2011 թ-ի մարտին Ճապոնիայի արևելքում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից և դրան հաջորդած ատոմային աղետից հետո, բազմաթիվ ճարտարապետական, գիտական և ճարտարագիտական ընկերություններ սկսեցին մշակել այնպիսի մեխանիզմներ, որոնք ապագա բնական աղետների ժամանակ կարող են նվազեցնել կամ էլ անգամ բացառել պոտենցիալ վնասը: Մասնավորապես՝ Տոկիոյում գտնվող «Սակո Արքիթեքթս» (Sako Architects) ընկերության ճարտարապետ Կիիչիրո Սակոն (Keiichiro Sako) մշակեց «Տոհոկու Երկնային Գյուղ» (Tohoku Sky Village) նախագիծը, ճապոնական «Էյր Դենշին Սիսթեմս» (Air Danshin Systems Inc) ընկերությունը մշակեց այնպիսի համակարգ, որը երկրաշարժի ժամանակ շինությանը հնարավորություն է տալիս բարձրանալ հիմքից և «ճախրել» , իսկ Ճապոնիայի կառավարությունը որոշեց արմատական քայլեր ձեռնարկել մարտյան իրավիճակի կրկնությունը բացառելու նպատակով. Կառավարությունը հայտարարեց, որ նախատեսում է մայրաքաղաքից 400 կիլոմետր դեպի արևմուտք կառուցել «Պահեստային Տոկիո»: Այժմ էլ ճապոնական 2 կազմակերպություններ հանրությանն են ներկայացրել հին երկնաքերերի արդիականացման սարքավորումներ, որոնք կարող են էականորեն նվազեցնել աղետի ազդեցությունը և փրկել մարդկային կյանքերը: «Միթսուի Ֆուդոսան Քո» (Mitsui Fudosan Co) կառուցապատող ընկերությունը և նախագծի գլխավոր կապալառու «Կաջիմա Քորփորեյշնը» (Kajima Corporation) նախագծել են մի քանի հարյուր տոննա կշռով հսկայական սեյսմակայուն ճոճանակներ, որոնք պետք է կառավարեն և ճնշեն երկնակեղևի տատանումները: Այս նորագույն սարքավորումները պետք է տեղադրվեն երկնաքերերի տանիքներին, որպեսզի երկրաշարժի ժամանակ տատանումների ուժն ընդունեն իրենց վրա և հակազդելով վերջինիս վրա կրկնակի անգամ նվազեցնեն տատանումների հզորությունը: Նորագույն նախագծի 51 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ առաջին փորձնական տարբերակը կտեղադրվի 2015 թ-ին Տոկիոյի «Շինջուկու Միթսուի Բիլդինգ» (Shinjuku Mitsui Building) երկնաքերի տանիքին: Այս փորձնական համակարգը բաղկացած կլինի 6 ճոճանակներից յուրաքանչյուրը 300 տոննա քաշով: Նշենք, որ այս նորագույն համակարգը կարելի է տեղադրել ոչ միայն նոր կառուցվող, այլև արդեն նախկինում կառուցված երկնաքերերի տանիքներին: Այնպես որ վստահությամբ կարելի է պնդել, որ հաջողության դեպքում երկրի, հետագայում նաև ամբողջ աշխարհի բազմաթիվ երկնաքերեր կարող են ապահովագրել իրենց աղետալի երկրաշարժերից:
Մոտ ապագայում հնարավոր է Դուբայը դառնա նոր, յուրօրինակ աշտարակի հայրենիք, որը յուրաքանչյուր 90 րոպեյի ընթացքում կպտտվի 360 աստիճան: «Դայնամիք Արքիթեքչր Գրուփ» (Dynamic Architecture Group) ընկերության հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն Դեյվիդ Ֆիշերն իր նախագծի մասին առաջին անգամ հայտարարել է դեռևս 2008 թ-ին, սակայն համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամը և Դուբայի անշարժ գույքի շուկայի անկումը ստիպեցին նրան սառեցնել նախագիծը: Այսօր այն կարող է վերակենդանանալ, եթե նախագծի համար վերջնական կանաչ լույս վառվի: Ըստ նախնական տվյալների՝ 80-հարկանի պտտվող աշտարակը կստանա «Դինամիկ Աշտարակ» (Dynamic Tower) անվանումը: Նոր աշտարակում կտեղադրվեն 79 գերհզոր քամու տուրբիններ, որոնք կարտադրեն աշտարակի պտույտների համար անհրաժեշտ էներգիան: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն այս տարածաշրջանի համար գնահատվում է 541 մլն ԱՄՆ դոլար: Նախագծի վերաբերյալ այլ տվյալներ, մասնավորապես՝ հստակ տեղայնացումը, ֆինանսավորումը և շինարարության ժամկետները, չեն հայտնվում: Ինչպես նշում է նախագծի հեղինակ պրն. Ֆիշերը, նա երբևէ չի նախագծել երկնաքերեր, առավել ևս նման լուրջ և ամբիցիոզ նախագիծ: Սակայն այսօր ճարտարապետությունը կարող է նախագծել և կառուցել ամեն ինչ: Նա ցանկանում է նախագծի մանրամասները գաղտնի պահել, որպեսզի այն անակնկալ լինի: Նշենք, որ ընկերությունը նպատակ ունի նույնանման նախագծեր իրականացնել Մոսկվայում, Փարիզում, Լոնդոնում, Միլանում, Հռոմում, Նյու Յորքում և Մայամիում:
Օգոստոսի 3-ին Չինաստանում ավարտվել է երկրի ամենաբարձր «Շանհայյան Աշտարակի» (Shanghai Tower) կանգնեցման աշխատանքները: Այսօր «Գենսլեր» (Gensler) ճարտարապետական բյուրոյի նախագծած 632 մետր բարձրությամբ աշտարակը դարձել է աշխարհում բարձրությամբ երկրորդ աշտարակը՝ զիջելով միայն «Բուրջ Խալիֆային», որի բարձրությունը կազմում է 828 մետր: Շինության խելացի մշակված դիմային հատվածը հնարավորություն է տալիս ուժեղ թայֆունների ժամանակ 24 տոկոսով նվազեցնել քամու ուժի ազդեցությունը շինության վրա, իսկ շինության վերին հարկերի երկնային այգիները նմանվում են երկրին բնորոշ բաց բակերի: «Գենսլեր» ճարտարապետական բյուրոյի ճարտարագետները և նախագծող խումբը սպիտված են եղել մի քանի յուրօրինակ շինարարական բաղադրիչներ մշակել Շանհայի Պուդոն (Pudong) գործարար թաղամասում կառուցված 121 հարկանի երկնաքերի համար: Բանն այն է, որ շինհրապարակի կավե հողն ի վիճակի չէր լինի դիմանալ նման մեծածավալ շինության ճնշմանը, ուստի շինարարները ստիպված են եղել լցոնել 831 երկաթ-բետոնե մոնոլիտ հիմնասյուներից (ցցերից) բաղկացած համակարգը: Բացի այդ Չինաստանը համարվում է ուժեղագույն թայֆունների հայրենիք, որոնք կարող են ապակայունացնել նման բարձրության աշտարակը: Ուստի երկնաքերի նախագծման ընթացքում կարևորագույն պայման էր շինության վրա քամու ազդեցության նվազեցումը: Այդ իսկ պատճառով կառույցի դիմային հատվածի համար նախագծողները ընտրեցին ալիքավոր ձևավորում, որը թույլ տվեց 24 տոկոսով նվազեցնել քամու ազդեցությունը: Ի դեպ նման մոտեցումը հնարավորություն տվեց 58 մլն ԱՄՆ դոլարով կրճատել շինարարական ծախսերը: Նշենք, որ երկնաքերը բաժանված է 9 հորիզոնական գոտիների, ինչը հնարավորություն է տալիս ջեռուցման, հովացման և ջրամատակարարման համակարգերը ավելի ճիշտ բաշխել, քան ավանդական երկնաքերերում: Երկնաքերում տեղակայված կլինեն դիտահարթակներ, մշակութային, առևտրային և գրասենյակային տարածքներ: «Շանհայյան Աշտարակի» բացման հանդիսավոր արարողությունը նախատեսված է 2014 թվականին:
Նոր Զելանդիայի Քրայսթչըրչ (Christchurch) քաղաքում Օգոստոսի 6-ին հանրության առաջ իր դռներն է բացել ճապոնացի ճարտարապետ Շիգերու Բանի (Shigeru Ban ) նախագծած ստվարաթղթե տաճարը: 2011 թ-ի փետրվարին տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի արդյունքում քանդվել էր տեղական տաճարը, ուստի ճարտարապետին հանձնարարվեց նախագծել նոր ժամանակավոր կառույց, որը կփոխարիներ իր նախորդին: Ըստ նախնական տվյալների՝ այս ժամանակավոր շինությունը հանրությանը կծառայի 50 տարի, մինչև քաղաքում նախագծվի և կառուցվի տաճարի հիմնական շենքը: Տաճարի ժամանակավոր շենքն ունի եռանկյունու տեսք, որի երկու կողմերը կառուցված են 98 իրար հավասար ստվարաթղթե խողովակներից: 2 ստվարաթղթե պատերի մեջտեղում տեղակայված է ապակե վիտրաժը, որը կազմված է տարբեր զարդանախշերով գունավոր եռանկյունիներից: Տաճարը բաղկացած է 700 մարդու համար նախատեսված գլխավոր սրահից, 8 զանգակատներից և ստորգետնյա պահեստային տարածքներից: Յուրօրինակ տաճարի շինարարությունը սկսվել է անցած տարի: Ըստ նախնական տվյալների՝ տաճարը հանրության առաջ իր դռները պիտի բացեր այս տարվա փետրվարին, սակայն շինարարության ընթացքում մի շարք հետաձգումների պատճառով այն շահագործման հանձնվեց միայն օգոստոսին: Վերջին տարիներին ճարտարապետ Շիգերու Բանն իր նախագծած ժամանակավոր կառույցներում լայնորեն օգտագործում է ստվարաթուղթը: Ճարտարապետի խոսքերով, ստվարաթուղթն իդեալական շինանյութ է ժամանակավոր սեյսմակայուն շինությունների կառուցման համար: Ըստ նրա՝ շինության ամրությունն ամենևին էլ կախված չէ օգտագործվող շինանյութի ամրությունից: Անգամ բետոնե կառույցները կարող են փլուզվել ուժգին երկրաշարժի ժամանակ, այն դեպքում, երբ ստվարաթղթե կառույցն այս պարագայում անվնաս է մնում: Բացի այդ ստվարաթուղթը բավականին մատչելի Է: Բացի վերոնշյալ տաճարից, ճարտարապետն ամբողջ աշխարհում նախագծել և կառուցել է մի շարք նմանատիպ ժամանակավոր շինություններ, մասնավորապես նա է նախագծել Մոսկվայի ժամանակավոր պատկերասրահի շենքը, որի հիմնասյուները ստվարաթղթից են, ինչպես նաև ԱյԻ Համալսարանի Ճարտարապետական և նախագծման դպրոցի (IE School of Architecture and Design) ստվարաթղթե տաղավարը Մադրիդում:
Սաուդյան Արաբիան ընտրել է երեք միջազգային կոնսորցիումներ, որոնք պետք է երկրի մայրաքաղաք Էր-Ռիյադում մետրո կառուցեն: Գործարքների գումարը կազմում է 22.5 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Ըստ նախնական տվյալների՝ մետրոյի երկու գիծը կկառուցի ամերիկյան «Բեչթել» (Bechtel) ընկերությունը: Այս ընկերության կատարվելիք աշխատանքների բաժինը կկազմի 9.45 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Իսպանական «ԷֆՍիՍի» ընկերությունը (FCC) կկառուցի 7.82 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ մյուս երեք գծերը, իսկ վերջին գիծը կկառուցի իտալական «Անսալդո» (Ansaldo) ընկերությունը և վերջինիս գործընկերները՝ 5.21 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Մետրոյի նախագծման աշխատանքները կսկսվեն անմիջապես, իսկ 2014 թ-ի առաջին եռամսյակում կսկսվեն և 2019 թ-ին կավարտվեն շինարարական աշխատանքները: Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիադում կառուցվելիք մետրոն, որը ստացել է «Անապատի հրաշք» (Miracle of the Desert) անվանումը, կունենա 6 գիծ, 176 կիլոմետր ընդհանուր երկարություն և 94 կայարան, որոնցից 85–ը կլինեն մետրոյի հիմնական կայարանները, 4–ը տեղափոխությունների կայարաններ, իսկ մնացած 5-ը ավտոմեքենաների կայանատեղիներով: Երկաթուղային գծերը կանցնեն քաղաքի այն շրջաններով, որտեղ տեղակայված են կառավարական շենքերը, առևտրային, բժշկական և կրթական կենտրոնները, համալսարանները: Մետրոն անմիջապես կկապվի նաև արքա Խալիդի անվան միջազգային օդանավակայանի և քաղաքի առավել խիտ բնակեցված շրջանների հետ: Էլեկտրագնացքները, որոնք կղեկավարվեն համակարգչով, այլ ոչ թե վարորդի օգնությամբ, բոլոր 6 գծերում էլ կերթևեկեն 40 կլիոմետր ժամ արագությամբ: Բոլոր կայարանները և գնացքները կապահովվեն օդորակիչներով: Նշենք, որ դեռևս այս տարվա մայիսին երկրի կառավարությունը հասարակությանն էր ներկայացրել այն ընկերություններին և ճարտարապետներին, ովքեր պիտի նախագծեին մետրոյի հիմնական կայարանները: Մասնավորապես՝ արքա Աբդուլայի անունը կրող ֆինանսական կենտրոնում աշխարհի մետրոյի ամենաթանկ կայարաններից մեկը նախագծում է բրիտանացի ճարտարապետ Զահա Հադիդը, մետրոյի «Կենտրոնական կայարանը» կնախագծի նորվեգիական «Սնոհեթթա» (Snohetta) ընկերությունը, իսկ գերմանական «Գերբեր Արքիթեքթեն» (Gerber Architekten) ընկերությունը՝ է Օլայա (Olaya) շրջանի հանգույցը:
