Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում այս շաբաթ կսկսվի սոցիալական բնակարանաշինության նոր ծրագրի շինարարությունը՝ լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է Ազգային սոցիալական բնակարանային ասոցիացիայի (ԱՍԲԱ) տնօրեն Արա Նազինյանը: Ծրագրի շինարարական փուլի մեկնարկը տրվել է 2012 թ-ի սեպտեմբերի 8-ին, երբ ԱՍԲԱ հիմնադրամի և Դիլիջանի քաղաքապետարանի միջև ստորագրվել է համաձայնագիր, որով արձանագրվել է մատչելի սոցիալական բնակարանային ծրագրի նախապատրաստական փուլի ավարտը և շինարարության փուլի մեկնարկը: Սոցիալական բնակարանային ծրագրի առաջին փուլի ընթացքում նախատեսվում է շահագործման հանձնել 50 բնակարան, որոնցից 20-25-ը հիմնադրամի տնօրենի խոսքերով պատրաստ կլինեն արդեն մինչև տարեվերջ: Դիլիջան քաղաքում ցածր և միջին եկամուտ ունեցող ընտանիքներին մատչելի բնակարաններով ապահովելու ծրագրի համար վարկային ռեսուրսը տրամադրվել է հոլանդական «Դիգ» (DIGH) կազմակերպության կողմից: Նշենք, որ դեռևս 2011 թ-ին Հայաստանի Ազգային սոցիալական բնակարանային ասոցիացիայի (ԱՍԲԱ) խորհրդի նախագահ Արթուր Բաղդասարյանի և «Հոլանդական միջազգային բնակարանային երաշխիքներ» (Dutch international quarantees for housing) հիմնադրամի նախագահ Էրիկ Բերժենի միջև համաձայնագիր է ստորագրվել: Համաձայն վերոնշյալ փաստաթղթի՝ համագործակցության առաջին փուլում շուրջ 3 մլն եվրո կտրամադրվի Հայաստանում միջին և ցածր եկամուտներ ունեցող ընտանիքների բնակարանային խնդիրների լուծման նպատակով: Նախատեսվում է շուրջ 1000 բնակարան կառուցել Հայաստանի մի շարք քաղաքներում: Այս նոր ծրագրի իրականացման արդյունքում նախատեսվում է բնակելի շենքերը շահագործման հանձնել 2013-2014 թթ-ին: Ընդհանուր բնակֆոնդի 52 տոկոսը կհանձնվի վարձակալությամբ, իսկ 48 տոկոսը կվաճառվի: Նոր կառուցվելիք 1.1 հեկտար ընդհանուր մակերեսով սոցիալական թաղամասը գտնվում է Դիլիջանի ժամանակին Մոլդովական թաղամաս անվանումը կրող արևմտյան շրջանում: Ծրագիրը նախատեսում է 9 կցաշար տիպի երկհարկանի շենքերի կառուցում և մեկ 4-հարկանի կիսակառույց բնակելի շենքի վերանորոգում: Նշենք, որ ծրագրի առավելությունն այն է, որ սոցիալական բնակարանները կառուցվում են առանձին թաղամասի տեսքով՝ մինչև վերջ հասցնելով բոլոր անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների շինարարությունը: Այսօր նախապատրաստական փուլում են գտնվում Աշտարակ և Հրազդան քաղաքներում իրականացվելիք սոցիալական բնակարանաշինական ծրագրերը: Քաղաքապետարանների հետ պայմանագրերն արդեն ստորագրված են, համաձայն որոնց՝ հիմնադրամին ծրագրի իրականացման համար տարածք և կիսակառույց շինություններ կտրամադրվեն: Հայաստանում առաջին սոցիալական բնակարանների շինարարության ծրագրերն իրականացրեց պետությունը՝ Երևանում, Գորիսում, Մարալիկում: Այսպես՝ Մարալիկում կառուցվեց 3 շենք 59 բնակարաններով: Դրանք ժամանակավոր օգտագործման են տրվել մանկատան սաներին, հաշմանդամներին ու միայնակ տարեցներին: Սակայն այդ ծրագրի թերությունն այն է, որ ենթակառուցվածքները բավարար չեն զարգացվել, բակային տարածքները բարեկարգված չեն: 2008-9 թթ-ին համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամը շատ ուժեղ հարվածեց անշարժ գույքի շուկային: Նույնիսկ զարգացած երկրներում բնակարանաշինությունը դարձել է ոչ շահավետ՝ անշարժ գույքի նկատմամբ ցածր պահանջարկի պատճառով: Ավելի մեծ ուշադրություն է դարձվում, այսպես կոչված, սոցիալական բնակարաններին (social housing): Դրանք վարձով տրվող բնակարաններ են, որ պատկանում են համայնքին, պետությանը կամ շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպություններին: Սոցիալական բնակարանաշինության պատմությունն իրականում սկսում է 50-ական թվականներից, երբ Հոնգ Կոնգի կառավարությունը ստիպված էր վերականգնել քաղաքի այրված թաղամասերից մեկը: Իսկ ներկայում Հոնգ Կոնգի բնակիչների կեսն ապրում է սոցիալական բնակարաններում: Իդեալական է համարվում, երբ սոցիալական բնակարանային ֆոնդը երկրում կազմում է ընդհանուրի մոտ 30 տոկոսը: Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում մոտ 25 տոկոս է: Հյուսիսային խիստ կլիմա ունեցող երկրներում սոցիալական բնակարանային ֆոնդի տեսակարար կշիռը, որպես կանոն, ավելի բարձր է՝ 45-55 տոկոս: Սոցիալական բնակարանաշինությունը սկզբնական շրջանում զարգանում էր որպես անապահով խավերի բնակարանային ապահովման ձև, սակայն համաշխարհային ճգնաժամից հետո դիտարկվում է նաև որպես այլընտրանք հիփոթեքին: Միջին խավերն ավելի ու ավելի մեծ ուշադրություն են դարձնում սոցիալական բնակարաններին՝ և մատչելիության, և հարմարավետության համար:

Ամեն անգամ, երբ Դուբայը որոշում է ինչ-որ բան կառուցել, ապա սպասումներն այնպիսին են, որ նոր ծրագիրը կլինի ավելի մեծ և գեղեցիկ քան նախկինները: Եվ այսպես՝ Դուբայում կառուցված հերթական լայնածավալ նախագիծը՝ «Դուբայի հրաշքների այգին» (Dubai Miracle Park) բացել է իր դռները: Աշխարհի ծաղիկների ամենամեծ այգին ունի ավելի քան 70 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերես և շուրջ 4 կիլոմետր երկարությամբ ճեմուղիներ: Այգում հավաքված են ավելի քան 45 տեսակի 45 մլն ծաղիկներ, որոնցից շատերն առաջին անգամ են բերվել Պարսից ծոց: Նշենք, որ այգին արդեն ստացել է «բազմագույն օազիս» ոչ պաշտոնական անվանումը, քանի որ վերջինիս տարածքում կան մոտ 60 գուներանգների ծաղիկներ: Այգու ամենահայտնի ցուցանմուշը դարձել է կենդանի ծաղիկներից պատրաստված ԱՄԷ-ի հիմնադիր շեյխ Զայեդ բեն Սուլթան Ալ Նահյանի (Sheikh Zayed ben Sultan Al Nahyan) դիմանկարը՝ շրջապատված ծաղիկներից պատրաստված 7 հսկայական սրտերով, որոնք խորհրդանշում են երկրի 7 էմիրությունները: Այգին նպատակ ունի համաշխարհային հռչակ ստանալ իր 10 մետր բարձրությամբ ու 144 քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով ծաղկային բուրգի և 3 մետր բարձրությամբ ծաղկե պարսպի շնորհիվ: Ի դեպ, այս պարիսպը, որի երկարությունը հասնում է կիլոմետրի, շուտով կարող է հայտնվել Գինեսի ռեկորդների գրքում: Նշենք, որ նախագծի երկրորդ փուլի շինարարությունը, որը նախատեսում է առևտրային տարածքների, ռեստորանների, հուշանվերների խանութների, ավտոկայանատեղիի և այլնի կառուցում, կսկսվի այս տարվա կեսերին:

Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ջեդդայում կառուցվելիք աշխարհի ամենաբարձր շենքի նախագծի իրականացումը կկառավարեն «Մեյս» (Mace) և «ԻՍի Հարրիս» (EC Harris) ընկերությունները համատեղ: Նշենք, որ հենց այս նույն խումբն է իրականացրել արևմտյան Եվրոպայի ամենաբարձր շենքի՝ 310 մետր բարձրությամբ լոնդոնյան «Բեկոր» աշտարակի շինարարությունը: Բացի վերոնշյալ 2 ընկերություններից «Թագավորության աշտարակ» (Kingdom Tower) անմիջական շինարարությամբ կզբաղվի Օսամա բեն Լադենի ընտանիքին պատկանող «Բեն Լադեն Գրուփ» (Bin Laden Group) ընկերությունը, իսկ ծրագրի նախագծման աշխատանքներն իրականացնում է ներկայիս ամենաբարձր «Բուրջ Խալիֆա» աշտարակի ճարտարապետ Էդրիան Սմիթի (Adrian Smith) գլխավորած Adrian Smith + Gordon Gill Architecture ընկերությունը: Ըստ նախնական տվյալների ծրագրի երկար սպասված շինարարական աշխատանքները կսկսվեն այս տարվա վերջին և կավարտվեն 5 տարի անց, իսկ որպես նախագծի անմիջական ներդրող հանդես կգա արքայազն Ալվալիդ բին Թալալին (Prince Alwaleed bin Talal) պատկանող «Ջեդդա Էքոնոմիք» (Jeddah Economic) ընկերությունը: «Թագավորության աշտարակ» նախագծի մասին հայտարարվել է դեռևս 18 ամիս առաջ , բայց շինարարության մեկնարկը անընդհատ հետաձգվում է: Համաձայն ծրագրի հեղինակների տարածած հաղորդագրությունների՝ աշտարակի բարձրությունը կկազմի ավելի քան 1000 մետր, իսկ ընդհանուր մակերեսը՝ 500 հազար քառակուսի մետր, որտեղ կլինեն էլիտար բնակարաններ, 5-աստղանի հյուրանոց, գրասենյակներ և դիտահարթակ: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ընդ որում, այս աշտարակը 80 հազար բնակչի համար նախատեսված «Թագավորության քաղաք» լայնամաշստաբ նախագծի միայն մի մասն է կազմում: Նշենք, որ այսօր բացի Kingdom Tower աշտարակից ևս 3 նախագիծ հավակնում են աշխարհի ամենաբարձր շենքը դառնալու տիտղոսին: Անցած տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Իսկ մի քանի որ առաջ Արաբական Միացյալ Էմիրությունների անշարժ գույքի ոլորտում խոշորագույն «Աբու Դաբի Գրուփ» (Abu Dhabi Group) ընկերությունը և Պակիստանի անշարժ գույքի մագնատ Մալիկ Ռիազը (Malik Riaz) 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր են ստորագրել, որը ենթադրում է լայնածավալ շինարարական աշխատանքների իրականացում` այդ թվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի կառուցումը Պակիստանի Կարաչի քաղաքում : Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը:

Արաբական Միացյալ Էմիրությունների անշարժ գույքի ոլորտում խոշորագույն «Աբու Դաբի Գրուփ» (Abu Dhabi Group) ընկերությունը և Պակիստանի անշարժ գույքի մագնատ Մալիկ Ռիազը (Malik Riaz) 45 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ պայմանագիր են ստորագրել, որը ենթադրում է լայնածավալ շինարարական աշխատանքների իրականացում` այդ թվում աշխարհի ամենաբարձր աշտարակի կառուցումը Պակիստանի Կարաչի քաղաքում: Ըստ նախնական տվյալների՝ Կարաչի քաղաքում կկառուցվի աշխարհի ամենաբարձր շենքը: Նախագծի մանրամասները չեն հայտարարվում, մասնավորապես՝ հայտնի չեն շինության բարձրությունը, դիզայնը և ժամկետները: Բացի այդ նոր նախագիծը ենթադրում է մի շարք ենթածրագրերի իրականացում՝ «Մարզական Քաղաք» (Sports city), «Ուսումնական Քաղաք» (Educational City), «Բժշկական Քաղաք» (Medical City), «Միջազգային Քաղաք» (International City) և «Տեղեկատվական քաղաք» (Media City): Ընդ որում, այստեղ կկառուցվի նաև աշխարհի 7 հրաշալիքների կրկնօրինակները: Նախագծի հեղինակների խոսքերով նոր ծրագիրը 2.5 մլն աշխատատեղ կստեղծի, ինչպես նաև կխթանի ավելի քան 55 ոլորտների զարգացումը՝ ցեմենտի, աղյուսի, երկաթի, պողպատի, ապակու և այլնի արտադրություն: Տվյալ նախագծի տարբերակիչ հատկանիշն այն է, որ նախատեսում է ծովի ջրի օգտագործումն էլեկտրաէներգիայի արտադրության նպատակով: Բացի այդ կկառուցվի նաև ջրի մշակման գործարան, որը ծովի ջուրը կվերածի խմելու ջրի: Նշենք, որ այսօր 3 նախագիծ հավակնում են աշխարհի ամենաբարձր շենքը դառնալու տիտղոսին: Անցած տարվա օգոստոսին Սաուդյան Արաբիայի արքայազն, միլիարդատեր Ալվալիդ իբն Թալալը (Alwaleed bin Talal) և երկրի խոշորագույն կառուցապատող Բեն Լադեն Գրուփ (Bin Laden Group – հիմնված է աշխարհի, արդեն հանգուցյալ, համար 1-ին ահաբեկչի հոր կողմից) ընկերությունը համաձայնագիր են ստորագրել՝ Կարմիր ծովի ափին գտնվող Ջեդդա քաղաքում կառուցել 1.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Անցած տարվա սկզբին ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հայտարարություն տարածեցին, որ իրենց երկիրն է դառնալու աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերի հայրենիքը: Համաձայն այդ տեղեկատվության՝ Ադրբեջանում իրականացվող «Կասպյան կղզի» (Caspian Island) նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է կառուցել 1050 մետր բարձրությամբ երկնաքեր: Բայց ամենասենսացիոն հայտարարությունը կրկին Չինաստանինն է: Արդեն այս տարվա օգոստոսին չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերությունը հայտարարեց, որ Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում նախատեսում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 220 հարկանի և 838 մետր բարձրությամբ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը : Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարությունն արդեն կսկսվի այս տարվա նոյեմբերին:

Լոնդոնյան Քենսինգթոն և Չելսի շրջանների իշխանությունները հաջորդ շաբաթ կքննարկեն ռուս միլիարդատեր Ռոման Աբրամովիչի նախագիծը՝ վերակառուցել Թեմզա գետին նայող առանձնատունը: Ինչպես տեղեկացնում է լոնդոնյան Evening Standard ինտերնետային պարբերականը, պատմական դղյակը պատկանել է նկարիչ Ջեյմս Ուիսթլերին: Ըստ նախնական տվյալների՝ նախագիծն արդեն ստացել է դրական արձագանքներ և ամենայն հավանականությամբ կընդունվի տեղական իշխանությունների հերթական նիստի ժամանակ: Աբրամովիչը ցանկանում է հին լորենիները վերափոխել կաղնիներով և վերակառուցել 17-րդ դարի պատմական առանձնատան այգին այնպես, որ այն նման լինի Ուիսթլերի պատկերած նկարներից մեկին: Հիմնական շենքում կվերակառուցվի Թեմզա գետին նայող սրահը, առանձնատան մասնաճյուղերից մեկը կառանձնացվի հիմնական շենքից և կդառնա բնակատեղի ծառայողական աշխատակազմի և հյուրերի համար: Բացի այդ նախատեսվում է ապամոնտաժել հին ավտոտնակները և դրանց փոխարեն կառուցել գեղարվեստական պատկերասրահ նկարների համար, որոնք միլիարդատերը հավաքել է ընկերուհի Դարյա Ժուկովայի հետ: Ենթադրվում է, որ դրական պատասխանի դեպքում, վերակառուցման աշխատանքները կավարտվեն 3 տարում: Ինչպես մանրամասնում է պարբերականը, վերակառուցման աշխատանքների արժեքը, որի մեջ մտնում է նաև Ուիսթլերի տունը, կկազմի մոտ 15 մլն ԱՄՆ դոլար: