հնարավոր է դառնում միայն «հավաքովի» կոնստրուկցիաների պարագայում, քանի որ վերջիններս շինարարության ընթացքում ցածր ինքնարժեք են ապահովում: Քաղաքի իշխանությունները հավատում են նախագծի հաջողությանը և նախատեսում են մինչև 2020 թվականը կառուցել ևս 165 հազար բնակարան, ինչը հնարավորություն կտա լուծել 500 հազար քաղաքացու բնակարանային խնդիր: Նշենք, որ այս նախագիծը հնարավոր դարձավ իրականացնել միայն քաղաքապետ Մայքլ Բլումբերգի անմիջական մասնակցությամբ: Բանն այն է, որ 1987 թվականից ի վեր քաղաքում գործում էր օրենք, որն արգելում էր 37 քառակուսի մետրից պակաս մակերես ունեցող բնակարանների կառուցումը: 2013 թվականին քաղաքապետը չեղյալ հայտարարեց օրենքը այս նախագիծն իրականացնելու համար: Ի դեպ, մեր համերկրացիներն արդեն երկար տարիներ ապրում են այսպես կոչված «միկրոբնակարաններում»: Դեռևս Խորհրդային Միության տարիներին երկրում կառուցվեցին «Խրուշչովյան» նախագծի շենքերը, որտեղ 1-սենյականոց բնակարանների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 28-32 քառակուսի մետր:

Երբ դեռևս 1884 թ-ին ամերիկացի ճարտարագետ Վիլիամ Լե Բարոն Ջեննին (William Le Baron Jenney) նախագծեց առաջին երկնաքերը, ոչ ոք չէր հավատում, որ կգա մի ժամանակ, երբ ճարտարապետները իրենց հայացքը շինարարական ավանդական եղանակներից կշեղեն դեպի ոչ ավանդականը: Բայց արի ու տես, որ այսօր շատ ճարտարապետներ նախատեսում են շինարարության ընթացքում օգտագործել այլընտրանքային շինանյութ և ամբողջ աշխարհում կառուցել փայտյա երկնաքերեր: Վերջիններս համոզված են, որ փայտը կարող է փոխարինել ցեմենտին ու պողպատին՝ դառնալով մասսայական օգտագործման շինանյութ: Օրերս «Ռյուդիգեր Լայներ և Փարթներս» (Rüdiger Lainer and Partner) ճարտարապետական ընկերությունը հանրությանն է ներկայացրել նոր փայտյա երկնաքերի նախագիծ, որը շինարարության ավատից հետո հավակնում է դառնալ ամենաբարձրն աշխարհում: Նոր հայտարարված 84 մետր բարձրությամբ «ՀոՀո» (HoHo) երկնաքերը կկառուցվի Վիեննայի «Սիսթադ Էսփըրն» (Seestadt Aspern) շրջանում: 24 հարկանի երկնաքերում կտեղակայվեն հյուրանոց, բնակարաններ, ռեստորան, առողջարանային համալիր և գրասենյակներ: Ըստ նախնական տվյալների՝ երկնաքերի կառուցվածքի 76 տոկոսը կկառուցվի փայտից, ինչը հնարավորություն կտա կրճատել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի հսկայական ծավալներ: Կոլումբիական Համալսարանի հետազոտության տվյալներով, բետոնի արտադրության ժամանակ մթնոլորտ է արտանետվում հսկայական քանակությամբ ածխաթթու գազ: Ինչպես ապացուցում է հետազոտությունը, այս շինանյութի արտադրության ընթացքում մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալները կազմում են ընդհանուր արտանետումների 5 տոկոսը: Պողպատից ու բետոնից կառուցված նույնանման շինության համեմատությամբ փայտյա շինությունը հնարավորություն կտա կրճատել մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քանակը 2800 տոննայով: Ինչպես գրում է The Guardian պարբերականը, նախագծի հեղինակներից Քերոլայն Պալֆին (Caroline Palfy) բացատրել է, որ այսօր շատ կարևոր է ոչ ավանդական մտածելակերպը: Փայտը որպես շինանյութ օգտագործվել է դարեր շարունակ, և այսօր էլ այն կարող է ծառայել իբրև իդեալական շինանյութ: Այսօր աշխարհի ամենաբարձր փայտյա երկնաքերը «ֆորտեն» (Forte) գտնվում է Մելբուրնում: 32 մետր բարձրությամբ երկնաքերի շինարարությունն ավարտվել է 2012 թ-ին: Մյուս հանրությանը քաջ ծանոթ փայտյա երկնաքերը գտնվում է Լոնդոնում: 9 հարկանի «Ստադաուս» (Stadthaus) բնակելի շենքը կառուցել է ճարտարապետ Մյուրեյ Գրովը (Murray Grove): 30 մետր բարձրությամբ շինությունը կառուցված է բացառապես փայտից՝ փայտից են անգամ սանդուղքները: Նախորդ 4 տարիներին ևս 2 փայտյա երկնաքերի նախագիծ է ներկայացվել հանրության: Այսպես՝ 2012 թ-ին ճարտարապետ Մայքլ Գրինը հայտարարեց Վանկուվերում 30 հարկանի փայտյա երկնաքեր կառուցելու պլանների մասին: 2 տարի անց նորվեգական «Բերգեն և Օմեգն բիլդինք սըսայեթի» (Bergen и Omegn Building Society) ընկերությունը նույնպես ներկայացրեց փայտյա երկնաքերի նախագիծ, որն անվանակոչեց «Դը Թրի» (The Tree) :

Այսօր «Սիլիկոնե հովիտը» դարձել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում գրեթե բոլոր հսկա ընկերությունների «տունը»: Apple-ն և Facebook-ը արդեն կառուցում են իրենց նոր գլխավոր գրասենյակներն այստեղ: Այժմ հերթը Google ընկերությանն է նորովին ներկայանալու այս հովտում: Ընկերությունն էլ երկար սպասել չտվեց: Վերջերս Google-ը հայտարարել է, որ նախատեսում է կառուցել իր նոր գլխավոր գրասենյակը Մաունթին Վյու (Mountain View) քաղաքում, և արդեն դիմել է քաղաքային խորհրդին նախագծի հաստատման նպատակով; «Գուգլեփլեքս» (Googleplex) անվանումը ստացած գլխավոր գրասենյակի նախագծման աշխատանքներով զբաղվում են հանրահայտ «ԲիԱյՋի» (BIG) և «Հիդըրվիք Ստուդիո» (Heatherwick Studio) ճարտարապետական ընկերությունները: Ըստ նախնական տվյալների՝ Google ընկերությունը ճարտարապետներին պատվիրել է լանդշաֆտային նախագծի և կառույցների ձևերի միջոցով ջնջել շինության և բնության միջև եղած սահմանները՝ խնդիր, որը շատ ճարտարապետներ են այսօր փորձում իրականացնել: Հսկա գրասենյակային համալիրի բոլոր շինությունները ծածկված են լինելու թափանցիկ տանիքներով, ինչը թույլ է տալու արևի լույսին ու ջերմությանը ներթափանցել գրասենյակներ: Ինչպես նշում են ընկերությունում, նախագիծն ավելին կլինի քան հասարակ գրասենյակին համալիրը. տարածքը բաց կլինի հասարակության առջև: Այստեղ կհիմնվեն հսկայական կանաչ զբոսայգիներ, կկառուցվեն հեծանվային ուղիներ և առևտրային ցանցեր: Կսպասենք նոր մանրամասների և զարգացումների, քանի որ այս նախագիծը դեռևս հսկայական աշխատանքային ուղի ունի անցնելու:

Չինաստանը շարունակ ռեկորդներ է գրանցում ինչպես տնտեսական, այնպես էլ ժողովրդագրական աճի տեմպերով: Ամեն տարի երկրի տարածքում կառուցվում են նախորդներից ավելի զարմանալի և ամենակարևորը մաշստաբային նախագծեր: Այս անգամ հանրահայտ ճարտարապետական ընկերությունները միացել են, որպեսզի նախագծեն աշխարհում ամենամեծ ուղևորային օդային տերմինալը, որը տարեկան կարող է սպասարկել 45 մլն ուղևոր: Ճարտարապետության ոլորտում աշխարհի հանրահայտ 2 ընկերությունները՝ «ԷյԴիՓի Ինջընիրի»-ն (ADP Ingenierie - ADPI) և «Զահա Հադիդ Արքիթեքթս»-ը (Zaha Hadid Architects) ավարտել են «Պեկինի Նոր Օդանավակայանի Ուղևորային Տերմինալի» (Beijing new airport terminal building) նախագծման աշխատանքերը: Քաղաքի հյուսիսային հատվածում դեռևս 2008 թ-ին հանրահայտ Foster+Partners-ի նախագծով կառուցված միջազգային օդանավակայանն աշխատում է իր ամբողջ ծանրաբեռնվածությամբ՝ երբեմն անգամ գերազանցելով այն: Հաշվի առնելով այս փաստը՝ Պեկինի հակառակ ծայրամասում՝ Դասին (Daxing) շրջանում, կկառուցվի այս հսկա նոր տերմինալը: Ինչպես տեղեկացնում է Gizmag ինտերնետային պարբերականը, նոր աստղաձև միջազգային օդանավակայանի ընդհանուր մակերեսը կկազմի է 700 հազար քառակուսի մետր: 13,8 մլրդ. ԱՄՆ դոլար (պատկերացնելու համար՝ Հայաստանի 2015թ. բյուջեյից հինգ անգամ ավելի) ընդհանուր բյուջեով օդանավակայանի բացումը նախատեսված է 2018 թ-ին: Ճարտարապետների խոսքերով, տերմինալն այնպես կնախագծվի, որպեսզի այն կապված լինի տրանսպաորտային բոլոր հանգույցների հետ: Բացի այդ իշխանությունները կարծում են, որ այս նոր օդանավակայանը հնարավորություն կտա ապահովել Դասին շրջանի տնտեսական զարգացումը:

Այսօր 3D տպիչներն ամենուր են, և դրանցով հնարավոր է տպել ամեն բան: Վերջերս չինական WinSun ընկերությունը տպագրության համար հատուկ պատրաստված շինանյութից բավականին հաջող տպագրել է 5-հարկանի բնակելի շենք և 110 քառակուսի մետր մակերեսով առանձնատուն: 3D տպագրություն կազմակերպելու համար «Վինսան» ընկերությունը նախ կառուցել է հսկայական 3D տպիչ, որի բարձրությունը կազմում է 6.6 մետր, լայնությունը 10 մետր, իսկ երկարությունը 40 մետր: Ցանկացած շինություն կառուցելու համար տպիչը նախ իրար է խառնում վերամշակված շինանյութն ու չոր ցեմենտը, հետո հորիզոնական շերտ առ շերտ լցնում է մածուցիկ դարձած շինանյութը, որն այնուհետև չորանում և ամրանում է: Հաջորդ փուլում տպագրված հատվածները ամրացվում են պողպատով և մեկուսացվում են: Չինաստանի նորագույն 3D-տպագրված առանձնատունը պատրաստված է վերամշակված նյութերից: Այս կառուցվել է շինարարական թափոններից և վերամշակված քարերի խառնուրդից առաջացած շինանյութից: Բացի այս առանձնատնից, ընկերությունը վերոնշյալ տպագրիչի օգնությամբ կառուցել է նաև 5-հարկանի բնակելի շենք: Շինության հատվածների տպագրության համար անհրաժեշտ է եղել ընդամենը 1 օր և ևս 5 օր, որպեսզի տպագրված հատվածները հավաքվեն և ամրացվեն շինհրապարակում: Ինչպես պնդում են WinSun ընկերության ղեկավարները, շինարարության այս մեթոդն ունի մի շարք առավելություններ՝ շինարարական նվազագույն թափոններ, ամենակարճ ժամկետներ, նվազագույն աշխատուժ և ծախսեր: Անցած տարվա մարտին, այս ընկերությունը նաև տպել է 10 մատչելի բնակարաններ, որոնցից յուրաքանչյուրն արժեցել է 5000 ԱՄՆ դոլար: Բացի արդեն գրանցած հաջողությունների ընկերությունն ապագայի հսկայական նախագծեր ունի: Այսօր այստեղ փորձում են մշակել այնպիսի նախագիծ, որը հնարավոր կդարձնի կամուրջների և երկնաքերերի «տպագրությունը»: Նշենք նաև, որ անցած տարի DUS Architects ճարտարապետական բյուրոն Նիդեռլանդներից ևս նմանատիպ փորձ է արել և կառուցել է 3D-տպագրված տուն՝ որպես շինանյութ օգտագործելով բիոպլաստիկը: