«ԲիԱյՋի» (BIG) ճարտարապետական ընկերությունն ամերիկյան Արիզոնա նահանգի մայրաքաղաք Ֆինիքսում (Phoenix) նախագծել է նոր աշտարակ-դիտահարթակ: Չնայած այն փաստին, որ Ֆինիքսը համարվում է Ամերիկայի նահանգային խոշորագույն մայրաքաղաքը, անգամ առաջ անցնելով դաշնային մայրաքաղաք Վաշինգտոնից, այն այնքան էլ հայտնի չէ ամբողջ աշխարհում: Այդ իսկ պատճառով նախագծի հեղինակները ցանկանում են նոր աշտարակի օգնությամբ, որը հավանաբար կդառնա քաղաքի ճարտարապետական խորհրդանիշը, քաղաքը վերածել զբոսաշրջության կենտրոնի: Եվ, հավանաբար, դա նրանց մոտ կստացվի: Անկասկած, «Փին» (Pin - գնդասեղ) անվանումը ստացած նոր աշտարակը տարբերակող ուղենիշ կդառնա քաղաքի համար: «Փին» աշտարակի նախագիծն իրականացրել են անշարժ գույքով զբաղվող «Նովավեսթ» (Novawest) ընկերությունը և դանիական «ԲիԱյՋի» ճարտարապետական բյուրոն: Դիտահարթակ աշտարակի բարձրությունը կկազմի 128 մետր: Այն կունենա հսկա գնդասեղի տեսք՝ բաղկացած կլինի բետոնե ոտքից և դրան ամրացված գնդից: Ի դեպ, գունդը բաղկացած կլինի հիմքին ոլորաձև փաթաթված հարթակներից: Շնորհիվ իր բացառիկ դիզայնի աշտարակը կերևա նաև տիեզերքից, իսկ այցելուները կկարողանան հիանալ 360 աստիճան երևացող անկրկնելի տեսարաններով: Աշտարակի մուտքի մոտ կլինի հանրային գոտի, ջրային և առևտրային կենտրոններ: Այցելուները դիտահարթակ՝ աշտարակի ամենաբարձր կետ կհասնեն վերելակով, այնուհետև կսկսեն զբոսնել ազատ քայլուղով և հիանալ անկրկնելի տեսարանով: Ոլորաձև փաթաթված տարածության մեջ կտեղակայվի բար, սրճարան, էլիտար ռեստորան, գիշերային ակումբ, երեկույթների համար նախատեսված տարածք, պատշգամբ, սրահ՝ նախատեսված տարբեր միջոցառումների համար, պատկերասրահներ գեղարվեստական և մշակութային հատուկ ցուցահանդեսների համար: Հեղինակների խոսքերով նախագծի էկոլոգիական կայունությունն առաջին տեղում է, ուստի աշտարակում կտեղակայվեն էներգախնայող և արևային էներգիայի օգտագործման տեխնոլոգիաներ: Աշտարակը գիշերները կլուսավորվի լուսադիոդային լամպերով:
Երևանի կրկեսի` 2011թ-ի սեպտեմբերին սկսված վերանորոգումը կավարտվի ոչ թե 2013 թ-ի հոկտեմբերին, այլ մեկ տարի ուշացումով` 2014 թ-ի հոկտեմբերին: Այս մասին տեղեկացնում է news.am կայքը հղում կատարելով «Երևանյան կրկես» մշակութային կենտրոնի գեղարվեստական ղեկավար Սոս Պետրոսյանին: Վերանորոգումն ավարտելու ժամկետների երկարաձգումը պայմանավորված է նախագծի փոփոխությամբ և ըստ երևույթին, խոսքն արդեն գնում է նոր շինարարության մասին: Որոշվել է, որ կրկեսը պետք է ունենա երկհարկանի ավտոկանգառ, իսկ «մանեժը» 6 մետրով պետք է բարձրանա վերև, ինչի պատճառով էլ շենքի տանիքը պետք է 6 մետրով բարձրանա: Արդյունքում որոշում ընդունվեց քանդել կրկեսի շենքն ամբողջությամբ, որովհետև եթե պահպանեին հին կրկեսը, ապա հնարավոր չէր լինի իրագործել նոր նախագիծը: Նոր կառուցվելիք կրկեսը կտարբերվի հնից բարձրությամբ, տեղերի քանակը կավելանա 500-ով, այն կունենա նկուղային հարկ, 3 մանեժ և այլն: Նշենք, որ ըստ նախնական տվյալների` կրկեսի վերանորոգումը պետք է արժենար 10 մլն ԱՄՆ դոլար, սակայն նախագծի փոփոխությանը զուգահեռ կրկնապատկվել է նաև շինարարության բյուջեն: Ի դեպ, հայկական կրկեսի շենքը հիմնադրման օրվանից` 1962 թ-ից չէր վերանորոգվել:
Մերձավոր Արևելքի խոշորագույն կառուցապատողներից մեկը՝ «Դամաք Փրոփերթիս» (Damac Properties) ընկերությունը, նախորդ շաբաթ հայտարարել է Դուբայում կառուցվելիք նոր խոշորագույն նախագծի մասին, որն առաջինն է քաղաքում 2008 թ-ի ճգնաժամից հետո, տեղեկացնում է Arabianbusiness ինտերնետային պարբերականը: Ըստ նախնական տվյալների՝ նոր աշտարակը կունենա 195 մետր բարձրություն, 53 հարկ և վերջինիս պատուհաններից կերևան քաղաքի գեղեցիկ շատրվանները և աշխարհի ամենաբարձր աշտարակը՝ «Բուրջ Խալիֆան»: Շինարարության գլխավոր կապալառու «ԷյԷնՍի Քոնթրաքթինգ» (ANC Contracting) ընկերությունն արդեն սկսել է ծրագրի նախապատրաստական աշխատանքները, որոնք պետք է ավարտվեն 2015 թ-ի առաջին եռամսյակում: Նոր շենքում նախատեսված են մեկ, երկու, երեք, չորս սենյականոց բնակարաններ և փենթհաուսներ: Ինչպես նաև աշտարակում կլինի սպա-կենտրոն, մարզասրահ և լողավազան: «Դամաք Փրոփերթիս» ընկերության փոխտնօրեն Նայլ Մակլաֆլինի (Niall McLoughlin) խոսքերով, Դուբայի անշարժ գույքի շուկայում վերածնունդ է նկատվում, քաղաքը կանգնած է անշարժ գույքի շուկայի ընդլայնման նոր դարաշրջանի առաջ, ուստի նման պայմաններում ընկերության առաջարկած նոր նախագիծն անփոխարինելի է և ուղղված է բնակչության հատկապես վերնախավին: Նշենք, որ մինչ օրս «Դամաք Փրոփերթիս» ընկերությունը Միացյալ Արաբական Էմիրություններում կառուցել է 37 շենք, որոնք ունեն 7817 բնակարան 1.3 մլն քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով:
«Գազպրոմ» ընկերությունը և «Հարավային Հոսք կոնսորցիումը» (South Sream) սկսել են «Հարավային հոսք» գազատարի շինարարությունը: Գազատարի խողովակաշարի խորհրդանշանակ զոդումը կայացել է Անապայի շրջանում: «Հարավային հոսք» գազատարի ծովային հատվածը, որը ռուսական սահմանում կսկսի «Ռուսսկայա» (Русская) կոմպրեսորային կայանից և կհասնի մինչև Բուլղարիայի ծովափնյա շրջաններ, կանցնի Սև ծովի հատակով: Սևծովյան հատվածի ընդհանուր երկարությունը կկազմի 900 կիլոմետր, առավելագույն խորությունը՝ 2 կիլոմետր, իսկ գազատարի հզորությունը՝ 63 մլրդ խորանարդ մետր: Ըստ նախնական տվյալների՝ նախագծի ընդհանուր բյուջեն կկազմի 15.5 մլրդ եվրո, որից 10 մլրդ եվրոն կծախսվի ծովային հատվածի շինարարության համար: Սև ծովից դուրս գալուց հետո նոր գազատարի երթուղին կանցնի Բուլղարիայի, Սերբիայի, Հունգարիայի, Սլովենիայի սահմաններով և կավարտվի Իտալիայի հյուսիսում: Գազատարի ծովային հատվածի շինարարության նպատակով հատուկ ստեղծվել է «Հարավային Հոսք Տրանսպորտ» (South Stream Transport B.V.) ընկերությունը: Վերջինս նախատեսում է 2013 թ-ին «Հարավային Հոսք» գազատարի ծովային հատվածի տեղադրման նպատակով մի շարք տենդերներ անցկացնել, իսկ խողովակաշարի ստորջրյա հատվածների տեղադրումը նախատեսված է արդեն 2014 թ-ին: Ռուսական գազի առաջին արտահանումը դեպի Եվրոպա այս գազատարով նախատեսված է արդեն 2015 թ-ի վերջին: Նախագիծը ենթադրում է գազատարի 4 ճյուղերի կառուցում: Դրանցից առաջինը շահագործման կհանձնվի 2015 թ-ին, և 1 տարի ընդմիջումով արդեն կշահագործվեն մյուս երկուսը, քիչ ավելի ուշ նրանց կմիանա նաև վերջինը: Բոլոր 4 ճյուղերի շինարարության ավարտը նախատեսվում է 2017 թ-ին, իսկ նախագիծն իր ամբողջ հզորությամբ, որը կկազմի 63 մլրդ խորանարդ մետր, կաշխատի արդեն 2019 թ-ից: Նշենք, որ «Հարավային Հոսք» գազատարի շինարարության մեկնարկից հետո, Թուրքիայի էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար Թաներ Յիլդիզը (Taner Yildiz) հայտարարել է, որ Թուրքիան մտադիր չէ մասնակցել «Հարավային հոսք» գազատարի շինարարության նախագծում, քանի որ ավելի շատ հետաքրքրված է «Նաբուքքո Վեսթ» (Nabucco-West) և «Տրանսանատոլիական» գազատարի նախագծերով: Միևնույն ժամանակ նա ավելացրել է, որ Թուրքիան հետաքրքրված է ռուսական գազի ներկրմամբ, սակայն դեռևս հայտնի չեն ներկրման երթուղիները:
Դուբայը, փորձելով Մերձավոր Արևելքում պահպանել իր դիրքերը որպես զբոսաշրջության և տրանսպորտային առաջատար կենտրոն, վերջերս հանրությանն է ներկայացրել մի շարք ցնցող շինարարական նախագծեր, որոնք, ինչպես գրում է Wall Street Journal հրատարակչությունը, կարող են անշարժ գույքի շուկայում ճգնաժամի երկրորդ փուլի պատճառ դառնալ: Անցած ամիս Դուբայի կառավարիչ շեյխ Մուհամեդ Բին Ռաշիդ Ալ-Մակթումը (Sheikh Mohammad Bin Rashid Al Maktoum) հայտարարել է «Մուհամեդ Բին Ռաշիդ Քաղաք» (Mohammad Bin Rashid City) նախագծի իրականացման մասին, որն, ըստ նախնական հաշվարկների, կարժենա 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նոր քաղաքում նախատեսված է 100 հյուրանոց, աշխարհի խոշորագույն առևտրային համալիրը, հսկայական զբոսայգի, պատկերասրահներ և ցուցասրահներ: Անմիջապես դրանից հետո, հայտարարվեց նոր նախագծի մասին, որն իրենից ներկայացնում է 5 թեմատիկ այգիներից կազմված զվարճանքների համալիր 2.7 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ: Բացի այդ Դուբայը նաև հայտ է ներկայացրել «Համաշխարհային ցուցահանդես 2020»-ի (World Expo in 2020) անցկացման համար, որը նոր ցուցասրահների կառուցում է ենթադրում: Ինչպես նշում է պարբերականը, չնայած առևտրային, զբոսաշրջության և տրանսպորտի ոլորտներում գրանցված աճին, Դուբայի կառավարությունն այսօր դեռևս պետք է վճարի նախորդ շինարարական բումի արդյունքում հավաքված 100 մլրդ ԱՄՆ դոլար պարտքը: Սակայն քաղաքի կառավարության վերոնշյալ քայլերը նոր հարցեր են առաջացնում, կարող են արդյոք այս նոր նախագծերը ոտքի հանել անշարժ գույքի շուկան, թե առաջարկի նոր ավելցուկի կբերեն առանց այն էլ փխրուն ոլորտում: Մերձավոր Արևելքում «Դելիոթ» (Deloitte) ընկերության կորպորատիվ ֆինանսների բաժնի տնօրեն Ռիզվան Շահի (Rizwan Shah) խոսքերով, անշարժ գույքի շուկայում նոր հայտարարված բումի ընթացքում կառավարություն այլ կերպ կվարվի: Նախագծերի ֆինանսավորման համար կընտրվեն բոլորովին այլ աղբյուրներ, իսկ շինարարական տենդերները կհայտարարվեն միջազգային շուկայում, ինչն էլ կնվազեցնի վարկատուների ախորժակը և կներգրավի փորձառու ներդրողների: Բանն այն է, որ 2004-2007 թթ-ների ընթացքում գրացված բումից հետո 2008 թ-ի ճգնաժամը բերեց անշարժ գույքի գների 60 տոկոս անկնման, ինչի արդյունքում շատ բանկեր կանգնեցին սնանկացման խնդրի առաջ: Իսկ 2009 թ-ին, երբ երկրի խոշորագույն կառուցապատող «Նակհիլ» (Nakheel) ընկերությունը չկարողացավ վճարել 4.1 մլրդ ԱՄՆ դոլար պարտքը, Դուբայի կառավարությունը ստիպված եղավ 10 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ վարկի համար դիմել իր նավթով հարուստ հարևան Աբու-Դաբիին: Բնականաբար այս բոլոր իրադարձություններից հետո, շատերն անհանգստանում են, որ անշարժ գույքի շուկայում նոր բում վառելով, Դուբայը կրկնում է անցյալի սխալները: Իսկ վերջերս կայացած ֆինանսական խորհրդակցության ժամանակ, երկրի ամենահարուստ հիմնադրամներից մեկի, Էմիրություններում ներդրումային կազմակերպության (Emirates Investment Authority) ֆինանսական տնօրեն Փիթեր Ժոլդովսկիի (Peter Jodlowski) խոսքերով, այսօր բոլորը կրկնում են, որ շատ բան են սովորել անցյալի սխալներից, սակայն շարունակում են անել այն, ինչ 3-4 տարի առաջ: Նա համոզված է, որ հաջորդ 5 տարիների ընթացքում, քաղաքի իշխանությունները կշարունակեն իրենց տալ այն նույն հարցը, ինչ 2008 թ-ին՝ «ինչպես այս ամենը կատարվեց»:
