Դանիական «Փրաքսիս» (Praksis) ճարտարապետական գրասենյակը 19-րդ դարում կառուցված հինավուրց ամբարը վերածել է ժամանակակից մշակութային կենտրոնի, տեղեկացնում է The Inhabitat ինտերնետային կայքը: Կենդանիների համար նախատեսված հսկայական ամբարը կառուցվել է 1870-ական թվականներին: Տեղական ճարտարապետական ստուդիան «Ռիալդանիա» (Realdania) հիմնադրամի կողմից ֆինանսական օժանդակություն է ստացել, որպեսզի վերականգնի ամբարի ծղոտով պատված տանիքը: Վերակառուցումից հետո հինավուրց ամբարը վերածվել է այնպիսի գրավիչ վայրի, որտեղ կազմակերպվում են տարբեր ցուցահանդեսներ և համերգներ, ցուցադրվում կինոնկարներ: Քանի որ հին ամբարը գտնվում էր ճահճային տարածքին շատ մոտ, ապա անհրաժեշտ էր այն լիովին հիմնանորոգել: Ի պատիվ դանիացի ճարտարապետների պետք է նշել, որ վերականգնումը իրականացվել է անթերի, և ամբարը պահպանել է իր նախնական բացառիկ պատմական տեսքը: Յուրահատուկ կոր պատերը ներսից բերվել են իրենց նախկին հիանալի տեսքին, իսկ կառույցի 300 քառակուսի մետր մակերեսով հատակն էլ ծածկվել է մոտակա մարգագետիններից բերված յուրօրինակ քարերով:

Մոսկվայում կառուցվող առաջնորդանիստ եկեղեցու և հսկայական եկեղեցական համալիրի շինարարությունը մոտենում է ավարտին: Մարտի 10-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ-ն և Ռուսաստանի հայոց թեմի թեմական խորհրդի ատենապետ Արթուր Չիլինգարովը հայտարարել են, որ եկեղեցու բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի կունենա 2012 թ-ի վերջին, տեղեկացնում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մամլո կենտրոնը: Հայկական եկեղեցու շինարարության համար նախատեսված հողակտորը, Օլիմպիական պողոտային հարող շրջանում, Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից տրամադրվել է դեռևս 1996 թ-ին: Եկեղեցու շինարարությունը նախատեսվում էր ավարտել 2001 թ-ին, սակայն շինարարությունը որոշ պատճառներով սառեցվեց մինչև 2006 թ-ը, իսկ վերսկսվելուց հետո տևում է մինչ օրս: Եկեղեցական համալիրի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 13.2 հազար քառակուսի մետր: Տաճարի բարձրությունը 50 մետր է, իսկ գմբեթի տրամագիծը 21 մետր: Գլխավոր խաչի բարձրությունը կազմում է 7 մետր, իսկ մյուս 5 խաչերի բարձրությունը կազմում է 4 - ական մետր: Եկեղեցու պատերի վրա ընդհանուր առմամբ պատկերված է 72 խաչ: Եկեղեցական համալիրը ներառում է մայր տաճար, «Սուրբ Խաչ» փոքրիկ եկեղեցի, կրթամշակութային և ադմինիստրատիվ մասնաճյուղեր, հանդիսությունների սրահ և թանգարան: Ի դեպ, նմանատիպ համալիր, որը ներառում է մայր տաճար և կրթական կենտրոն, բացի Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից, աշխարհի որև է այլ անկյունում չկա: Նշենք, որ եկեղեցու ճարտարապետն է Արտակ Ղուլյանը, իսկ համալիրը կառուցվում է բացառապես հայ և ռուս մեկենասների նվիրատվությունների շնորհիվ:

Մարտի 9-ին «Էրմիտաժ Գրուփ» (Hermitage Group) շինարարական ընկերության գլխավոր տնօրեն Էմին Իսկենդերովը The Wall Street Journal պարբերականին տրված հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ ընկերությունը ստացել է Փարիզի Լա Դեֆանս (La Defense) գործարար թաղամասում «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» (Hermitage Plaza Towers) նախագծի կառուցման շինթույլտվությունը: Ըստ պարբերականի տարածած տեղեկատվության՝ տարածքի նախապատրաստական աշխատանքները կսկսվեն այս ամիս, իսկ բուն շինարարությունը 2012 թ-ի վերջին կամ 2013 թ-ի սկզբին: 320 մետր բարձրությամբ երկվորյակ աշտարակները 2017 թ-ին՝ շինարարության ավարտից հետո, կդառնան ոչ միայն Ֆրանսիայի, այլև Եվրոպայի ամենաբարձր շինությունները, եթե իհարկե, մինչ այդ որևէ նոր նախագիծ չիրականացվի: Նախագծի ընդհանուր բյուջեն գնահատվում է 2.61 մլրդ ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ այս գումարից 916 մլն. ԱՄՆ դոլարը կտրամադրեն 4 բանկեր՝ 6.5 տոկոս տարեկան տոկոսադրույքով, իսկ 394 մլն ԱՄՆ դոլարը կներդնի հենց կառուցապատող ընկերությունը՝ «Էրմիտաժ Գրուփ»-ը: Մնացած 1.3 մլն ԱՄՆ դոլար գումարը կհավաքվի նախագծի բնակարանների և գրասենյակային տարածքների վաճառքից: Բնակարանների վաճառքը կիրականացվի շինարարությունը սկսվելուց 1 տարի անց, իսկ նվազագույն գումարը կկազմի 15.7 հազար ԱՄՆ դոլար քառակուսի մետրի համար: «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» երկվորյակ աշտարակների նախագիծն իրականացրել է հանրաճանաչ Նորման Ֆոսթերի «Ֆոսթեր ընդ Փարթներս» (Foster and Partners) ճարտարապետական բյուրոն: Այն կազմված է 280 հազար քառակուսի մետր բազմաֆունկցիոնալ ընդհանուր տարածքից, որտեղ կլինեն 5-աստղանի հյուրանոց, 543 շքեղ բնակարան, 35 հազար քառակուսի մետր գրասենյակային և 50 հազար քառակուսի մետր առևտրային տարածքներ, ռեստորաններ, ինչպես նաև 20 հազար քառակուսի մետր մակերեսով հանրային գոտի:

Ամեն տարի, սկսած 2006 թ-ից, eVolo ճարտարապետական ինտերնետային հրատարակչությունն անցկացնում է երկնաքերերի նախագծերի մրցույթ: Այս յուրօրինակ մրցույթին մասնակցում են այն նախագծերը, որոնց իրականացման համար օգտագործվում են ժամանակակից տեխնոլոգիաներ, շինանյութեր, ծրագրեր, ինչպես նաև վերջիններս պետք է առաջարկեն արդի խնդիրների՝ գլոբալիզացման, թվային հեղափոխության, հարմարվողականության և այլնի լուծման ճանապարհներ: Մրցույթի նպատակն է բացահայտել երիտասարդ տաղանդներ, ովքեր կօգնեն ավանդական ճարտարապետությունը վերափոխել ժամանակակիցի: Այս տարի մրցույթին մասնակցության հայտ են ներկայացրել մոտ 724 նախագծերի հեղինակներ աշխարհի ավելի քան 95 երկրներից: 2012 թ-ի մրցավարները, որոնց կազմում են եղել ճարտարապետության և նախագծման ոլորտի առաջատարներ, ընտրել են առաջին 3 տեղերը զբաղեցրած նախագծերը, ինչպես նաև 22 մասնակիցների էլ շնորհել են մասնակցության պատվոգրեր: «Երկնաքերերի մրցույթ 2012»-ի առաջին տեղն է զբաղեցրել «Հիմալայների ջրահավաք երկնաքեր» (Himalaya Water Tower) նախագիծը՝ ներկայացված չինացի ճարտարապետներ Ժենգ Ժիի (Zheng Zhi), Հունցյուան Չժաոյի (Hongchuan Zhao) և Դոնգբեյ Սոնգի (Dongbai Song) կողմից: Նախագծողների մտահաղացմամբ, այս ծրագիրը պետք է կարգավորի երկրագնդի ամենաթանկ բնական ռեսուրսի օգտագործումը: Այս երկնաքերերը հատուկ նախագծված են համաշխարհային տաքացման դեմ պայքարի համար՝ ջուրը հավաքելու և պահեստավորելու նպատակով: Երկնաքերերը պետք է կառուցվեն հատուկ ոլորուն սյուների վրա և կապահովեն նաև մոտակա գյուղերի ու քաղաքների բնակիչների ջրային պահանջները: Այս կառույցները նման կլինեն հսկա բույսերի, որոնց «գլխիկները» կանգնած կլինեն 6 ոտքերի վրա, որոնցով հավաքված ջուրը կիջնի ցած և կհասնի անհրաժեշտ վայր: Երկնաքերերը նախագծված են այնպես, որ անձրևոտ եղանակին հավաքեն անձրևաջրերը, մաքրեն այն և սառեցնեն հետագա օգտագործման նպատակով: Հավաքված ջուրը կարող է օգտագործվել երաշտների ժամանակ, կամ էլ երկար ժամանակ պահվել ապագա սերունդների համար: Երկրորդ տեղը զբաղեցրել է ևս չինացի ճարտարապետների (Yiting Shen, Nanjue Wang, Ji Xia, and Zihan Wang) կողմից ներկայացված «Վիրավորված լեռ» (Mountain Band-Aid) նախագիծը: Նախագծի նպատակն է վերականգնել Չինաստանի Յունան (Yunnan) լեռնային շրջանի էկոլոգիան, որը լուրջ վնասվել է լեռնաարդյունաբերության արդյունքում: Նախագիծը հույս է ներշնչում, որ Հմոնգ (Hmong) լեռան ստորոտում գտնվող գյուղերի բնակիչները կկարողանան կրկին վերադառնալ իրենց լքված տները: Երրորդ տեղում է Լին Յու-Թա (Lin Yu-Ta) թայվանացի ճարտարապետի «Ուղղահայաց աղբանոց» (Vertical Landfill) նախագիծը: Ներկայացված նախագծի համաձայն՝ այս կառույցը պետք տեղադրվի աշխարհի հսկա քաղաքներում և հավաքված աղբը վերամշակելով՝ արտադրի էլեկտրաէներգիա: Նշենք, որ պատվոգրեր ստացած նախագծերի շարքում են բջջային երկնաքերեր, ստորջրյա նախագծեր, լողացող քաղաքներ և մի շարք այլ յուրօրինակ նախագծեր:

Մենք արդեն երկար տարիներ լսում ենք բարձրահարկ շենքերում տեղադրվելիք քաղաքային ագարակների մասին: Այսօր արդեն, չնայած անհավանական թվալուն, այս նախագծերը «կանաչ երազանքից» իրականություն են դառնում: Այսպես՝ շվեդա-ամերիկյան համատեղ «Պլանտագոն Ինթերնեշնլ» (Plantagon International) ընկերությունն առաջարկում է ջերմոցների նոր տարատեսակ: Դրանք քաղաքային գյուղատնտեսության համար նախատեսված նոր «ուղղահայաց ագարակներ» են, որոնք մինչ օրս ուտոպիա էին համարվում: The Inhabitat կայքի տվյալներով, «Պլանտագոն Ինթերնեշնլ» ընկերությունը շվեդական Լինքոփինգ (Linkoping) քաղաքում այս տարվա փետրվարին արդեն սկսել է կառուցել իր առաջին փորձնական «ուղղահայաց ագարակը», որի շինարարությունը նախատեսվում է ավարտել 12-16 ամսում: Ըստ կայքի տարածած տեղեկատվության` առաջին «ուղղահայաց ագարակը» կունենա թափանցիկ գնդի տեսք և 17 հարկանի շենքի բարձրություն: Այստեղ բանջարեղենները կաճեցվեն հատուկ դարակներում հսկա պարույրի վրա: Սաղմնային վիճակում այս բանջարեղենները հատուկ վերելակների միջոցով կբարձրանան վերև, իսկ երբ արդեն հասունանան, կիջնեն ներքև` բերքահավաքի: Նշենք, որ նախկինում «ուղղահայաց ագարակներ» կառուցելու փորձեր եղել են Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայում և Հոլանդիայում: Ինչպես տեղեկացնում է Speigel կայքը, դեռևս 2005 թ-ին Տոկիոյի երկնաքերերից մեկում արդեն կառուցվել է փոքրիկ ագարակ: Այնուհետև 2011 թ-ին հարավային Կորեայի Սուվոն քաղաքում կառուցվել է եռահարկ «ուղղահայաց ագարակ»: Եվ մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում էլ Հոլանդիայի խանութներում սկսել են վաճառվել «ՓլենթԼեբ» (PlantLab) ընկերության կողմից ստորգետնյա ագարակում աճեցված բանջարեղեններ: Նյու Յորքի Կոլումբիայի համալսարանի (Columbia University, New-York) գիտնականների կատարած հաշվարկների համաձայն՝ ովքեր, ի դեպ, նախագծել են այս «ուղղահայաց ագարակներ» ծրագիրը, 2050 թվականին երկրագնդի վրա ապրող բնակչության 80 տոկոսը արդեն կապրի քաղաքներում: Նրանց բոլորին կերակրելու համար անհրաժեշտ կլինի քաղաք տեղափոխել նաև գյուղատնտեսությունը: Իսկ ինչպես՞ դա անել: Ահա այստեղ օգնության կգան «ուղղահայաց ագարակները»՝ տասնյակ հարկերով շինություններ՝ հագեցած ջերմոցներով, ավտոմատացված համակարգերով և կանաչ տեխնոլոգիաներով: «Ուղղահայաց ագարակները» կարելի է տեղադրել մեծ քաղաքներում: Դրանք պետք է շատ արդյունավետ լինեն: Այս նախագծի առավելություններից է այն, որ բերքի հասունացումը կախված չի լինի եղանակի կամակորություններից, այսպիսի ագարակը տարեկան մի քանի անգամ բերք կտա և բացի այդ մեկուսացած բույսերը պաշտպանված կլինեն այգին քայքայող վնասատուներից: