Օրերս Դուբայում սկսվել է 2020 թվականի «Դուբայ Էքսպո-2020» համաշխարհային ցուցահանդեսի տաղավարի շինարարությունը: Նախագծի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողության ժամանակ շեյխ Ահմեդ իբն Սայիդ Ալ Մակտումը տեղադրել է տաղավարի հիմքի առաջին քարը և ստորագրել Դուբայի մասնակցության պաշտոնական փաստաթուղթը: Ինչպես տեղեկացնում է The Arabian Business պարբերականը, տաղավարի շինարարությունը կիրականացնի «Արաբթեք քոնսթրաքշն» ընկերությունը, որը հանդիսանում է «Արաբթեք հոլդինգի» դուստր կազմակերպությունը: Նշենք, որ այս ընկերությունը կառուցման իրավունքը հաղթել է մրցույթի ժամանակ, որին մասնակցել են տարբեր ազգային և միջազգային ընկերություններ: Յուրօրինակ տաղավարը նախագծվել և կառուցվելու է բազեի տեսքով` որպես ազատության, շփման և տոլերանտության խորհրդանիշ: Ըստ նախնական տվյալների՝ շինարարության ավարտից հետո 4 հարկանի շինության ընդհանուր մակերեսը կազմելու է 15 հազար քառակուսի մետր: Վերին հարկը 1717 քառակուսի մետր մակերեսով նախատեսված է լինելու հյուրերի ընդունման համար: Ինչպես տեղեկացնում է պարբերականը, նախագծի շինարարության ավարտը նախատեսված է 2019 թվականին, իսկ հանրության առաջ բացումը՝ 2020 թվականի հոկտեմբերին: Նշենք, որ տաղավարի նախագծը պատկանում է Սանտյագո Կալատրավայի ճարտարապետական ընկերությանը: Նախագիծն ընտրվել է 7 ամիս տևած մրցույթի արդյունքում, որին մասնակցության հայտ էին ներկայացրել 9 միջազգային ընկերություններ ներկայացնելով տաղավարի նախագծի 11 կոնցեպտ:

Ամեն մարդ իր կյանքի ընթացքում կուտակում է իր սրտին հարազատ իրեր, որոնք կապված են ամենաանմոռանալի պահերի հետ: Այդ ամենը, փոխանցվելով սերնդե սերունդ, պատմում է ընտանիքի ծագման, սովորույթների, ակունքների և կենսակերպի մասին: Նույնը վերաբերվում է քաղաքներին: Հաճախ լսում ենք նորը լավ է, բայց ինչպես գինու, այդպես էլ քաղաքի հինն է «համեղ»: Երևանում առկա ամեն մի պատմական շենք՝ դարերի ընթացքում կուտակված հարստություն է, որը պատմում է իրողությունների, բնակիչների մտածողության մասին և ի վերջո մեր հայ ճարտարապետների և շինարարների աշխատանքի, քրտնքի արդյունք է: Բնական է, տարիների ընթացքում փոխվում են քաղաքաշինության և ճարտարապետության տենդեցները, ինչի արդյունքում, ցավոք, քաղաքը կարող է զրկվել մշակութային արժեք ունեցող շինություններից: Այդ տեսակետից Երևանը բացառություն չէ և դրա ապացույցներից են վերջին տարիներին իրականացված շինարարական ծրագրերը, որի հետևանքով քանդվեցին մի շարք նշանակալի շինություններ: Սակայն մայրաքաղաքը չպետք է կորցնի իր պատմական դեմքը: Եվ բոլոր այդ փոփոխություները պետք է արվեն ներդաշնակ արդեն իսկ գոյություն ունեցող միջավայրին: «Հին Երևան» նախագիծը հանդիսանում է ելք արդեն իսկ ստեղծված իրավիճակից և այս տեսանկյունից կարևորվում է անցյալի վերականգնելու ցանկությունը, որը կոչված է մեզ բացահայտել Երևանի 19-րդ դարից - 20-րդ դարի սկզբի կորցրած քաղաքային միջավայրը: Նախագիծը նախատեսված է իրականացնել Աբովյան-Բյուզանդ-Արամի -Կողբացի փողոցների միջև ընկած հատվածում. իրենց տեղում պահպանվում են կանգուն 14 հուշարձան շենք և դրանց են ավելացվում ևս 16-ը, որոնք կորցրել ենք վերջին տարիներին: Կառավարության որոշմամբ շենքերը պետք է ունենան վերգետնյա 3 և մեկ լրացուցիչ մանսարդային հարկ: Քանի որ Երևանի բոլոր շենքերը մեկ կամ հիմնականում երկու հարկանի էին, ճարտարապետ Լևոն Վարդանյանը աշխատում է այնպիսի լուծում տալ, որպեսզի ավելացվող հարկերը չխանգարեն հուշարձանների վիզուալ ընկալմանը: Նախագծի հեղինակի խոսքով «Հին Երևան»-ը կունենա 150 հազար քմ օգտակար մակերես: Ճարտարապետը միտում ունի վերակառուցել հին Երևանին բնորոշ միջավայր իր բակերով, փայտե պատշգամբներով, մառաններով: Թաղամասի ամբողջ երկայնքով ձգվելու են ստորգետնյա երեք հարկեր: Առաջին հարկում տեղակայվելու են շենքերի մառանները, նկուղները, իսկ ներքևի երկու հարկերը լինելու են ստորգետնյա ավտոկայանատեղի՝ նախատեսված 1400 մեքենայի համար, ինչը միաժամանակ լուծում է հարակից փողոցների ավտոկայանման խնդիրը էապես բեռնաթափելով քաղաքի այդ հատվածը: Նկատենք, որ հեղինակը այս նախագծով նպատակ ունի պահպանել գոյություն ունեցող պատմամշակույթային շերտը: Իհարկե նախագիծը չէր կարող չառաջացնել տարակարծություն և դա բնական է: Այսօր շատ է խոսվում այն մասին, որ վերակառուցվող շենքերը հուշարձան չեն կարող կոչվել: Եթե նկատենք, որ «Հուշարձանների պահպանման մասին» օրենքում ասվում է. «Պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձաններ են պետական հաշվառման վերցված պատմական, գիտական, գեղարվեստական կամ մշակութային այլ արժեք ունեցող կառույցները, դրանց համակառույցներն ու համալիրները՝ իրենց գրաված կամ պատմականորեն իրենց հետ կապված տարածքով ..... անկախ պահպանվածության աստիճանից», ապա վերը նշված տեսակետի հետ դժվար է չհամաձայնել: Իհարկե, տեղափոխելով հուշարձանը մենք զրկում ենք իրեն հուշարձան լինելուց, հատկապես, որ վերականգման համար մեծ մասամբ օգտագործվում են նոր քարեր: Թե՛ քաղաքաշինության և թե՛ ճարտարապետության տեսակետից այդ քայլը արդարացված չի կարող լինել: Նկատենք, որ նախագծով 17մ-ի վրա նախատեսված ծածկը՝ թեև լուծում է մասշտաբի հարցը և ճարտարապետի խոսքով կտրում է ներքին տարածքը իրեն խորթ միջավայրից, այնուհանդերձ կառաջացնի տեսարանի խնդիր, որը կբացվի հարակից բարձրահարկ շենքերից: Կարծում եմ այս լուծումը կարող է նաև ընդհատել բուլվարի ամբողջականությունը, ինչին կնպաստի նաև միայն վերտիկալ կանաչապատման օգտագործումը, որն առաջանում է շենքերի տեղակայման պատճառով: Այնուհանդերձ պետք է նշենք, որ կորցրածը վերակառուցելը ևս կարևոր նշանակություն ունի սերունդների պատկերացման ձևավորման և հինը վերականգնելու տեսանկյունից և ի վերջո, այս նախագիծը կարող է դառնալ ճարտարապետական լավագուն «դպրոց» ներդրողների համար: Ի դեպ, նախագծի իրականացումը անուղղակիորեն կարող է նպաստել արվեստի մեկ այլ ճյուղի՝ կինոինդուստրիայի զարգացմանը: Գաղտնիք չէ, որ այսօր հին Երևանի միջավայր նկարահանելու համար դեկորատորները ծավալուն աշխատանք պետք է իրականացնեն: Նախագծի բոլոր դրական գործոնները նկատի ունենալով, մյուս կողմից պետք է նկատենք, որ Երևանի քաղաքաշինությունը և ճարտարապետությունը չպետք է զարգանան զուտ այս ուղղությամբ և այսպիսի մոտեցումը վերածվի քաղաքականության (դոգմայի), քանի որ քաղաքում սփռված հուշարձանները մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում ՝ վիզուալ աշխուժացնելով քաղաքային միջավայրը: Լավ կլիներ նաև, որ նախապես «Հին Երևան» նախագծի ներդրողների հետ կառավարությունը հստակեցներ շենքերի ֆունկցիոնալ նշանակությունը, որպեսզի այդ հատվածը չվերածվի զուտ առևտրի կենտրոնի, ինչի պակասը մայրաքաղաքն այսօր չունի: Ի դեպ, նախագծի հեղինակի առաջարկը այդ հատվածը դարձնել մշակութային կենտրոն շատ ավելի ինքնատիպ է, որը կարող է հետաքրքրել և մեր բնակչությանը և զբոսաշրջիկներին: Հոդվածը Հասմիկ Թերզյանի

Ռուսաստանի ամենաթանկ առանձնատունը վաճառվում է 98,6 մլն ԱՄՆ դոլարով, տեղեկացնում է «Բնակարանների աշխարհ» (Мир Квартир) անշարժ գույքի պարբերականը: 1,7 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով առանձնատունը տեղակայված է «Ֆլորանս» փակ քոթեջային գյուղում ՄԿԱԴ-ից 5 կիլոմետր հեռավորության վրա Ռուբլյովո-Ուսպենսկոյե մայրուղու ուղղությամբ: Համեմատության համար նշենք, որ վերլուծաբանների հաշվարկով Մոսկվայի տարածաշրջանում միջին մակարդակի տունն արժե մոտ 400 անգամ էժան (246 հազար ԱՄՆ դոլար), իսկ Ռուսաստանում՝ 1100 անգամ՝ 88.4 հազար ԱՄՆ դոլար: Այս շքեղ առանձնատունը բաղկացած է 5 կահավորված ննջասենյակներից սեփական լոգարաններով և հանդերձարաններով, 3-4 աշխատասենյակներից, սեփական լողավազանով սպա-սրահից, սաունայից, սոլյարիից, գեղեցկության սրահից, կինոթատրոնից, բիլիարդից և գրադարանից: Առանձնատան հողամասի մակերեսը կազմում է 11 հազար քառակուսի մետր: Տնամերձ հողամասում կառուցված է ընդունելությունների տուն սեփական բեմով, մասնագիցված խոհանոցով և խորհրդակցությունների սրահով, 6 ավտոմեքենայի համար նախատեսված ավտոտնակ, փոքրիկ ֆերմա, ինչպես նաև ձկնորսության համար հարմարեցված լճակներ: Նշենք, որ ընթացիկ տարվա մայիսին նույն պարբերականի վերլուծաբանները Ռուսաստանի ամենաթանկ առանձնատան գինը նշել էին 66.3 մլն ԱՄՆ դոլար, որը 45 տոկոսով էժան է եղել ներկայիս ռեկորդակրից:

Ավելի քան վեց տարի կառուցվող Երևանի կրկեսը շահագործման կհանձնվի մեկ տարուց`դառնալով մայրաքաղաքի կարևոր մշակութային այցեքարտերից մեկը: «Կրկեսի շինարարությունը բարդ է, քանի որ շենքը կլոր է և այդ առումով ունի իր առանձահատկությունները, մի քիչ էլ սպասենք և կունենանք շքեղ և մոդեռնիզացված կրկեսի շենք: Վերջապես դերասանները կաշխատեն նորմալ պայմաններում, քանի որ երկար տարիներ աշխատել ենք տարրական պայմաններից զուրկ շենքում», - ասում է կրկեսի գեղարվեստական ղեկավար Սոս Պետրոսյանը: Երևանի կրկեսի առաջին`փայտաշեն շենքի տեղում հետագայում`1962 թ-ին կառուցվել է կրկեսի կլոր շենքը: 50–ից ավելի տարվա պատմություն ունեցող շենքը, որը հիմնադրման օրվանից հետո չէր վերանորոգվել, քանդվեց 2011 թ-ին, երբ փորձագետները հանգեցին եզրակացության, որ աննպատակահարմար է վերակառուցել եղած հին շինությունը: Կրկեսի նոր շենքի նախագծի հեղինակը ճարտարապետ Վահագն Վերմիշյանն է: Շենքը կառուցվել է «Տաշիր Գրուպ» ընկերության ներդումներով: Նախկին շենքի տանիքը ցածր էր՝ 17 մետր, ինչը ժամանակակից կրկեսային համարներ ցուցադրելու հնարավորություն չէր տալիս: Այժմ տանիքն ունի 27 մետր բարձրություն և դա թույլ կտա ակրոբատիկ հնարքներով համարների ցուցադրություններ ունենալ: Նախկինում շենքը զբաղեցնում էր 3000-3500 քմ, իսկ այժմ՝1000 քմ ավելի մակերես ունի: 4 հարկանի շենքի փոխարեն նորակառույց կրկեսի շենքն ունի 8 հարկ, որից երկուսը ծառայելու է որպես ստորգետնյա ավտոկայանատեղի. ի դեպ աշխարհում միակ կրկեսն է, որն ունենալու է ստորգետնյա ավտոկայանատեղի: Նախկինում եղած 1560-ի փոխարեն այժմ կրկեսն ունենալու է 2000 -2500 հանդիսատեսի համար նախատեսված նստատեղ, ինչպես նաև 3 փոխարկվող մանեժ: Նստատեղերի շարքում կլինեն նաև հենաշարժողական խնդիրներ ունեցող մարդկանց սայլակների համար հատկացված տարածքներ: Ցուցադրվելու են ժամանակակից Լուծումներով Ներկայացումներ Շենքը հագեցած է լինելու ժամանակակից բեմական տեխնիկայով: Այս շենքում կլինեն պայմաններ՝ ջրում և սառույցի վրա բեմադրված կրկեսային ներկայացումների համար: «Արդեն պայմանավորվածություններ ունեմ, որ բացումից հետո մենք լավագույն ծրագրերը կբերենք և հայ հանդիսատեսը հնարավորություն կունենա մատչելի գներով դիտել իսպանական, չինական և այլ երկրների կրկեսային ներկայացումներ»,- պատմում է Սոս Պետրոսյանը: Շենքն ունի գերժամանակակից անվտանգության և օդափոխության համակարգեր: Կլոր Շենքը Գրավիչ Կլինի Նաև Դրսից Կրկեսային արվեստի սիրահարները նոր ներկայացումների մասին տեղեկանալու հնարավորություն կունենան ապակեպատ կրկեսի արտաքին հատվածներում տեղադրված ինտերակտիվ մոնիտորներից, պաստառների փոխարեն սպասվող ներկայացումների կազդարարեն թեմատիկ տեսահոլովակները: Սոս Պետրոսյանը վստահ է, որ շենքի արտաքին տեսքը կգոհացնի բոլորին. «Դա հսկայական ծախսերի հետ էր կապված, բայց այնպես է արվել, որ կրկեսը գրավիչ ու հետաքրքիր լինի ոչ միայն ներսից, այլև՝ դրսից»: Կրկեսում Կգործի Թանգարան և Ոչ Միայն… Կրկեսի նոր շենքում դերասանները կունենան առանձին զգեստների, կոշիկների, կեղծամների բաժիններ: Բացի դրանից, հենց կրկեսի շենքում էլ գործելու են ներկայացումների համար անհրաժեշտ հագուստները, կոշիկները կարելու արտադրամասեր: Կրկեսի կենդանիների համար նույնպես լինելու է առանձին տարածք՝ լվացվելու, չորանալու բոլոր հնարավորություններով: Կրկեսի շենքում գործելու է նաև թանգարան՝ նվիրված համաշխարհային և հայկական կրկեսի պատմությանը: Թանգարանում ցուցադրվելու են կրկեսային թեմաներով գեղանկարներ, քանդակներ, ինչես նաև կազմակերպվելու են ֆիլմերի ցուցադրություններ: Կրկեսային ներկայացումներից բացի այս շենքը նախատեսված է նաև սպորտային միջոցառումների և համերգային ծրագրերի համար. կահավորումը, աթոռները հարմարեցված են լինելու այդ բոլոր միջոցառումների համար: Երևանի պետական կրկեսն առավելագույնը 7 բալ սեյսմակայունություն ուներ, իսկ նորակառույց կրկեսի շենքը պատրաստ կլինի դիմակայել մինչև 9 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժի, վստահեցնում են շինարարները:

Հնդկական Սուրատ (Surat) քաղաքում կկառուցվի աշխարհում իր մեծությամբ երկրորդ գրասենյակային շինությունը «Սուրատ Դայմոնդ» (Surat Diamond) ոսկերչական ընկերության պատվերով: Այս մասին տեղեկացնում է ArchDaily պարբերականը: «Սուրատ Դայմոնդ գրասենյակ» (Surat Diamond Office) անվանումը ստացած գրասենյակային համալիրում կտեղակայվեն 4000 գրասենյակներ 603.9 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով: Ըստ նախնական տվյալների՝ գրասենյակային համալիրում կաշխատի 45 000 աշխատակից: Ինչպես մանրամասնում է պարբերականը, գրասենյակային համալիրն իր մակերեսով զիջում է միայն Պենտագոնին: Գրասենյակային համալիրը նախագծել է հնդկական «Մորֆոջենեսիս» (Morphogenesis) ճարտարապետական ընկերությունը: Ճարտարապետները փորձել են այն դարձնել առավելագույնս խնայողական՝ գրեթե ամբողջ համալիրում կգերակշռի արևի լույսը, շինության 40 տոկոսի օդափոխությունը կիրականացվի բնական ճանապարհով, իսկ ներքին բակերը և գրասենյակները կձևավորվեն բուսականությամբ: Ինչպես պնդում են նախագծի հեղինակները, նման հսկա շինության մեջ մարդկանց տեղաշարժի ճիշտ կազմակերպելու համար համալիրում ներդրվել է օդանավակայաններում օգտագործվող համակարգեր: Գրասենյակային համալիրի հեղինակները նախատեսում են շինարարության ընթացքում օգտագործել առաջադեմ տեխնոլոգիաներ և շինանյութ, ինչը էականորեն կնվազեցնի ծախսերը: Շինարարության հաշվարկային ծախսը 1 քառակուսի մետրի համար կկազմի 555.6 ԱՄՆ դոլար: Նմանատիպ հաշվարկներով գրասենյակի ընդհանուր շինարարական բյուջեն կկազմի մոտ 325 մլն ԱՄՆ դոլար: