Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը պաշտոնապես «Մոսկոմարխիտեկտուրայի» (Москомархитектура) ղեկավարման ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակել նախկին գլխավոր ճարտարապետ Ալեքսանդր Կուզմինի տեղակալ, հայազգի ճարտարապետ, Ռուբեն Մուլկիջանյանին, տեղեկացնում են ռուսական ԶԼՄ-ները: «Մոսկոմարխիտեկտուրան» 1996 թ-ից ղեկավարում է Ալեքսանդր Կուզմինը, ով հուլիսի 12-ին հրաժարական է տվել, իսկ 16-ին մեկնել 1-ամսյա արձակուրդի, որից հետո պաշտոնապես կլքի պաշտոնը: Չէր հասցրել ռուսական ճարտարապետական հասարակությունը ուշքի գալ Կուզմինի պաշտոնալքման նորությունից, երբ հայտնի դարձավ, որ պաշտոնից հեռանում է նաև նրա տեղակալ Օլեգ Ռիբինը, ով էլ պետք է դառնար գլխավոր ճարտարապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար: Եվ ահա այդ ժամանակ, Մոսկվայի քաղաքապետը վերոնշյալ պաշտոնում նորանուն ճարտարապետի նշանակեց, չնայած նրա անունը նոր է միայն անտեղյակ հասարակությունում, մինչդեռ մասնագիտական շրջանում նրան բոլորը ճանաչում և հարգում են: Մուլկիջանյանն իր մասնագիտական ուղին սկսել է ոչ ճարտարապետությամբ: Նա սկզբում աշխատել է «ԶԻԼ» մեքենաշինական, այնուհետև մարդատար մեքենաների գործարաններում: Հողային ինժեներների ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Մոսկվայի քաղաքաշինության և ճարտարապետության գլխավոր վարչության նախագծման և զարգացման բաժնում: Մինչ օրս, արդեն 40 տարի աշխատում է նույն մարմնում և զբաղվում մայրաքաղաքի տարածքների կազմակերպման, նախագծման և զարգացման հարցերով: Վերջին 5 տարիներին նա եղել է Մոսկվայի ճարտարապետության և քաղաքային նախագծման խորհրդի նախագահի տեղակալ և իր մասնակցությունն է ունեցել «Օլիմպիական», «Դինամո», «Լոկոմոտիվ» մարզադաշտերի, Գիտությունների ակադեմիական շենքի, Մեծ թատրոնի և այլ կառույցների վերականգնողական աշխատանքներին: Ոլորտի մասնագետների կարծքիները՝ կարող է արդյոք հայազգի ճարտարապետի համար ժամանակավոր պաշտոնը դառնալ հիմնական, տարբեր են: Որոշ ճարտարապետներ գտնում են, որ նա արժանի է նման պաշտոն զբաղեցնել իր բազմաթիվ տարիների փորձի շնորհիվ, մյուսներն էլ՝ հակառակը: Ճարտարապետ Միխայել Խազանովի խոսքերով, պաշտոնը ենթադրում է շատ տեխնիկական աշխատանք, որը ցանկացած հին պաշտոնյա կարող է իրականացնել, բայց հարցն ուրիշ է՝ չէ որ այդ անձնավորությունից է կախված մի ամբողջ քաղաքի ճարտարապետության ռազմավարություն և, ընդհանրապես, քաղաքի գլխավոր ճարտարապետը թիրախային պաշտոն է: Մուլկիջանյանի պաշտոնում վերջնականապես հաստատվելուն խանգարում է նաև նրա տարիքը՝ 64 տարեկան: Համեմատության համար նշենք, որ Կուզմինը պաշտոնը ստանձնելիս ընդամենը 45 տարեկան էր: Ընդհանուր առմամբ, այս հարցի պատասխանը երկար սպասեցնել չի տա, քանի որ օգոստոսի 14-ին կավարտվի նախկին գլխավոր ճարտարապետի արձակուրդը, իսկ նոր ընտրություններն էլ սարերի ետևում չեն:
BBC կորպորացիան վաճառել է 1960 թ-ին կառուցված հեռուստաընկերության շենքը: Պատմական շինությունը գնել է «Սթենհոփ» (Stanhope) ընկերությունը: Ըստ The Guardian պարբերականի՝ գործարքի արժեքը ավելին է քան 310 մլն ԱՄՆ դոլարը, սակայն շինության հստակ արժեքը և գործարքի մանրամասները նախատեսվում է ներկայացնել գործարքի պաշտոնական ավարտման ժամանակ: Դեռևս հայտնի չէ՝ ինչ է պատրաստվում անել նոր սեփականատերը շենքի հետ: Ավելի վաղ հայտարարություն էր տարածվել, որ վերակառուցման արդյունքում շինությունը կարող է դառնալ բնակելի, գրասենյակային, ստեղծագործական կենտրոն կամ էլ BBC-ի թանգարան: BBC կորպորացիայի մի շարք բաժանմունքներ կտեղակայվեն Մանչեսթրի արվարձան Սոլֆորդում, մյուսներն էլ կտեղափոխվեն Լոնդոնի կենտրոնում վերջերս վերանորոգված Հեռարձակման կենտրոն (Broadcasting House): Բացի այդ կորպորացիան Մեծ Բրիտանիայում ունի ևս մի քանի տասնյակ անշարժ գույք: 1960 թ-ին կառուցված հեռուստաընկերությունը վաճառելու մտադրությունը կորպորացիան ունեցել է դեռևս 2007 թ-ին, իսկ պաշտոնապես վաճառքի մասին հայտարարվել է 2011 թ-ին: Ի դեպ, կորպորացիան նշել է, որ նման գործարքը հանդիսանում է ծախսերի օպտիմալացման ծրագրի մի մասը: Բացի այդ սեփականատերը չէր բացառում շինության մասնակի վաճառքը և միասնական վերանորոգումը: Ի դեպ, այդ վերանորոգման ընդհանուր բյուջեն գնահատվում էր 125 մլն ԱՄՆ դոլար: Սակայն անցած տարի նշվում էր, որ շինության վաճառքին կարող է խոչընդոտել մշակութային ժառանգության պահպանման Անգլիական ֆոնդը, որը շենքի որոշ մասեր ներառել է հատուկ պահպանվող շինությունների՝ 2-րդ աստիճանի ցանկում: Շենքին նման արժեք են հաղորդում ճաշարանը, «Կապույտ Փիթերի» (Blue Peter) այգին՝ վայր որտեղ իրականացվում են համանուն մանկական հաղորդման նկարահանումները, և այլ նկարահանման հրապարակներ:
Վերջերս Չինաստանի կառավարությունը հայտարարել է մի շարք էկո-քաղաքներ կառուցելու իր մտադրության մասին: Երկրի ղեկավարության տվյալներով, նոր էկո քաղաք-համայնքները հագեցած կլինեն բուսականությամբ, արևային վահանակներով և էներգիայի այլընտրանքային աղբյուներով: Ինչպես տեղեկացնում է USA Today պարբերականը, վերջերս Լոնդոնում Վենսմինսթրի Համալսարանի (University of Westminster in London) կատարած հետազոտությունների համաձայն, աշխարհի էկո-քաղաքների մեծամասնությունը կառուցվում է Չինաստանում, իսկ երկրորդ տեղը զբաղեցնում է ԱՄՆ-ն: Չինաստանում իրականացվող նմանատիպ խոշորագույն նախագծերից է «Տյանցզին էկո-սիթին» (Tianjin Eco-City): 30 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով քաղաքը Չինաստանի և Սինգապուրի կառավարությունների համատեղ նախագիծն է: Ըստ նախնական տվյալների՝ այնտեղ արդեն ապրում է 100 բնակիչ, իսկ 1000-ն էլ նախատեսում են տեղափոխվել այս տարի: Բացի այդ, ծրագրի հեղինակների կարծիքով, հետագա 10 տարիների ընթացքում քաղաքի բնակչությունը կհասնի 350 հազարի: The Inhabitat պարբերականի տվյալներով, էկո-քաղաքը նախագծել է «Սուրբանա քաղաքային նախագծման խումբը» (Surbana Urban Planning Group): Վերջինս էկո-համայնքում ներդրել է ժամանակակից այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիքն են՝ արևի և քամու էներգիայի կիրառման, անձրևաջրերի օգտագործման և օգտագործված ջրերի մաքրման համակարգեր: Բացի այդ, մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի ծավալները կրճատելու նպատակով, նոր էկո-համայնքում կլինեն ժամանակակից արագընթաց տրամվայներ: USA Today պարբերականի տվյալներով, վերջին տարիներին ավելի քան 200 քաղաք Չինաստանում հայտարարել է էկո-համայնք կառուցելու իր ծրագրերի մասին: Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր նախագծերն են իրականացել: Դրանցից որոշները սառեցվել են, մյուսներն էլ պարզապես նախագծողների գովազդային քայլեր են եղել: Որոշ նորարարություններ, ինչպիսին, օրինակ, Սինգապուրի կողմից առաջարկված «տանիքների այգիներն» են չիրականացան, իսկ որոշ համագործակցություններ էլ պարզապես շարժվեցին դեպի անորոշություն: Այսպես՝ Շանհայի ղեկավարության և բրիտանական «Արուփ» (Arup) ընկերության կողմից նախագծված «Դոնթան» (Dongtan) էկո-քաղաքը շինարարությունն այդպես էլ չավարտվեց, բացի այդ «Արուփ» (Arup) ընկերությունը կիսատ թողեց նաև «Վանզենգ» (Wanzhuang) էկո-համայնքի շինարարությունը:
Իսրայելական SFARO դիզայներական ընկերությունը 40 քառակուսի մետր մակերեսով բնակարանը վերածել է անսահման տարածության: Հանճարեղ նախագծման և ստեղծագործական պլանավորման շնորհիվ Թել-Ավիվում գտնվող փոքրիկ բնակարանը թվում է ավելի մեծ, քան այն իրականում կա, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: Ընկերության մասնագետները բնակարանի բոլոր հիմնական կոմունալ հարմարությունները տեղադրել են մեջտեղում գտնվող տարածքում, արդյունքում բնակարանում շատացել է ազատ տարածությունը և բնական լույսը: Քանի որ վերջին տարիներին Թել-Ավիվում բնակարանների գները բարձրացել են, և շատերը չեն կարողանում հաճախակի փոխել բնակարանները, ապա ստիպված են ձևափոխել հները: Վերոնշյալ բնակարանը հիանալի օրինակ է՝ որտեղ քիչ մակերեսում տեղակայված են ապրելու համար բոլոր անհրաժեշտ պայմաններ՝ պահարաններ, խոհանոց, լողասենյակ և ննջասենյակ: SFARO ընկերության նախագծողները ամբողջությամբ ձևափոխել են 40 քառակուսի մետր մակերեսով նեղ բնակարանը: Վերացվել են բոլոր պատերը, անհրաժեշտ կոմունալ հարմարությունները՝ խոհանոց, լոգասենյակ, պահարանները, տեղադրվել են բնակարանի կենտրոնում կառուցված ուղղանկյան մեջ: Արդյունքում ուղղանկյան բոլոր կողմերն էլ աշխատում են համապատասխանաբար ծառայելով որպես նախասրահ, հյուրասենյակ, խոհանոց և ննջասենյակ: Բնակարանում տեղադրված են նաև շարժական դռներ, որոնք անհրաժեշտության դեպքում կարող են փակել բնակարանի այս կամ այն հատվածը: Բացի այդ նախագծողները բնակարանը ներկել են վառ սպիտակ գույնով, քանի որ բաց գույներն աչքի համար ավելի են մեծացնում տարածությունը: Բնակարանի նմանօրինակ ձևափոխությունը շատ օգտակար կարող է լինել նախկին Խորհրդային Միության երկրների համար: Բանն այն է, որ այդ տարիներին կառուցված շենքերում մեկ սենյականոց բնակարաների մակերեսները կազմում են 30-40 քառակուսի մետր: Այնպես որ մենք ևս կարող ենք ձևափոխել իրենց բնակարանները վերոնշյալ տարբերակով՝ ժամանակակից շունչ հաղորդելով նրանց:
Հուլիսի 5-ին Յորքի դուքս արքայազն Էնդրյուն հանդիսավորությամբ բացեց «Բեկոր» (Shard) երկնաքերը: Բացման արարողության ժամանակ 310 մետր բարձրությամբ «Բեկորը» պաշտոնապես ճանաչվեց ամենաբարձրը Եվրոպայում: Նշենք, որ 2009 թ-ին երկնաքերի հիմնարկերքի արարողությունն իրականացրել էին Քաթարի վարչապետ շեյխ Համադ բին Ջասսիմ բին Ջաբեր Ալ Թանին (Hamad bin Jassem al-Thani), ում երկիրը հիմնականում ֆինանսավորել է նախագիծը, և արքայազն Էնդրյուն: 95-հարկանի երկնաքերն ունի ապակե ճակատ, որի մակերեսը համարժեք է 8 ֆուտբոլային դաշտերի համագումարին, իսկ շինարարության համար օգտագործված բետոնը կարող է լցնել ավելի քան 22 օլիմպիական լողավազան: Ըստ նախնական տվյալների՝ երկնաքերում կլինի հինգ-աստղանի հյուրանոց, գրասենյակային տարածքներ (600 հազար քառակուսի մետր), շքեղ ռեստորաններ, խանութ-սրահներ և 10 բնակարան (53-65 հարկերում), որոնց գինը կհասնի 78 մլն ԱՄՆ դոլարի: «Բեկոր» նախագծի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 705.4 մլն ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, կառույցի 95 տոկոսը պատկանում է Քաթարի ներդրողներին: Թեմզա գետի հարավային ափին գտնվող երկնաքերի բացումն ազդարարում է միայն արտաքին աշխատանքների ավարտը, իսկ ներքին հարդարման աշխատանքերը դեռևս կշարունակվեն, և կառույցն ամբողջությամբ պատրաստ կլինի միայն 2013 թ-ին: Ռենցո Պիանոյի կողմից նախագծված 310 մետր բարձրությամբ երկնաքերը, դառնալով Եվրոպայի ամենաբարձր շինությունը, ետևում թողեց նախկին տիտղոսակրին՝ Ռուսաստանի մայրաքաղաքում գտնվող «Մոսկվա Աշտարակ» երկնաքերին: Սակայն «Բեկորն» էլ շուտով կզրկվի նոր ստացած տիտղոսից, քանի որ արդեն տարվա վերջին կրկին Մոսկվայում նախատեսվում է շահագործման հանձնել 322 մետր բարձրությամբ «Մերկուրի Սիթի» (Mercury City Tower) աշտարակը: Վերջերս Ֆրանսիան ևս հայտարարեց Եվրոպայի ամենաբարձր երկնաքերը կառուցելու նախագծի՝ «Էրմիտաժ Պլազա Թաուերս» -ի (Hermitage Plaza Towers) մասին, որի շինարարությունը դեռևս սկսված չէ, իսկ բարձրությունը կազմելու է 320 մետր, որը սակայն ցածր կլինի մոսկովյան նոր աշտարակից: Նշենք, որ «Բեկոր» երկնաքերի շինարարությունը Լոնդոնում հասարակական բազմաթիվ վեճերի և քննարկումների առիթ է դարձել: Մասնավորապես, ֆուտուրիստիկ շինությունը զայրացրել է ավանդապահներին, որոնք գտնում են, որ նորակառույց բետոնե և ապակե հսկաները կարող են փչացնել ճարտարապետական այնպիսի գլուխգործոցների տեսքը, ինչպիսիքն են՝ Խորհրդարանի շենքը (Houses of Parliament), և Սուրբ Պողոսի Տաճարը (St Paul's Cathedral), որն ավելի քան 250 տարի (1710-1962). եղել է Լոնդոնի ամենաբարձր շինությունը:
