Լոնդոնյան «Բլեքֆրեյրս» (Blackfriars) կամուրջի վերակառուցման շինարարական աշխատանքները շարունակվում են մեծ արագությամբ, տեղեկացնում է Solarcentury-ին: Բրիտանական «Սոլարսենչըրի» ընկերության կողմից իրականացվող ծրագիրը արդեն հասել է իր կես ճանապարհին: Նշենք, որ շինարարական աշխատանքները սկսվել են անցած տարվա հոկտեմբերին, և պետք է ավարտվեն արդեն այս տարի: Ինչպես նշում է պարբերականը, չնայած արագ ընթացող շինարարական աշխատանքներին՝ «Բլեքֆրեյրս» կայարանը շարունակում է աշխատել իր ողջ հզորությամբ՝ լոնդոնցիներին և ամառային Օլիմպիական խաղերին այցելած զբոսաշրջիկներին Հարավային ափից (South Bank) տեղափոխելով քաղաքի ցանկացած շրջան: Դանդաղորեն սկսվում է հանվել 4.4 հազար արևային վահանակների տեղադրման համար մոնտաժված շինարարական տախտակամածը: Ի դեպ, արևային վահանակները պետք է տարեկան արտադրեն 900 մեգավատ/ժամ էլեկտրաէներգիա՝ մոտ 511 տոննայով կրճատելով մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը: Նշենք, որ պատմական կամուրջը միակն է այն 100 լոնդոնյան կամուրջներից, որը կդառնա արևային: Սակայն եթե տեղական կառավարման մարմինները որոշեն մյուս կամուրջները նույնպես վերակառուցեն և դարձնեն արևային, ապա կկարողանան զգալիորեն կրճատել ոչ միայն հանածո վառելիքի օգտագործումն, այլև մթնոլորտ արտանետված թունավոր գազերի քանակը: Ավելին՝ նրանք հսկայական «կանաչ» ժառանգություն կթողնեն ապագա սերունդներին:

2 ամիս առաջ The Morning Whistle պարբերականը համացանցում հրապարակեց ցնցող նորություն, որի ճշգրտությանը հանրությունը թերահավատորեն վերաբերեց: Պարբերականը հայտարարեց, որ չինական «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում պատրաստվում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 838 մետր բարձրությամբ 220-հարկանի աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Տեղեկատվությունն իսկապես անհավատալի էր. ինչպիսի բարձրունքների պետք է հասնեին չինացիների տեխնոլոգիաները, նմանատիպ հայտարարություն անելու համար: Համեմատության համար նշենք, որ ներկայիս ամենաբարձր շինությունը՝ «Բուրջ Խալիֆան», կառուցելու համար անհրաժեշտ է եղել շուրջ 6 տարի: Սակայն այս հայտարարությանը հետևեցին այնպիսի հեղինակավոր ինտերնետային կայքերի հրապարակումներ, ինչպիսին են DailyMail-ը, CNN և Reuters լրատվական գործակալությունները, որոնք ևս գրեցին այս խելահեղ նախագծի մասին: Ավելին՝ ըստ նրանց ներկայացրած տվյալների վերոնշյալ շինությունը կառուցվելու էր ոչ թե 7, այլ 3 ամսում: DailyMail պարբերականը գրեց, որ նախագիծը կանաչ լույս է ստացել Չանշայում և մնում է միայն, որ տեղական ինքնակառավարման մարմինները ստորագրեն շինարարության թույլտվությունը: Ըստ պարբերականի՝ եթե վերոնշյալ ստորագրությունը լինի, ապա «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» ընկերության տնօրեն և հիմնադիր Զեն Յուն (Zhang Yue) շինության նախապատրաստական աշխատանքները կսկսի այս տարվա նոյեմբերին, իսկ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը շահագործման կհանձնի արդեն 2013 թ-ի հունվարին: Reuters լրատվական գործակալության ամսագրի հրապարակած հարցազրույցը «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ Բիլդինգ» ընկերության տնօրենի հետ ավելի է բարձրացնում այս խելահեղ նախագծի իրականություն դառնալու հավանականությունը: Ինչպես նշում է ընկերության տնօրենը, այսօր շինարարության համար հողատարածք գտնելն արդեն իսկ մեծ խնդիր է, իսկ նա ցանկանում է շինարարությունը նոր հարթության վրա տեղափոխել: Պրն. Յույի առաջարկած շինարարական նոր տեխնոլոգիան, որը ենթադրում է կառույցի տարբեր մասերի պատրաստում գործարաններում, այնուհետև շինության հավաքում շինհրապարակում, հնարավորություն կտա կարճ ժամանակահատվածում և հնարավորինս մատչելի բյուջեյով կառուցել հսկա երկնաքերեր: Հարցազրույցի ժամանակ չինացին հայտարարել է, որ 220 հարկանի աշխարհի ամենաբարձր շինությունը, որն ինքն անվանել է Երկնային Քաղաք անկասկած կառուցվելու է: Ավելին՝ նա հանրությանն է ներկայացրել ևս մի ամբիցիոզ նախագիծ, որի մանրամասները դեռևս հայտնի չեն: Զեն Յուն ցուցադրել է իր նոր նախագծի գծագրերը և հայտարարել, որ ինքը 100 տոկոսով կառուցելու է 2 կիլոմետր բարձրությամբ նոր շինությունը՝ շինարարության ոլորտում աննախադեպ ռեկորդ սահմանելով: Ի դեպ վերոնշյալ ընկերությունն արդեն իրականացրել է մի քանի զարմանալի նախագծեր: Վերջերս, Չինաստանի Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170 քառակուսի մետր հողատարածքի վրա կառուցվել է : 30-հարկանի հյուրանոց Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Նույն ընկերությունը 2010 թ-ին 6 օրում կառուցել է «Տապան Հյուրանոց» (Ark Hotel) 15 հարկանի շենքը: Նախապես կառուցվել էր միայն շենքի հիմքը, իսկ կարկասը և հարդարումը բոլոր հաղորդակցություններով ավարտին էին հասցվել ռեկորդային 6 օրում:

Հռոմի հնագույն Կոլիզեյը, որտեղ գլադիատորնետը պայքարել են իրենց կյանքի համար, այսօր հարավային մասում թեքվել է և իջել 40 սանտիմետրով, և քաղաքային իշխանություններն ուսումնասիրում են այն վերականգնելու ուղիները: Արդեն երկար տարիներ Հռոմի պատմական ճարտարապետության հնագույն գոհարներից մեկը վերականգնման կարիք ունի: Սակայն տեղական իշխանությունները հարցին սկսեցին ավելի լրջորեն վերաբերել, երբ անցած տարի 2000 տարեկան պատմական հուշարձանի պատերից սկսեցին քարեր թափվել: Ըստ նրանց՝ նման իրավիճակի պատճառ կարող էր դառնալ ծանրաբեռնված երթևեկությունից առաջացած դինամիկ տատանումները, քանի որ Կոլիզեյի հարավային պատը գտնվում է քաղաքի ամենածանրաբեռնված փողոցներից մեկի հարևանությամբ: Բացի այդ Հռոմի «Լա Սապիենզա» համալսարանի (La Sapienza Univercity) և «Բնապահպանության ու երկրաբանության ինստիտուտի» (Institute of Environmental Geology and Geoengineering (IGAG)) մասնագետները ևս կատարել են ուսումնասիրություններ և եկել նախնական եզրակացության: Ըստ «Լա Սապիենզա» համալսարանի կառուցվածքային ճարտարագիտության բաժանմունքի մասնագետ Ջեորջիո Մոնթիի (Giorgio Monti)՝ հուշարձանի հիմքում կարող է ճեղքվածք լինել: Կոլիզեյի հիմքը օվալաձև է և 13 մետր հաստություն ունի: Ինչպես տեղեկացնում է The Telegraph պարբերականը, հուլիսի 31-ին Իտալիայի մշակույթի նախարար Լորենցո Օրնագին (Lorenzo Ornaghi), հռոմի քաղաքապետ Ջիանի Ալեմաննոն (Gianni Alemanno) և միլիարդատեր գործարար Դիեգո Դելլա Վալլեն (Diego Della Valle) հանրությանն են ներկայացրել Կոլիզեյի վերականգնման նախագիծը: Պատմական հուշարձանի վերականգնման նախագիծը կիրականացվի մի քանի փուլով: Առաջին փուլի ընթացքում 915 օրվա համար կտեղադրվի 4-հարկ բարձրությամբ շինարարական փայտամած, այնուհետև կսկսվեն վերականգնվել կառույցի դիմային հատվածները և նախամուտքը: Նոր նախագիծը կուսումնասիրի նաև ավտոճանապարհային երթևեկությունից առաջացած տատանումների հարցը: Երկրորդ փուլի ընթացքում Կոլիզեյի մոտ կկառուցվի նոր կենտրոն զբոսաշրջիկների համար, որտեղից նրանք կկարողանան հիանալ պատմամշակութային համալիրի գեղեցկությամբ: Իսկ երրորդ փուլի ընթացքն ու մանրամասները դեռևս հայտնի չեն: Վերականգնման աշխատանքերը բազմիցս հետաձգվել են: Դեռևս այս տարվա հունվարին գործարար Դիեգո Դելլա Վալլեն տրամադրել էր վերանորոգման աշխատանքների համար անհրաժեշտ 32 մլն ԱՄՆ դոլար գումարը: 3 տարի տևողությամբ վերականգնման նախագիծը պետք է սկսվեր այս տարվա մարտին, այնուհետև այն տեղափոխվեց հուլիս, իսկ հիմա էլ հայտարարվել է, որ նախագիծը կմեկնարկի տարեվերջին՝ դեկտեմբերին: 50 հազար հանդիսատեսի համար նախատեսված ամֆիթատրոնը կառուցվել է մ.թ.ա. 80 թվականին Տիտոս կայսեր օրոք և օգտագործվել գլադիատորական մարտերի համար: Այն համարվում է Հռոմի ճարտարապետական լավագույն կոթողներից մեկը: Վերջին տասնամյակի ընթագքում Կոլիզեյի այցելուների թիվը տարեկան 1 մլն –ից հասել է 6 մլն-ի: Նշենք, որ երկարատև վերանորոգման և հիմքերի ամրացման աշխատանքներից հետո անցյալ տարի Իտալիայում բացվեց մեկ այլ թեքված պատմամշակութային համալիր՝ Պիզայի աշտարակը:

ԱՄՆ կառավարությունը ներկայացրել է Լոնդոնի «Նայն Էլմս» (Nine Elms) շրջանում կառուցվելիք դեսպանատան նախագծի մանրամասները: Շինության կառուցման մրցույթն անցկացվել էր դեռևս 2010 թ-ին, իսկ այժմ կառավարությունը ներկայացրել է ենթադրվող շինության նախագծի մանրամասները, ներառյալ՝ արտաքին տեսքը, շրջակա միջավայրը և բնապատկերները: 2 տարի առաջ Ֆիլադելֆիայում գտնվող «Կիրան Թիմբերլեյք» (Kieran Timberlake) ճարտարապետական ընկերությունը հաղթեց Մեծ Բրիտանիայում ԱՄՆ դեսպանատան նոր շենքը կառուցելու մրցույթում: Հաղթող նախագիծը պետք է կառուցվի Թեմզա գետի հարավային ափին և հագեցած լինի ժամանակակից էներգիա խնայող համակարգերով՝ արդյունքում զարգացնելով Լոնդոնի թույլ զարգացած շրջաններից մեկը: 11-հարկանի շինությունը կունենա 45 հազար քառակուսի մետր մակերես և կտեղավորի 1000 աշխատակցի: Խորհանարդանման նորակառույց դեսպանատան դիմային հատվածները կլինեն թափանցիկ ապակուց: Վերջիններիս վրա կներդրվեն թափանցիկ ֆոտովոլտաիկ վահանակներ՝ արևային էներգիան կլանելու համար: Ավելի հզոր արևային վահանակներ կտեղադրվեն նաև շինության տանիքին: 3 մեկ-հարկանի կառույցներ կտեղակայվեն դեսպանատան շենքի կողային մասերում՝ հիմնական կառույցի մուտքը հսկելու համար: Բացի այդ անվտանգության նպատակներով շինության ողջ տարածքը կպարունակի այգիներ, զբոսուղիներ և հսկա լողավազան «Օլին Արքիթեքթս» (Olin Architects) ընկերության կողմից նախագծված: Այս լողավազանը կառույցի անվտանգությունը կապահովի Թեմզա գետի կողմից: Նշենք, որ ավելի վաղ շինության բյուջեն հայտարարվել էր 500 մլն ԱՄՆ դոլար: Իսկ ԱՄՆ կառավարության վերջին հայտարարության ժամանակ այն կրկնապատկվել է և կազմել արդեն 1 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Շինարարության ավարտից հետո ԱՄՆ դեսպանատունը կդառնա մինչ օրս կառուցված ամենաթանկերից մեկը և կզիջի միայն Բաղդադում ու Իսլամաբադում տեղակայված ամերիկյան ամրոց-կայաններին: Աշխարհի ամենաթանկ դեսպանատներից մեկի շինարարությունը նախատեսվում է սկսել 2013թ-ին և ավարտել 2017-ին:

The Inhabitat ինտերնետային պարբերականի հաղորդմամբ, Աբու-Դաբիում նախատեսվում է կառուցել էկո-մզկիթ: Շինարարության ավարտից հետո այս մզկիթը կդառնա տարածաշրջանի կայուն զարգացման խորհրդանիշը: Մզկիթում կտեղադրվեն արևային մարտկոցներ, ինչպես նաև վերջինս կունենա «կանաչ» տանիք: Ըստ նախնական տվյալների՝ ենթադրյալ կառույցը հնարավորություն կունենա պարծենալ բազմաթիվ էներգիա խնայող առանձնահատկություններով, մասնավորապես, համակարգերից մեկը կրկնակի կօգտագործի ծիսական լվացումների ջուրը և այն կօգտագործի շրջակա կանաչ գոտիները ոռոգելու նպատակով: Մզկիթի նախագիծը մշակել է 23-ամյա Սուհայիլ Մուհամեդ Սուլեյմանը (Suhail Mohammed Suleiman), ով հանդիսանում է ALHOSN համալսարանի շրջանավարտը, իսկ մզկիթի նախագիծն էլ նրա ավարտական աշխատանքն է: Էկո-մզկիթի հեղինակը հույս ունի, որ այն կկառուցվի Սաադիյաթ (Saadiyat) արհեստական կղզում՝ Աբու-Դաբիի Գուգենհայմի և Լուվրի մասնաճյուղերի կողքին, որոնք նախատեսվում է շահագործման հանձնել 2017 թ-ին: Ըստ նախագծի՝ ժամանակակից մզկիթը կունենա պսակված կիսալուսիններով երկու աշտարկանման սրաձողեր (ամենայն հավանականությամբ ինքնատիպ մինարեթներ), որոնք ուղղված կլինեն դեպի հոգևոր կենտրոն Մեքքա: Երիտասարդ ճարտարապետի նախագիծը կանաչ լույս է ստացել և հավանութան արժանացել Աբու-Դաբիի Քաղաքային պլանավորման խորհրդի կողմից և անգամ պարգևատրվել «Five Pearl Rating» մրցանակով: