Սաուդյան Արաբիան և Եգիպտոսը վերամշակել են Կարմիր ծովի վրա կառուցվելիք կամուրջի շինարարության պայմանագիրը, տեղեկացնում է Arab News լրատվական գործակալությունը՝ հղում կատարելով Սաուդյան Արաբիայի տրանսպորտի նախարարության տարածած հայտարարությանը: 3 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ կամուրջը որոշվել է անվանել «Թագավոր Աբդուլլահ իբն Աբդել Ազիզի կամուրջ»: Մոտ ապագայում Եգիպտոսի տրանսպորտի նախարարությունում կսկսվեն նախագծի իրականացման նախնական աշխատանքերը, իսկ շինարարական աշխատանքների սկիզբը նախատեսվում է 2013 թ-ի կեսին: 50 կիլոմետր երկարությամբ կամուրջը իրար կկապի Պարսից ծոցի երկու պետությունները: Կարմիր ծովի վրա կառուցվելիք կամուրջը օգուտ կբերի ոչ միայն Եգիպտոսին և Սաուդյան Արաբիային, այլև Հյուսիսային Աֆրիկայի Պարսից ծոցում տեղակայված բոլոր արաբական պետություններին: Բացի այդ այս կամուրջն էականորեն կկրճատի ցամաքով անցնող ճանապարհի ժամանակի տևողությունը՝ այն հասցնելով 20 րոպեյի: Էականորեն կհեշտանա նաև բեռնափոխադրումները, ինչպես նաև ուղևորափոխադրումները, հատկապես այս նախագիծը շատ կարևոր կլինի 100 հազարավոր ուխտավորների համար, ովքեր շտապում են մուսուլմանների սրբավայր Մեքքա: Ինչպես ավելի վաղ տեղեկացրել էր մեր կայքը, այս նախագիծը 1988 թ-ից քննարկվելուց հետո 2011 թ-ի հուլիսին վերջապես հաստատվեց Եգիպտոսի կառավարության կողմից: Հսկայական կամուրջն առաջին անգամ ցամաքով իրար կմիացնի Աֆրիկայի հյուսիսն ու Մերձավոր Արևելքը, բայց միևնույն ժամանակ կարող է բարձրացնել լարվածությունը տարածաշրջանում: Բանն այն է, որ նախագծին դեմ են հանդես գալիս Իսրայելն ու Հորդանանը, քանի որ երկու պետությունների համար էլ Պարսից ծոցի այս հատվածը ապահովում է ելք դեպի Հնդկական օվկիանոս:
Ճապոնական «Էյր Դենշին Սիսթեմս» (Air Danshin Systems Inc) ընկերությունը մշակել է այնպիսի համակարգ, որը երկրաշարժի ժամանակ շինությանը հնարավորություն է տալիս բարձրանալ հիմքից և «ճախրել», տեղեկացնում է The Inhabitat ինտերնետային կայքը: «Էյր Դենշին Սիսթեմս»-ի տարածած հայտարարության մեջ նշվում է, որ ստեղծված տեխնոլոգիան ոչ միայն արդյունավետ է, այլև մոտ 3 անգամ ավելի էժան, քան ներկայումս կիրառվող նմանատիպ այլ տեխնոլոգիաներ: Այսպես՝ համակարգն աշխատելու համար անհրաժեշտ է շինության շուրջ տեղադրել որոշ սարքավորանքներ: Համակարգի սենսորը գրացում է երկրաշարժը, և ազդանշանն ուղարկում կոմպրեսորին, որն էլ անմիջապես սկսում է մեծ քանակությամբ օդ մղել հիմքի և տան սահմանում՝ վերջինս բարձրացնելով վերև: Օդի ճնշումը հնարավորություն է տալիս կառույցը երկրաշարժից ցնցվող հիմքից բարձրացնել մոտ 3 սանտիմետրով: Հատուկ փականը կարգավորում է տան հիմքում լցված օդի ճնշումը և հնարավորություն է տալիս պահպանել տան կայունությունը «թռիչքի» ժամանակ: Երկրաշարժի ավարտից հետո շինությունը կրկին իջնում է սեյսմակայուն երկաթբետոնե հիմքի վրա: Նշենք, որ «Էյր Դենշին Սիսթեմս»-ը նախատեսում է համակարգը տեղադրել Ճապոնիայի 88 տներում, և հույսով է, որ մոտ ապագայում այն լայն կիրառում կունենա ավելի մեծ կառույցների պաշտպանման հարցում: Հոդվածին հետևում են մեծ քանակությամբ մեկնաբանություններ տարբեր մտավախություններով, սկսած հոսանքի մատակարարման խափանումից մինչև սարքավորանքների վնասումը երկրաշարժի ընթացքում: Հույս ունենանք, որ Ճապոնական ընկերությունը բոլոր այս հանգամանքները հաշվի կառնի իր «թռչող» տների շինարարության ժամանակ:
4 տարի տևած շինարարական աշխատանքներից հետո Տոկիոյում ավարտվել է աշխարհի ամենաբարձր հեռուստաաշտարակի շինարարությունը, տեղեկացնում է The Telegraph պարբերականը: 634 մետր բարձրությամբ «Տոկիոյի Երկնային Ծառ» (Tokyo Sky Tree) հեռուստաաշտարակի շինարարությունը 2 ամսով հետաձգվել է անցած տարի Ճապոնիայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժի, ցունամիի և ատոմային ճգնաժամի պատճառով: Սակայն ծրագրի գլխավոր կառուցապատողը վստահ է, որ հսկայական աղետի տարելիցի նախաշեմին աշտարակի շահագործման հանձնելը լավագույն ժամանակն է: Արդյունքում այն կնպաստի այս տարի զբոսաշրջության զարգացմանը, քանի որ բազմաթիվ այցելուներ ամբողջ աշխարհից կգան տեսնելու աշխարհի ամենաբարձր հեռուստաաշտարակը: Աշխարհի ամենաբարձր հեռուստաաշտարակը գտնվում է Տոկիոյի Սումիդա (Sumida) թաղամասի Ասակուսա (Asakusa) շրջանում: Ի դեպ, ««Տոկիոյի Երկնային Ծառ» աշտարակը աշխարհի երկրորդ ամենաբարձր շինությունն է Դուբայի 828 մետր բարձրությամբ «Բուրջ Խալիֆի»-ից հետո: Նշենք նաև, որ 4 տարվա ընթացքում աշտարակի շինարարական աշխատանքները իրականացնելիս ներգրավվել են մոտ 580 հազար մարդ, և ծախսվել է ավելի քան 800 մլն ԱՄՆ դոլար գումար: Այսօր աշտարակի շինարարությունն ավարտված է, կիսատ են միայն ներքին հարդարման որոշ աշխատանքներ: Ընկերության կառուցապատողը հեռուստաաշտարակի բացման հանրային հանդիսավոր արարողությունը նախատեսում է մայիսի 22-ին:
«Արքաեուս» (ARCHAEUS) ռումինական ճարտարապետական ստուդիայի մասնագետները Տիմիշոարա (Timisoara) քաղաքում գտնվող 18-րդ դարի կիսավեր ամրոցը վերականգնել են՝ դարձնելով այն հանրային կենտրոնով ժամանակակից պուրակի, տեղեկացնում է The Inhabitat ինտերնետային կայքը: Սկզբում ամրոցը Տիմիշոարա քաղաքի երկայնքով կառուցվել է որպես պաշտպանական գոտի թշնամիների դեմ, սակայն քաղաքի զարգացմանը զուգահեռ, վերջինս ավերվել և մի տեսակ գերի էր դարձել քաղաքի կենտրոնում: Ծրագրի նախագծողներն աղյուսից և փայտե գերաններից կառուցված կիսավեր ամրոցում զգուշությամբ տեղադրել են ժամանակակից առևտրային համալիր և հավաքույթների անցկացման սրահ, վերականգնել են աղյուսե պատերը, ինչպես նաև շինությունն ամբողջությամբ ծածկել են «կանաչ» տանիքով: Ամրոցի վերանորոգման աշխատանքերը սկսելիս ճարտարապետները մեծ դժվարությունների առաջ են կանգնել, սակայն նրանց հաջողվել է զգուշությամբ հեռացնել ցեմենտ-ավազե սվաղը աղյուսներից, որը կատարվել էր ամրոցի 70-ական թվականների վերանորոգման ժամանակ: Նշենք, որ ամրոցի՝ այժմ արդեն ժամանակակից պուրակի դիրքը վերջինիս լայն հնարավորություններ է ընձեռում: Գտնվելով անմիջապես քաղաքի կենտրոնում՝ այն տարբեր հավաքույթների անցկացման լավագույն վայր է դառնում: Շինության «կանաչ» տանիքը, որը նաև նախատեսված է ամառային շոգը մեղմելու համար, ամբողջությամբ միաձուլվում է Տիմիշոարայի կանաչ գոտիների հետ: Ի դեպ, եթե նախկինում այս ամրոցը կառուցվել էր օտարներից և բազմաթիվ թշնամիներից պաշտպանվելու նպատակով, ապա այսօր այն հակառակ դեր պետք է իրականացնի՝ մագնիսի նման զգել և գրավել բազմաթիվ այցելուների:
Դեռևս 2005 թ-ին Երևանի կենտրոնում մայրաքաղաքի հին տեսքով փոքրիկ անկյուն ստեղծելու մասին կառավարության կողմից նախագիծ էր ընդունվել. սակայն մինչ օրս այն կյանքի չի կոչվել: Ըստ այդ ծրագրի՝ Երևանի հենց սրտում` Հանրապետության հրապարակի հարևանությամբ, ստեղծվելու էր «Հին Երևանի» պատմամշակութային միջավայրը, որը զբաղեցնելու էր շուրջ 2.0 հա տարածք և պարփակվելու էր Արամի, Բուզանդի, Աբովյանի և Եզնիկ Կողբացու փողոցներով: «Հին Երևանում» պետք է լինեին 19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը բնութագրող հուշարձաններ, հասարակական բնույթի կառույցներ` արվեստանոցներ, ցուցասրահներ, փոքրիկ խանութներ, սրճարաններ և այլն: Ծրագիրն իրականացվելու էր հիմնականում նախկինում քանդված պատմամշակութային շենքերի վերականգնման ճանապարհով: Ի դեպ այդ քարերը երկար տարիներ քանդված և համարակալված սպասում են իրենց ճակատագրին: Այս ամիս Regnum լրատվական գործակալությանը տրված հարցազրույցի ժամանակ ծրագրի գլխավոր ճարտարապետ Լևոն Վարդանյանը նշել է, որ մոտ ապագայում քաղաքի գլխավոր մայրուղու հատվածներից մեկում կմեկնարկեն «Հին Երևան» ճարտարապետական համալիրի շինարարական աշխատանքները: Այստեղ կտեղափոխվեն 19-20-րդ դարերում կառուցված և պատմամշակութային արժեք ներկայացնող շինություններ, որոնք, ի դեպ, տարբեր առիթներով և նպատակներով ժամանակի ընթացքում քանդվել են: Փաստացիորեն արդի Երևանում կհայտնվի հնագույն քաղաք, որի նախագիծն արդեն իրականացրել է «ԼՎ Արքիթեքթ» (LV Architect) ընկերությունը: Ի դեպ, այս ծրագիրը չի լինի զուտ ճարտարապետական, այն բիզնես շահ ևս կհետապնդի: «ԼՎ Արքիթեքթ» ընկերության նախագծի համաձայն՝ այս փոքրիկ թաղամասի յուրաքանչյուր մասնիկը կդառնա ժամանակակից քաղաքային կյանքի գործուն մասը: Այստեղ նախատեսվում է տիպիկ Երևանյան ոճով տեղակայել սրճարաններ և ռեստորաններ, խանութ-սրահներ, մասնագիտացված պատկերասրահներ և թանգարաններ, ինչպես նաև փոքրիկ հյուրանոցներ: Վերջին տարիներին ապամոնտաժված շենքերը պիտի վերականգնվեն և կառուցվեն Արամի, Աբովյանի, Բյուզանդի և Կողբացի փողոցներով պարփակված ուղղանկյուն տարածքում: Նշենք, որ «Հին Երևանի» երկարությունը կկազմի 300, իսկ լայնությունը 68 մետր: Նշված տարածքի կենտրոնում դեռևս մնացել են մի քանի շինություններ, որոնք նույնպես կվերականգնվեն: Ընդհանուր առմամբ այստեղ նախատեսվում է վերականգնել 20 պատմամշակութային շենք: Ժամանակին յուրաքանչյուր պատմամշակութային արժեք ներկայացնող շենք քանդելիս, Երևանի քաղաքապետարանը հավաստիացնում էր, որ այդ շենքերը ապամոնտաժվում են հետագայում վերակառուցվելու նպատակով: Սակայն ինչ ճակատագրի են արժանացել այդ կառույցները, կան արդյոք համարակալված քարերը, թե վաղուց արդեն ոչնչացվել են … Նախկինում ապամոնտաժված և հետագայում վերականգնվելու համար համարակալված քարերի պահպանությամբ զբաղվում են քաղաքապետարանը և այն տարածքների սեփականատերերը, որտեղ դրանք գտնվում են: Panorama կայքին տրված հարցազրույցում, ՀՀ մշակույթի նախարարության Հուշարձանների պահպանության գործակալության տարածքային բաժնի պետ Կարո Այվազյանը նշել է, որ ապամոնտաժված քարերը համարակալված և պահեստավորված են տարբեր տեղերում, իսկ դրանց պահպանման պատասխանատվությունն ընկած է տարածքների սեփականատեր համարվող 5 ընկերությունների վրա: Իրենք էլ իրենց կողմից տարին 1 անգամ գնում և ստուգում են քարերի պահպանության մակարդակը և դրանց վիճակը: Պրն. Այվազյանի խոսքերով պահեստարաններում գտնվող քարերի վիճակը տարբեր է. դրանց 15 տոկոսն ահավոր վիճակում են, 10 տոկոսի վիճակն էլ այնպիսին է, որ հնարավոր է մասամբ օգտագործել: Հուսանք, որ ծրագիրը շուտով կյանքի կկոչվի և դեռևս չվնասված քարերը գոնե կգտնեն իրենց տեղը մայրաքաղաքի պատմական կենտրոնում:
