Իրաքյան ծագումով աշխարհահռչակ բրիտանացի ճարտարապետ Զահա Հադիդը կիրականացնի աշխարհի ամենաշքեղ մետրոպոլիտենի կայարանի նախագծի իրականացումը, որը կկառուցվի Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիադում: Ըստ նախնական տվյալների՝ թագավորի անունը կրող ֆինանսական թաղամասում գտնվող համանուն (King Abdullah Financial District (KAFD) Metro Station) կայարանի ընդհանուր մակերեսը կկազմի 20,434 հազար քառակուսի մետր: Նախատեսվում է, որ նորակառույց ենթակառուցվածքը կհամապատասխանի իր թագավորական տիտղոսին և կդառնա ամենաշքեղն ու թանկն աշխարհում՝ մարմարե հատակներով և ոսկեզոծ պատերով: Նշենք նաև, որ Էր-Ռիադի 6 գծերից բաղկացած նոր մետրոպոլիտենի շինարարությունը սկսվել է նախորդ տարի և թագավորի հրամանով պետք է ավարտվի չորս տարուց: Մետրոպոլիտենի կայարանի գլխավոր ճարտարապետի խոսքերով՝ նախագծի վրա աշխատելիս նա ոգեշնչվել է Սաուդյան Արաբիայի անապատների ավազաթմբերով, որոնց սահուն եզրագծերն էլ փորձել է արտացոլել իր նախագծում: Համաձայն ներկայացված նախագծի՝ մետրոպոլիտենի մուտքը նույնպես կտարբերվի ավանդական նախասրահից. առջևում կկառուցվի յուրօրինակ մի շինություն, որտեղ կտեղակայվեն ավտոկայանատեղին և առևտրային համալիրը: Զահա Հադիդը նպատակ ունի լուծել բավականին լուրջ խնդիրներ՝ առավելագույնը օգտագործել արևի լույսը և միաժամանակ պաշտպանել տարածքը աշխարհի ամենակիզիչ արևի ճառագայթներից, իսկ ճարտարագետների օգնությամբ նախագծել ամենակատարելագործված օդափոխության և հովացման համակարգը:
Դուբայի «Զաբիլ Փարք» (Zabeel Park) այգում կառուցվում է 150 մետր բարձրությամբ շրջանակաձև նոր աշտարակ: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Դուբայի Շրջանակ» (Dubai Frame) անվանումը ստացած նոր կառույցի շինարարությունը կավարտվի մյուս տարվա վերջին: 32.3 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ նախագիծը հաղթել է 2009 թ-ին հայտարարված «Դիսսենքրափ Էլեվայթոր» (ThyssenKrupp Elevator) ճարտարապետական մրցույթում, իսկ շինարարությունը սկսվել է անցած տարի: Ինչպես հաղորդում են լրատվամիջոցները, նոր աշտարակում կլինեն դիտահարթակներ և թանգարան, որոնք կկարողանան տարեկան 2 մլն այցելու ներգրավել: Նոր աշտարակը յուրօրինակ հուշարձան կդառնա, որը կառանձնացնի քաղաքի անցյալն ապագայից: Բանն այն է, որ «Դուբայի Շրջանակի» մի կողմից կերևա քաղաքի նոր ժամանակակից մասը՝ ներառյալ աշխարհի ամենաբարձր աշտարակը` «Բուրջ Խալիֆան», իսկ մյուս կողմից էլ քաղաքի պատմական առևտրային կենտրոնը՝ «Դեյրան» (Deira) և «Դուբայ Քրիք» (Dubai Creek) ծովածոցը: Ըստ նախնական տվյալների՝ «Դուբայի Շրջանակ» նախագիծն ամբողջությամբ թափանցիկ կլինի՝ հագեցած վերելակներով, որոնք այցելուներին կտեղափոխեն աշտարակի գագաթ՝ շրջանակի ապակեպատ հատակով հորիզոնական հատված: Առաջին հարկում կտեղակայվի թանգարան, որը կներկայացնի քաղաքի զարգացման պատմությունը: Իսկ ահա վերին հորիզոնականում կտեղակայվեն ապակեպատ հատակով բացօթյա սրճարանը և դիտահարթակները:
Մոտ ապագայում, արդեն 2014 թ-ին «Բուրջ Խալիֆան» կարող է զիջել իր դիրքերը որպես աշխարհի ամենաբարձր աշտարակ: Անցած տարվա օգոստոսին Չինաստանի Չանշա քաղաքում ներկայացված 220 հարկանի «Երկնային քաղաք» (Sky City) երկնաքերը կարող է գրավել նրա տեղը: Ինչպես տեղեկացնում է Treehugger պարբերականը ի դեմս Լլոյդ Ալթերի, նոր աշտարակի կառուցապատող «Բրոուդ Սըսթեյնեբլ Բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը նախագծի շինարարությունը կսկսի արդեն այս տարվա հունիսին: Շինարարության ավարտից հետո «Երկնային քաղաք» աշտարակը հավակնում է դառնալ ապագա կայուն զարգացման մոդելը: Ըստ նախնական տվյալների՝ 220-հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ երկնաքերը կարող է տեղավորել մինչև 100 հազար մարդ, իսկ մշտական կբանկվեն 4450 ընտանիք, սակայն շենքը կզբաղեցնի ընդամենը 10 տոկոսն այն տարածքի, որն անհրաժեշտ է ավանդական քաղաքին այդքան մարդ բնակեցնելու համար: Նոր բնակելի ուղղահայաց քաղաքն իր բնակիչներին կառաջարկի բնակելի, գրասենյակային և առևտրային տարածքներ, դպրոցներ, հիվանդանոցներ, օրգանական ագարակներ և այլն: Ի տարբերություն ժամանակակից և ավանդական քաղաքների, այս յուրօրինակ ուղղահայաց քաղաքն իր բնակիչներին կապահովի բացօթյա և կանաչ հսկայական տարածությամբ, քանի որ երկնաքերը շրջապատված կլինի հսկայական այգիներով: Նոր քաղաքի բնակիչները կկարողանան շնչել մաքուր օդ, խնայել ինչպես ժամանակ, այնպես էլ գումար իրենց անհրաժեշտ ծառայություններից օգտվելու համար, քանի որ այս քաղաքում չեն լինի ավտոմեքենաներ, իսկ բնակիչներն ասենք դպրոց կամ հիվանդանոց կկարողանան հասնել էներգախնայող 92 վերելակների միջոցով: Իսկ եթե նրանք ցանկանան քայլել, կկարողանան օգտվել շենքի առաջինից 170-րդ հարկ ձգվող 9650 մետր երկարությամբ քայլուղուց: Բացի վեորնշյալ առավելություններից, կառուցապատող ընկերության պնդմամբ նոր երկնաքերը կկարողանա դիմակայել 9 մագնիտուտ հզորությամբ երկրաշարժի և 3 ժամ տևողությամբ հրդեհի: Հավաքովի նախագծով կառուցվելիք շենքը կպարունակի նաև այնպիսի էներգիախնայող տարրեր, ինչպիսիքն են՝ 20 սանտիմետր հաստությամբ մեկուսիչ պատերը, եռակի ապակեպատումը և այլն: Treehugger պարբերականի պնդմամբ այս ամբիցիող նախագծի շինարարությունը կսկսվի արդեն մյուս ամիս և կտևի 7 ամիս (210 օր): Այսօր շինարարության նմանօրինակ տեմպն ու դիզայնը միայն երևակայություն են թվում, սակայն եթե «Բրոուդ Սըսթեյնեբլ Բիլդինգ» ընկերությունը կարողանա իրականացնել իր առջև դրված խնդիրը, ապա նոր ուղի կբացի էներգախնայող և կայուն զարգացման ոլորտում: Հիշեցնենք, որ հենց այս ընկերությունն իրականացրեց ապշեցուցիչ տեմպերով, ընդամենը 15 օրում, 30 հարկանի բարձրահարկի շինարարությունը , իսկ վերը նշված Չանշա քաղաքում ՝ 6 օրում կառուցեց 15 հարկանի «Տապան Հյուրանոցը» (The Ark Hotel): Այնպես որ, հավաքովի կառուցվածքներից այս ահռելի նախագծի իրականացման հավանականությունը բավականին բարձր է, և Broad Sustainable Building-ը, ամենայն հավանականությամբ, նորից կփայլի իր աշխատանքների կազմակերպման անգերազանցելի հնարավորություններով:
Նյու Յորքում ավարտվել է «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1»-ի շինարարությունը: Մայիսի 10-ին շինարարները տեղադրել են 124 մետր բարձրությամբ պողպատե շիվը, ինչի արդյունքում երկնաքերի ընդհանուր բարձրությունը հասել է 541 մետրի կամ 1776 ոտնաչափի: Ի դեպ այս բարձրությունը խորհրդանշում է ԱՄՆ-ի անկախության տարիքը: 541 մետր բարձրությամբ նոր աշտարակն արդեն ճանաչվել է ամենաբարձրն ԱՄՆ-ում և արևմտյան կիսագնդում, ինչպես նաև բարձրությամբ երրորդն ամբողջ աշխարհում՝ չնայած այն փաստին, որ դեռ քննարկումներ են ընթանում շիվի շարժականության վերաբերյալ, որը պետք է հանդիսանա շենքի հիմնական կառուցվածք, ինչը խիստ կարևոր է աշտարակի բարձրության չափման համար: Բացի վերոնշյալ տիտղոսները, նախագծի ընդհանուր բյուջեն, որը կազմել է 3.9 մլրդ ԱՄՆ դոլար, թույլ է տալիս աշտարակն անվանել նաև ամենաթանկ գրասենյակային կառույցն աշխարհում: Նախկինում հայտնի որպես «Ազատության աշտարակ»՝ «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1»-ը կառուցվել է Ստորին Մանհեթթենում՝ 2001 թ-ի սեպտեմբերի 11-ին ահաբեկչության արդյունքում ավերված «Համաշխարհային առևտրային կենտրոն»-ի տարածքի կողքին: Ի սկզբանե աշտարակը ճանաչում էր գտել իր խոսակցական անվանմամբ՝ «Ազատության աշտարակ», սակայն 2009 թ-ի մարտի 30-ին Նյու Յորքի և Նյու Ջերսի քաղաքաների նավահանգստային ադմինիստրացիան պահանջեց աշտարակը կոչել իր իրավաբանական անվանմամբ՝ «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1»: 2001 թ-ի սեպտեմբերի 11-ին տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողություններից հետո բազմաթիվ քննարկումներ էին ընթանում ավերված տարածքի վերակառուցման ուղղությամբ: Անմիջապես առաջարկներ արվեցին արդեն 2003 թ-ին վերակառուցման մրցույթ հայտարարվեց, որի արդյունքում հաղթեց Դանիել Լիբեսքինդի (Daniel Libeskind) նախագիծը: Սակայն, այս սկզբնական նախագիծը բազմաթիվ փոփոխությունների ենթարկվեց և պաշտոնապես հանրությանը ներկայացվեց 2005 թ-ի հունիսի 28-ին: 2006 թ-ի ապրիլի 26-ին Նյու Յորքի և Նյու Ջերսի քաղաքաների նավահանգստային ադմինիստրացիան հաստատեց ձևափոխված նախագիծը, որից հետո միայն նույն թվականին հնարավոր եղավ սկսել աշտարակի շինարարությունը: Հարկ է նշել սակայն, որ հիմնարկեքի պաշտոնական արարողությունը տեղի էր ունեցել դեռևս 2004 թ-ի հուլիսի 4-ին: «Համաշխարհային առևտրի կենտրոն 1»-ի շենքի արտաքին շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թ-ի մայիսի 2-ին, իսկ բացման հանդիսավոր արարողությունը նախատեսված է այս տարվա վերջին կամ մյուս տարվա սկզբին՝ կախված ներքին հարդարման աշխատանքների ավարտից: Բացումից հետո նորակառույց աշտարակը կտրամադրի 241 հազար քառակուսի մետր մակերեսով կոմերցիոն տարածք, դիտահարթակներ, հեռուստահեռարձակման կենտրոններ և ռեստորաններ:
Այս տարվա սկզբին Դուբայը կրկին նոր ռեկորդ սահմանեց՝ բացելով աշխարհի խոշորագույն ծաղիկների այգին, որն անվանվեց «Դուբայի հրաշքների այգի» (Dubai Miracle Park): Այսօր նույն նախագծի հեղինակները պատրաստվում են սկսել ծրագրի երկրորդ փուլը, որը ենթադրում է աշխարհի խոշորագույն ուղղահայաց այգու և թիթեռների այգու շինարարություն: Ըստ նախնական տվյալների՝ նախագծի կառուցապատող «Դուբայ Փրոփերթիս Գրուփ» (Dubai Properties Group) ընկերության գործընկեր «Աքար Լենդսքեյփինգ և Ագրիքալչեր Քոմփանի» (Akar Landscaping & Agriculture Company) ընկերությունը կսկսի նոր ենթանախագծերի շինարարությունը, որոնք հանրությանը հասանելի կլինեն արդեն ընթացիկ տարվա հոկտեմբերին: Մոտ ապագայում նախագիծը, որի ընդհանուր մակերեսը կկազմի է 67 հազար քառակուսի մետր, կդառնա աշխարհի խոշորագույն ուղղահայաց այգու տունը: Բացի այդ այստեղ կկառուցվի նաև «Ուտելու բույսերի այգին» (Edible Plants Garden), որտեղ այցելուներն ազատ կկարողանան ճաշակել ծառերի մրգերն ու թփերի բանջարեղենները: Այգու մեկ այլ գեղատեսիլ վայերերից կլինի «Թիթեռնիկների այգին», որտեղ կապերի 40 տեսակի շուրջ 10 հազար թիթեռնիկ: Բացի վերոնշյալն այգում կկառուցվեն նաև մանկական զվարճանքի կենտրոններ, ծաղկային բլուրներ և սարեր: Այսօր աշխարհի խոշորագույն ուղղահայաց այգին գտնվում է Իտալիայի Միլան քաղաքում: Անցած տարի 1250 քառակուսի մետր մակերեսով և 44 հազար բույսերով ուղղահայաց այգին նոր ռեկորդ սահմանեց՝ դառնալով ամենամեծն աշխարհում:
