Վերջին տարիներին բարձր տեխնոլոգիաների մշակմամբ զբաղվող բազմաթիվ ընկերություններ աշխատում են այն գաղափարի վրա, որը հնարավորություն կտա ստեղծել արևային էներգիա արտադրող պատուհաններ: Այսօր արդեն նմանօրինակ ցուցանմուշ կա: Հոլանդացի նախագծող Մարիան վան Օբելը (Marjan van Aubel) ստեղծել է վիտրաժային պատուհան, որը էներգիա է արտադրում: Այս պատուհանն աշխատում է բույսերում ընթացող ֆոտոսինթեզի օրինակով: Արևի ճառագայթները ընկնում են պատուհանի գունային ներկանյութերի վրա, ինչի արդյունքում էլ արտադրվում է արևային էներգիա: Էներգիան սպառողին է հասում պատուհանագոգին տեղադրված USB մուտքի շնորհիվ: Հեղինակի խոսքերով պատուհանները ստեղծված են արևի ճառագայթների նկատմամբ զգայուն ներկանյութերից, և այդ ներկանյութերին բնորոշ հատկություններն են հնարավորություն տալիս էներգիա ստանալ: Նշենք, որ նորարար պատուհանի արտադրած էներգիան հնարավոր է օգտագործել միայն փոքր կենցաղային տեխնիկայի համար: Մասնավորապես ստացված էներգիայով հնարավոր է 7 ժամում լիցքավորել սմարթփոնը: Սա, իհարկե, բավականին քիչ քանակությամբ էներգիա է, սակայն հոլանդացի նախագծողը համոզված է, որ պատուհանների ավելի մաշստաբային օգտագործման պարագայում, մասնավորապես՝ եկեղեցիների ճակատային հատվածներ, դպրոցների ընդարձակ պատուհաններ, հնարավոր է ստանալ բավականաչափ մաքուր արևային էներգիա:

Հանրահայտ «Սագրադա Ֆամիլիա» (Sagrada Familia թարգմ. - Սուրբ Ընտանիքի Եկեղեցի) տաճարի շինարարությունը ձգվում է ավելի քան 130 տարի, և միայն 21-րդ դարի նորագույն տեխնոլոգիաների, մասնավորապես՝ 3D-տպիչների, շնորհիվ հնարավորություն է ստեղծվել 19-րդ դարի կառույցի շինարարությունն ավարտել 2026 թ-ին: Կարելի է հավաստել, որ «Սագրադա Ֆամիլիան» աշխարհում ամենաերկար շինարարական գործընթաց ունեցող կառույցներից մեկն է: Շինարարական աշխատանքները սկսվել են դեռևս 1882 թ-ին, իսկ 1926 թ-ին կառույցի գլխավոր ճարտարապետի մահվան ժամանակ կառուցվել էր տաճարի ընդամենը մեկ քառորդ մասը; Ինչպես տեղեկացնում է BBC լրատվական գործակալությունը, չնայած հանրահայտ տաճարի արտաքին ձևավորումն անավարտ է, և դեռ շատ անելիք կա Գաուդիի նախագիծը կյանքի կոչելու համար, այնուամենայնիվ, այս գլուխգործոցն բաց է հանրության առաջ: «Սագրադա Ֆամիլիա» տաճարի նախագիծը երկարատև շինարարական գործընթացի և գերազանց նախագծի շնորհիվ իր գոյության ընթացքում բազմաթիվ նախագծողների և ճարտարապետների ուշադրության կենտրոնում է եղել: Այսօր շատերն են ուրախ, որ նորագույն տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս ժամանակակից ճարտարապետական թիմին ավարտել տաճարի շինարարությունը բնօրինակին հնարավորինս մոտ: Նախագծի ներկայիս ղեկավարները շինարարական գործընթացում 3D-տեխնոլոգիաները սկսել են օգտագործել 2001 թ-ից, սակայն վերջին տարիներին այս տեխնոլոգիաների արագ զարգացումն էլ ավելի արագ թափ հաղորդեցին շինարարական աշխատանքերին: Նախագծի գլխավոր ճարտարապետ Ջորդի Քոլը (Jordi Coll) պնդում է, որ Գաուդին անձամբ կողմ կլիներ 3D տեխնոլոգիաների օգտագործմանը ճարտարապետության մեջ: Եթե նա այսօր կենդանի լիներ, նա միանշանակ առավելագույնս կօգտագործեր 3D տեխնոլոգիաներն իր տաճարի շինարարության ժամանակ, քանի որ դեռևս 19-րդ դարում նրա շինությունը նախագծված էր եռաչափ տարածության մեջ: «Սագրադա Ֆամիլիա» տաճարի շինարարական և ճարտարապետական թիմն ունի իր սեփական տեխնիկական ստուդիան, որտեղ տեղադրված Է 2 հատ 3D-տպիչ: Տպիչները հիմնականում օգտագործվում են տաճարի բնօրինակ հատվածների վերակառուցման համար: Բնօրինակ գիպսե մոդելներՆ ավերվել են Իսպանիայում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ: Ճարտարապետական թիմն ամեն ինչ անում է, որ նորագույն տեխնոլոգիաների օգնությամբ կարողանա վերստեղծել Գաուդիի բնօրինակը: Տաճարի այցելուներն այսօր հիանում են կատարված աշխատանքով և վստահ են, որ թիմը շինարարությունը կհասցնի իր տրամաբանական և գերազանց ավարտին:

Այսօր նախագծողները բնակարանի հովացման համար տեղադրում են բազմատեսակ սարքավորումներ: Սակայն եկեք այս խնդիրն ուսումնասիրենք այլ տեսանկյունից և գտնենք այնպիսի տարբերակ, որ բնակարանը կհովացվի շնորհիվ այն շինանյութի, ինչից կառուցված է: Օրինակ, աղյուսը… «Իմերջինգ Օբջեքթս» (Emerging Objects) նախագծող ընկերությունը հանրության ուշադրությանն է ներկայացրել հատուկ ծակոտկեն աղյուսներ, որոնք բնակարանի ջերմաստիճանի նվազման համար օգտագործում են ջուր; Այսպիսի աղյուսի յուրաքանչյուր սանտիմետր տպագրված է 3D տպիչով, իսկ վերջինս էլ ստացել է շատ բնութագրող անվանում՝ «Հովացնող աղյուսներ» (Cool Bricks): Այս աղյուսները օդի ջերմաստիճանի նվազման համար օգտագործում են գոլորշիացման երևույթը, ինչի ժամանակ ջրի գոլորշիացումը սառեցնում է օդը: Յուրաքանչյուր 3D տպագրված աղյուս ունի եռաշերտ կերամիկական կառուցվածք և կարող է իր մեջ պահպանել ջուրը հասարակ սպունգի մեխանիզմով: Աղյուսն աշխատում է հետևյալ կերպ. Երբ օդը մոտենում է աղյուսի ծակոտկեններին ջուրը գոլորշիանում է օդում և իջեցնում ջերմաստիճանը: Նշենք, որ աղյուսները կարելի է ջրով լցնել կամ ձեռքով, կամ պոմպով: Ինչպես պնդում է «Հովացնող աղյուս» գյուտի համահեղինակ Ռոնալդ Ռաելը (Ronald Rael), այս աղյուսները կարելի է համարել ժամանակակից օդորակիչների այլընտրանք: Հայտնագործված տեխնոլոգիան շատ բնական է և հնարավորություն է տալիս խնայել մեծ քանակությամբ էներգիա, հատկապես չափազանց չոր կլիմա ունեցող վայրերում: Նմանատիպ շինանյութ ստեղծելիս նախագծողները ոգեշնչվել են «Մուսքաթես» (Muscatese) կոչվող սարքից: Վերջինս իրենից ներկայացնում է պատուհան, որն օգտագործվում է չափազանց չոր կլիմայական պայմաններում գոլորշիացման մեթոդով սառեցնելով օդը: Պատուհանն օգտագործում է ջրով լցված կերամիկական փոքրիկ կոնտեյներ, որը տեղադրված է փայտե հատուկ էկրանի վրա: Օդը անցնելով այս կոնտեյների միջով հովանում է և հետո մուտք գործում շինություն: Ի դեպ, այս շինանյութը բավականին պարզ է նաև տեղադրման առումով: Աղյուսներն ունեն միացման հատուկ մակերեսներ, որոնց շնորհիվ կարելի է հեշտությամբ հավաքել ամբողջական պատեր: Գյուտի հեղինակները պնդում են, որ ինչքան մեծ է աղյուսե պատը, այնքան ավելի արդյունավետ է այն աշխատում: Այսօր արդեն իրականացվում են փորձարարական աշխատանքներ: Չնայած դեռևս շուտ է էական արդյունքներ գրանցելու համար, սակայն հետազոտողները համոզված են, որ աղյուսները կարելի է օգտագործել մեծ սենյակներ, անգամ գյուղատնտեսական նշանակության կառույցներ հովացնելու նպատակով:

Օրերս Apple ընկերությունը հայտարարել է իր ծրագրերի մասին կառուցել 2 նոր տվյալների կենտրոն Դանիայում և Իռլանդիայում, որոնք պետք է օգտագործենք բացառապես վերականգնվող աղբյուրներից ստացվող էներգիա: Ըստ նախնական տվյալների նախագծի մեջ կատարված ներդրումները կկազմեն 1,9 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Հայտարարված տվյալների կենտրոններից մեկը կկառուցվի արևմտյան Իռլանդիայի Ատենրայ բնակավայրում, իսկ մյուսը կենտրոնական Դանիայի Վիբորգ քաղաքում: Շինարարության ավարտից հետո, որը նախատեսված է 2017 թ-ին, տվյալների կենտրոնները ամբողջությամբ կաշխատեն վերականգնվող էներգիայով և կապահովեն Apple ընկերության այնպիսի օնլայն ծառայությունների աշխատանքը, ինչպիսին են՝ iTunes Store, App Store, iMessage, Maps և Siri: Նշենք, որ յուրաքանչյուր կառույցի մակերեսը կկազմի 166 հազար քառակուսի մետր: Ատենրայի տվյալների-կենտրոնը բացի հիմնական շինությունից կունենա նաև բացօթյա կրթական կենտրոն՝ նախատեսված տեղացի աշակերտների համար, ինչպես նաև զբոսուղի: Վերջինս կտեղակայվի այնպիսի հողատարածքի վրա, որը նախկինում օգտագործվել է ոչ տեղական ծառեր աճեցնելու նպատակով: Ընկերությունը նաև պարտավորվել է զբոսուղում տնկել բացառապես տեղական ծագման ծառատեսակներ: Դանիական Վիբորգ քաղաքում կառուցվող տվյալների կենտրոնը հարակից համայնքների համար կծառայի նաև որպես ջեռուցման մատակարար: Բանն այն է, որ այստեղ կներդրվի այնպիսի համակարգ, որը կկառավարի սերվերների արտադրած ջերմությունը և կուղղի այն դեպի հարևան համայնքների ջեռուցման համակարգեր: Ի դեպ, կենտրոնը կկառուցվի Դանիայի խոշորագույն էլեկտրական ենթակայանի հարևանությամբ, ինչը վերացնում հավելյալ ենթակառուցվածքի անհրաժեշտությունը: Ընկերությունը տարածած մամլո հաղորդագրության մեջ չի մանրամասնում՝ հատկապես էներգիայի ինչպիսի աղբյուր է օգտագործելու, բայց, ամենայն հավանականությամբ, դա քամին է լինելու: Բացի այդ, ինչպես պնդում է ընկերությունը, այն պատրաստ է սերտորեն համագործակցել տեղական ընկերությունների հետ վերականգնվող էներգիայի արտադրման այլ ծրագրերի շուրջ ևս:

Այսօր 3D տպիչներն ամենուր են, և դրանցով հնարավոր է տպել ամեն բան: Վերջերս չինական WinSun ընկերությունը տպագրության համար հատուկ պատրաստված շինանյութից բավականին հաջող տպագրել է 5-հարկանի բնակելի շենք և 110 քառակուսի մետր մակերեսով առանձնատուն: 3D տպագրություն կազմակերպելու համար «Վինսան» ընկերությունը նախ կառուցել է հսկայական 3D տպիչ, որի բարձրությունը կազմում է 6.6 մետր, լայնությունը 10 մետր, իսկ երկարությունը 40 մետր: Ցանկացած շինություն կառուցելու համար տպիչը նախ իրար է խառնում վերամշակված շինանյութն ու չոր ցեմենտը, հետո հորիզոնական շերտ առ շերտ լցնում է մածուցիկ դարձած շինանյութը, որն այնուհետև չորանում և ամրանում է: Հաջորդ փուլում տպագրված հատվածները ամրացվում են պողպատով և մեկուսացվում են: Չինաստանի նորագույն 3D-տպագրված առանձնատունը պատրաստված է վերամշակված նյութերից: Այս կառուցվել է շինարարական թափոններից և վերամշակված քարերի խառնուրդից առաջացած շինանյութից: Բացի այս առանձնատնից, ընկերությունը վերոնշյալ տպագրիչի օգնությամբ կառուցել է նաև 5-հարկանի բնակելի շենք: Շինության հատվածների տպագրության համար անհրաժեշտ է եղել ընդամենը 1 օր և ևս 5 օր, որպեսզի տպագրված հատվածները հավաքվեն և ամրացվեն շինհրապարակում: Ինչպես պնդում են WinSun ընկերության ղեկավարները, շինարարության այս մեթոդն ունի մի շարք առավելություններ՝ շինարարական նվազագույն թափոններ, ամենակարճ ժամկետներ, նվազագույն աշխատուժ և ծախսեր: Անցած տարվա մարտին, այս ընկերությունը նաև տպել է 10 մատչելի բնակարաններ, որոնցից յուրաքանչյուրն արժեցել է 5000 ԱՄՆ դոլար: Բացի արդեն գրանցած հաջողությունների ընկերությունն ապագայի հսկայական նախագծեր ունի: Այսօր այստեղ փորձում են մշակել այնպիսի նախագիծ, որը հնարավոր կդարձնի կամուրջների և երկնաքերերի «տպագրությունը»: Նշենք նաև, որ անցած տարի DUS Architects ճարտարապետական բյուրոն Նիդեռլանդներից ևս նմանատիպ փորձ է արել և կառուցել է 3D-տպագրված տուն՝ որպես շինանյութ օգտագործելով բիոպլաստիկը: