Հայտնի ռուսական կոմպոզիտոր Իգոր Կրուտյը Նյու Յորքի հայտնի Plaza Hotel-ում էլիտար բնակարան է գնել՝ Կենտրոնական զբոսայգու հիանալի տեսարանով: Բնակարանը մոտ 557 քմ է և արժե ավելի քան $40 միլիոն: Ինչպես հաղորդում է The Wall Street Journal-ը, այս գործարքը համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի սկսվելուց հետո Նյու Յորքում վաճառված երկրորրդ ամենաթանկ բնակարանն է: Սակայն այս սեփականությունը Կրուտոյի Նյու Յորքյան միակ ձեռքբերումը չէ. 2003 թվականին 34 հարկանի Chatham բնակարանային համալիրում $6.1 միլիոնով նա ձեռք էր բերել շենքի 28-րդ հարկի կեսը, իսկ երեք տարի անց $7.4 միլիոն է վճարում հարևան բնակարանի համար, որն ավելի մեծ էր: 2009 թվականի ապրիլին Կրուտոյը $20 միլիոնով վաճառքի է հանում այս երկու բնակարանները, սակայն մինչ այսօր հաջողվել է վաճառել միայն մեծը, այն էլ $7 միլիոնով: Նշենք նաև, որ Նյու Յորքյան էլիտար բնակարանները Կրուտոյների ընտանիքի միակ անշարժ գույքերը չեն: Նրանց սեփականության տակ են Մոսկվայում մի քանի բնակարաններ, ինչպես նաև տներ Մայամիում և Յուրմալայում:

Բաթումիում տեղադրված արձանները խորհրդանշում են Ալիի և Նինոյի սիրո պատմությունը , Այս արձանների ամենահատկանշական առանձնահատկությունն այնն է, որ մետաղե կինն ու տղամարդը, գտնվելով մշտական շարժման մեջ յուրաքանչյուտ 10 րոպեն մեկ հանդիպում են: Այս ստեղծագործության հեղինակը հայտնի վրացի արվեստագետ Թամարա Կվերիտաձեն է: Մասնագիտությամբ ճարտարապետ Թամարան, Թբիլիսիում 1990-ականներին դրամ վաստակելու համար տիկնիկներ էր պատրաստում: Հետագայում նա տեղափոխվում է ԱՄՆ, որտեղ և հայտնի է դառնում իր ստեղծագործություններով, մի քանի ցուցասրահների կողմից առաջարկներ ստանալուց հետո: “Տղամարդը և Կինը” երկար ճանապարհ են անցել. ստեղծագործության փոքր տարբերակը վաճառվել էր Իտալիայում, հետագայում այն ցուցարդվել է Լունդոնի ցուցահանդեսներից մեկում, իսկ այսօր արձանի յոթ մետրանոց տարբերակը կանգնած է Բաթումիի ծովափում: Ամենադժվարը Սիրո արձանների մեծ տարբերակով ստեղծելն էր, և շուրջ տասն ամիս Գերմանիայի “Art Engineer” կազմակերպությունը աշխատել է նախագծի իրականացման վրա: յոթ տոննա քաշ ունեցող այս կառույցը հատուկ նախագծվել է և հաշվարկվել դիմակայելու բոլոր հնարավոր կլիմայական ազդեցություններին: Տղամարդու և Կնոջ արձանները սկսվում են շարժվել ամեն օր երեկոյան ժամը 7-ից, ղեկավարվում են համակարգչի օգնությամբ և հնարավորություն ունեն տարբեր գույների լուսավորության ընտրության, իսկ ծովը այս շարժվող կոմպոզիցիայի համար հիանալի լրացում է հանդիսանում:

Ինչպես հաղորդում է Բրիտանական The Telegraph-ը, Անշարժ գույքի արտոնագրված գնահատողների Թագավորական ինստիտուտը (Royal Institution of Chartered Surveyors -RICS) առաջարկել է կրճատել 2011թվականի համար նախատեսված ԱԱՀ-ի (ավելացած արժեքի հարկ) 2,5% աճը՝ 17,5%-ից մինչև 20%, տների վերանորոգման ծառայությունների համար: Անշարժ գույքի ոլորտի ամենահեղինակավոր կազմակերպության հաշվարկները ցույց են տվել, որ ԱԱՀ-ի այս չնչին բարձրացումը մինչև 2019 թվականը կբերի ավելի քան 34000 աշխատատեղի կորստի, զգալիորեն կավելացնի ստվերային տնտեսության մասնաբաժինը և կբերի շուկայում անպարտաճանաչ կապալառուների քանակի ավելացմանը: Բրիտանիայում գործում է «Կրճատել ԱԱՀ-ն» կոալիցիան, որն իր մեջ արդեն ներգրավել է քսանից ավելի մասնագիտական ինստիտուտներ և հասարակական կազմակերպություններ: Կոալիցիան պահանջում է կրճատել ԱԱՀ-ն տների վերանորոգման աշխատանքների համար 17,5%-ից մինչև 5%, ինչպես և առաջարկված է Եվրոմիության համապատասխան դիրեկտիվներով (1999/85/EC; 2006/112/EC), բայց դեռ հաջողության է հասել միայն որոշ կարգավիճակի քաղաքացիների համար: Չնայած այս պայքարին, Բրիտանիայի կառավարությունը, ելնելով բյուջեի ահռելի պակասորդից, 2011թվականին նախատեսեց ավելացնել այս ծառայությունների ԱԱՀ-ն 2,5%-ով, սակայն RICS –ի հաշվարկները և ոլորտի տխուր իրավիճակը ստիպում են Բրիտանիայի կառավարությանը արդեն իսկ մեկ ամսից իջեցնել հարկի տոկոսադրույքը հին ցուցանիշին: Ի լրումն Բրիտանիայի տնտեսության դժվարություններին, ինչպես հաղորդում է կառավարությունը, 2010 թվականին գրանցվեց Անգլիայում նոր տների կառուցման 88 տարվա ամենացածր ցուցանիշը՝ 102,570 նոր տուն: Այս ցուցանիշի կտրուկ իջեցումը կախված չէ ԱԱՀ-ի հետ, քանի որ նոր տների կառուցումը, ինչպես նաև նոր տների հարդարումը Բրիտանիայում չի հարկվում ԱԱՀ-ով (զրոյական դրույքաչափ): Հայաստանում, ինչպես արդեն նշել ենք մեր հոդվածներում, տվյալ շուկայի ԱԱՀ-ն կազմում է 20%, եթե աշխատանքները իրականացվում են լիցենզավորված շինարարական կազմակերպությունների միջոցով՝ անկախ նրանից դա վերանորոգում է, հարդարում, թե նոր շինարարություն: Այս հանգամանքը լիցենզավորված կազմակերպություններին դարձնում է միանգամյան անմրցունակ շուկայում գործող չլիցենզավորված կազմակերպությունների կամ մասնավոր արհեստավորների նկատմամբ: Եվ արդյունքը ակնհայտ է՝ անհատական բնակելի տների կառուցման և հատկապես վերանորոգման շուկան գտնվում է գրեթե ամբողջությամբ ստվերում, այս շուկային ծառայություններ մատուցող փոքր և միջին կազմակերպությունները վերածվել են տնտեսական հանցագործների, ամենուրեք իրականացվում են անորակ աշխատանքներ, իսկ լուծումներ մինչ այժմ չկան: Կառավարության անգործնեությունը տվյալ հարցում անհասկանալի է...

Երկրի տնտեսության զարգացման գործում գրագետ պետական մոտեցումը և համաշխարհային տնտեսության մեջ իր ապրանքների մրցունակության ապահովման մշտական մտահոգությունը Չինաստանի պետական կառավարման ամենակարևոր առանձնահատկությունն է, իսկ երկրի հարավ արևելքում մեգապոլիս-քաղաքի ստեղծման վերջին որոշումն այդ քաղաքականության վառ ապացույցն է: Մեգապոլիսն իր մեջ կընդգրկի 9 քաղաք՝ (ամենամեծը՝ Գուանչժոուն- 11. 7 միլիոն բնակչությամբ) 48 միլիոն ընդհանուր բնակչությամբ (չհաշված միջանկյալ բնակավայրերը) և 41.440 քռ. կիլոմետր ընդհանուր տարածքով: Համեմատության համար նշենք, որ այս «քաղաքի» տարածքը գրեթե 1.5 անգամ ավելի մեծ է քան Հայաստանինը, իսկ բնակեցման խտությունը՝ տասնապատիկ ավելի: Պետությունը մտադիր է այս քաղաքներն ինտեգրել մեկ «քաղաքային տարածքում» և 6 տարում իրականացնել մոտ 150 ենթակառուցվածքային ծրագիր, ավելի քան $ 300 մլրդ արժողությամբ: Այդ քաղաքների ինտեգրման համար կկառուցվեն տրանսպորտի, էլեկտրաէներգիայի, կապի, ջրատար համակարգերի և այլ հաղորդակցությունների ընդհանուր ցանցեր, ինչպես նաև կմիավորվեն և իրենց աշխատանքը կբարելավեն առողջապահական, կրթական և այլ սոցիալական համակարգերը, նվազագույնին կհասցվեն տրանսպորտային ծախսերը, իսկ կապը կէժանանա 85%-ով: Այս տարիների ընթացքում ավելի քան 5000 կմ ընդհանուր երկարությամբ լրացուցիչ 29 նոր արագընթաց երկաթուղային գծեր կկառուցվեն (Հայաստանում կա ընդամենը 852 կմ երկաթգիծ), որոնք կնվազեցնեն քաղաքների միջև ճանապարհորդության ժամանակը հասցնելով այն առավելագույնը 1 ժամի: Փաստորեն, պետությունը մտադիր է ստեղծել նվազագույն «հաղորդակցման ծախսերով» հսկայական տնտեսական միջավայր, դրանով իսկ ավելի իջեցնել արտադրության ինքնարժեքը և շարունակել ամրապնդել երկրի արտադրանքի մրցակցային դիրքերը համաշխարային շուկայում: Նման մի այլ ծրագիր է իրականացվում նաև Չինաստանի երկու շատ կարևոր քաղաքների՝ Պեկինի և Տիանջինի միջև: Այս 260 մլն մարդ բնակչությամբ սուպեր ժամանակակից մեգապոլիսը Bohai Economic Rim է կոչվում: Այստեղ արդեն իրենց ներկայացուցչություններն են բացել Fortune Global 500-ի 285 ընկերություններ, իսկ Չինաստանի այս տարածաշրջանի ՀՆԱ-ի տարեկան աճը կազմում է ավելի քան 30%: Քաղաքների միջև արդեն կառուցվում է արագընթաց երկաթուղի, իսկ ենթակառուցվածքային ծրագրերի մեջ առաջիկա 5 տարում նախատեսվում է ներդնել ավելի քան մեկ տրիլիոն դոլար: Մինչև այս տասնամյակի ավարտը Չինաստանը պատրաստվում է բավականին շատ այսպիսի մեգա քաղաքներ ստեղծել: Նախատեսվում է կառուցել մեծ «քաղաքներ» 50-100 մլն բնակչությամբ, և փոքրեր՝ 10-25 մլն բնակչությամբ: Չինաստանը հնարավոր է ժողովրդավարության առումով որոշ թերություններ ունի, սակայն այդ երկրի տնտեսական ծրագրերը, որոնք լիովին հագեցած են «պետական մտածելակերպով», բարի նախանձ և հիացմունք են առաջացնում:

Ամենաերիտասարդ միլիարդատերը՝ Facebook սոցիալական ցանցի հիմնադիր Մարկ Ցուկերբերգը, և նրա ընկերուհի Պրիսցիլլա Չանը Պալո-Ալտո քաղաքում (գտնվում է Սան Ֆրանցիսկոյից 60 կմ հեռու, Սիլիկոնային հովտում) Facebook-ի գրասենյակից քիչ հեռու տուն են վարձակալում: Ցուկենբերգի տունը կառուցվել է 2002 թվականին, 353 քմ է, ունի 5 ննջասենյակ և 4 լոգասենյակ: Ակնհայտորեն երիտասարդ միլիարդատերը կարող է իրեն թույլ տալ կառուցել ամենաթանկ անշարժ գույքը կամ գնել այն, սակայն ըստ երևույթին, նա կարևորում է այն փաստը, որ Facebook-ի գրասենյակը այս տնից ընդամենը մի քանի քայլ հեռավորության վրա է գտնվում, կամ երևի թե նա չի տառապում նմանատիպ պատվամոլությամբ: Իրոք, Ցուկերբերգի հիմնական տունը դեռևս Facebook-ի գրասենյակն է, որտեղ նա անցկացնում է օրվա 16 ժամը և գալիս է տուն միայն քնելու: Մարկը ակնհայտորեն չի ցանկանում փոխել իր թաղամասը և գերադասում է ինչքան հնարավոր է մոտ ապրել իր «աշխատանքային բնին», քանի որ նախկինում նա ևս նույն թաղամասում էր տուն վարձակալում: Նրա նախկին տունը ավելի փոքր էր՝ միայն 183.5 քառակուսի մետր էր, որը նույնպես ուներ 4 լոգասենյակ, բայց ննջասենյակներն ընդամենը 3 էին, և բացի այդ, այն շատ ավելի հեռու էր: Առաջին անգամ միլիարդատերը թույլ տվեց Օփրա Ուինֆրիի (57 ամյա հայտնի ամերիկացի դերասանուհի-միլիարդատեր և «Օփրա Ուինֆրիի շոու» թոք-շոուի հաղորդավար: Նա ըստ Forbes-ի՝ 2010 թվականի ամենաազդեցիկ նշանավոր դեմքն է, իսկ 2009 թականի շոու բիզնեսի ամենաազդեցիկ մարդը) նկարահանող թիմին շրջել իր գողտրիկ տանը և Facebook-ի գրասենյակում (դիտել տեսահոլովակը): Սակայն ոչ միայն Ցուկերբերգն է բոլորին զարմացնում իր տարօրինակություններով: Օրինակ, միլիարդատեր ու «Հյուլեթ Փակարդ»-ի (Hewlett-Packard) հիմնադիր Դեվիդ Փակարդը ապրել ու մահացել է 139 քռ.մ. մակերեսով իր տանը, նույնպես Պալո-Ալտո քաղաքից ոչ հեռու: Մեկ այլ հայտնի IT-մագնատ Սերգեյ Բրինը՝ Google-ի համահիմնադիր և մոլորակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը, մինչև իր ամուսնանալը՝ 2006 թվականը, ապրում էր սովորական երեք սենյականոց բնակարանում: Այսպես, ըստ էության, ապրում ու աշխատում են նրանք, ովքեր լիովին նվիրված են սիրված աշխատանքին՝ ստեղծագործ, տաղանդավոր ու յուրովի երջանիկ մարդիկ: