Լոնդոնյան «Բլեքֆրեյրս» (Blackfriars) կամուրջի վերակառուցման շինարարական աշխատանքները շարունակվում են մեծ արագությամբ, տեղեկացնում է Solarcentury-ին: Բրիտանական «Սոլարսենչըրի» ընկերության կողմից իրականացվող ծրագիրը արդեն հասել է իր կես ճանապարհին: Նշենք, որ շինարարական աշխատանքները սկսվել են անցած տարվա հոկտեմբերին, և պետք է ավարտվեն արդեն այս տարի: Ինչպես նշում է պարբերականը, չնայած արագ ընթացող շինարարական աշխատանքներին՝ «Բլեքֆրեյրս» կայարանը շարունակում է աշխատել իր ողջ հզորությամբ՝ լոնդոնցիներին և ամառային Օլիմպիական խաղերին այցելած զբոսաշրջիկներին Հարավային ափից (South Bank) տեղափոխելով քաղաքի ցանկացած շրջան: Դանդաղորեն սկսվում է հանվել 4.4 հազար արևային վահանակների տեղադրման համար մոնտաժված շինարարական տախտակամածը: Ի դեպ, արևային վահանակները պետք է տարեկան արտադրեն 900 մեգավատ/ժամ էլեկտրաէներգիա՝ մոտ 511 տոննայով կրճատելով մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը: Նշենք, որ պատմական կամուրջը միակն է այն 100 լոնդոնյան կամուրջներից, որը կդառնա արևային: Սակայն եթե տեղական կառավարման մարմինները որոշեն մյուս կամուրջները նույնպես վերակառուցեն և դարձնեն արևային, ապա կկարողանան զգալիորեն կրճատել ոչ միայն հանածո վառելիքի օգտագործումն, այլև մթնոլորտ արտանետված թունավոր գազերի քանակը: Ավելին՝ նրանք հսկայական «կանաչ» ժառանգություն կթողնեն ապագա սերունդներին:

Ավստրալիական Պերտ քաղաքի Մերդոկի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են նոր նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներ, որոնք կարող են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրները դարձնել առավել հասանելի: Նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցները հնարավոր կլինի օգտագործել լիտիում-իոնային հիմքով մարտկոցների փոխարեն արևային և քամու էներգիան պահպանելու նպատակով, բացի այդ ապահովելով անընդմեջ սնուցում անգամ ամպամած և հանդարտ օրերին: Ծրագրի հեղինակներ Մենիկամ Մինակշիի և Դանիել Մեյրիկի խոսքերով, նոր մարտկոցները լայնամաշստաբ օգտագործման հիանալի պոտենցիալ ունեն: Նոր վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործմամբ, ի հայտ եկան վերջիններիս թերությունները: Այսօր արևային մարտկոցները և քամու տուրբինները կախված են եղանակային պայմաններից: Քամու տուրբինները չեն աշխատում հանդարտ օրերին, իսկ արևային մարտկոցները հնարավոր չէ օգտագործել ամպոտ օրերին և գիշերները: Արդյունքում ավելցուկային էներգիան պետք է այնպես բաշխել, որ էներգիայի առաջարկի անհավասարություն չլինի: Իսկ նատրիում-իոնային հիմքով մարտկոցներն առավել հասանելի են և ավելի հեշտ է պահպանել ցածր ջերմաստիճան ունեցող էներգիան: Այսօր լայն տարածում ունեցող մարտկոցները սահմանափակ քանակությամբ են օգտագործում, քանի որ նրանց հիմքում ընկած հալած ծծումբի և ծանր մետաղների միացությունները շատ թանկ են, արդյունքում թանկ են նաև մարտկոցները: Իսկ գիտնականների առաջարկած նոր մարտկոցները, որոնք ունեն լայն տարածում ունեցող նատրիումային հիմք առավել մատչելի են: Ծրագրի հեղինակ Մենիկամ Մինակշին պնդում է, որ վերականգնվող էներգիայի ոլորտում նոր առաջարկը կարող է նպաստել վերջինիս տարածմանը զարգացող երկրներում, քանի որ այն առավել մատչելի է: Բացի այդ գիտնականները հասել են այն փուլի, որ կարող են դուրս գալ լաբորատոր պայմաններից և անցնել լայնամաշտաբ արտադրության:

2 ամիս առաջ The Morning Whistle պարբերականը համացանցում հրապարակեց ցնցող նորություն, որի ճշգրտությանը հանրությունը թերահավատորեն վերաբերեց: Պարբերականը հայտարարեց, որ չինական «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» (Broad Sustainable Building) ընկերությունը Չինաստանի Հունան նահանգի Չանշա քաղաքում պատրաստվում է ընդամենը 7 ամսում կառուցել 838 մետր բարձրությամբ 220-հարկանի աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը: Տեղեկատվությունն իսկապես անհավատալի էր. ինչպիսի բարձրունքների պետք է հասնեին չինացիների տեխնոլոգիաները, նմանատիպ հայտարարություն անելու համար: Համեմատության համար նշենք, որ ներկայիս ամենաբարձր շինությունը՝ «Բուրջ Խալիֆան», կառուցելու համար անհրաժեշտ է եղել շուրջ 6 տարի: Սակայն այս հայտարարությանը հետևեցին այնպիսի հեղինակավոր ինտերնետային կայքերի հրապարակումներ, ինչպիսին են DailyMail-ը, CNN և Reuters լրատվական գործակալությունները, որոնք ևս գրեցին այս խելահեղ նախագծի մասին: Ավելին՝ ըստ նրանց ներկայացրած տվյալների վերոնշյալ շինությունը կառուցվելու էր ոչ թե 7, այլ 3 ամսում: DailyMail պարբերականը գրեց, որ նախագիծը կանաչ լույս է ստացել Չանշայում և մնում է միայն, որ տեղական ինքնակառավարման մարմինները ստորագրեն շինարարության թույլտվությունը: Ըստ պարբերականի՝ եթե վերոնշյալ ստորագրությունը լինի, ապա «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ բիլդինգ» ընկերության տնօրեն և հիմնադիր Զեն Յուն (Zhang Yue) շինության նախապատրաստական աշխատանքները կսկսի այս տարվա նոյեմբերին, իսկ աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերը շահագործման կհանձնի արդեն 2013 թ-ի հունվարին: Reuters լրատվական գործակալության ամսագրի հրապարակած հարցազրույցը «Բրոուդ Սըսթեյնըբլ Բիլդինգ» ընկերության տնօրենի հետ ավելի է բարձրացնում այս խելահեղ նախագծի իրականություն դառնալու հավանականությունը: Ինչպես նշում է ընկերության տնօրենը, այսօր շինարարության համար հողատարածք գտնելն արդեն իսկ մեծ խնդիր է, իսկ նա ցանկանում է շինարարությունը նոր հարթության վրա տեղափոխել: Պրն. Յույի առաջարկած շինարարական նոր տեխնոլոգիան, որը ենթադրում է կառույցի տարբեր մասերի պատրաստում գործարաններում, այնուհետև շինության հավաքում շինհրապարակում, հնարավորություն կտա կարճ ժամանակահատվածում և հնարավորինս մատչելի բյուջեյով կառուցել հսկա երկնաքերեր: Հարցազրույցի ժամանակ չինացին հայտարարել է, որ 220 հարկանի աշխարհի ամենաբարձր շինությունը, որն ինքն անվանել է Երկնային Քաղաք անկասկած կառուցվելու է: Ավելին՝ նա հանրությանն է ներկայացրել ևս մի ամբիցիոզ նախագիծ, որի մանրամասները դեռևս հայտնի չեն: Զեն Յուն ցուցադրել է իր նոր նախագծի գծագրերը և հայտարարել, որ ինքը 100 տոկոսով կառուցելու է 2 կիլոմետր բարձրությամբ նոր շինությունը՝ շինարարության ոլորտում աննախադեպ ռեկորդ սահմանելով: Ի դեպ վերոնշյալ ընկերությունն արդեն իրականացրել է մի քանի զարմանալի նախագծեր: Վերջերս, Չինաստանի Հունան (Hunan) նահանգում ընդամենը 15 օրում, 170 քառակուսի մետր հողատարածքի վրա կառուցվել է : 30-հարկանի հյուրանոց Չինական «Բրոուդ Գրուփ» (Broad Group) ընկերության կառուցած շենքում տեղադրված են էներգախնայող տեխնոլոգիաներ, և այն ընդունակ է դիմակայել 9 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժի: Նույն ընկերությունը 2010 թ-ին 6 օրում կառուցել է «Տապան Հյուրանոց» (Ark Hotel) 15 հարկանի շենքը: Նախապես կառուցվել էր միայն շենքի հիմքը, իսկ կարկասը և հարդարումը բոլոր հաղորդակցություններով ավարտին էին հասցվել ռեկորդային 6 օրում:

Հայտնի ամերիկացի լանդշաֆտային դիզայներ Ջեյմս Քորները (James Corner) պատրաստվում է վերափոխել Լոնդոնի «Օլիմպիական Այգու» հարավային հատվածը, տեղեկացնում է The Inhabitat ինտերնետային պարբերականը: Այստեղ նա նախատեսում է ստեղծել «ակտիվ տարածքներ», ներառյալ զբոսախնջույքների համար նախատեսված վայրեր: 222 հազար քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով այգու նոր դիզայնի հիմնական բաղկացուցիչ մասը կլինի 12 մետր լայնությամբ զբոսուղին, որի երկայնքով կձգվեն բարձր խոտով իրարից առանձնացված տարածքներ: «Ակտիվ տարածքները» կներառեն տարբեր զվարճանքի կենտրոններ, ներառյալ՝ կարուսելներ, ալպինիզմով զբաղվելու համար նախատեսված պատ, ինչպես նաև զբոսախնջույքների, համերգների և տարբեր միջոցառումների համար նախատեսված վայրեր: Այգու վերափոխման ծրագրով, որը նախատեսվում է սկսել Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո և շահագործման հանձնել 2014 թ-ի գարնանը, այգում կավելանան կանաչ տարածքները և բուսականությունը, որի դիզայնով կզբաղվի հայտնի հոլանդացի դիզայներ Փիթ Ուդոլֆը (Piet Oudolf): Նշենք, որ դիզայներ Ջեյմս Քորներն ամբողջ աշխարհում առավելագույնս հայտնի է Նյու-Յորքում նախագծած իր «Հայ Լայն» (High Line) վերգետնյա հանրային այգով, որը գտնվում է 10 մետր բարձրության վրա, և նախկին երկաթգծի վերգետնյա ճանապարհի վերափոխման արդյունք է:

Նիդերլանդների Դորդրեխտ (Dordrecht) քաղաքում Յոհան Հյուբերսը (Johan Huibers) ավարտել է Նոյան Տապանի կրկնօրինակի շինարարությունը, որն ամբողջությամբ համապատասխանում է իրական չափերին, տեղեկացնում է The Inhabitat կայքը: Հսկայական շինությունն ամբողջությամբ համապատասխանում է Աստվածաշնչում ներկայացված չափսերին: Այսպես, տապանի երկարությունը կազմում է 137 մետր (300 կանգուն), լայնությունը 23 մետր է (50 կանգուն), իսկ բարձրությունը 13.7 մետր (30 կանգուն): Սակայն, ի տարբերություն իրական տապանին, որը Նոյը կառուցել էր անհայտ «Գոֆեր» փայտից, Հյուբերսի կրկնօրինակը կառուցված է հին նավերի հիմքի վրա և երեսպատված է սկանդիվնավյան սոճիների փայտով: Ներսում Նոյան Տապանը, ինչպես և սահմանված է, լցված է համապատասխան կենդանիների արձաններով: Տապանի շինարարության գաղափարը Հյուբերսի մոտ առաջացել է դեռևս 1992 թ-ին, սակայն շինարարությունը սկսվել է միայն 2009-ին: 4-հարկանի շինության ընդհանուր բյուջեն կազմել է 1.6 մլն ԱՄՆ դոլար: Ի դեպ, յուրաքանչյուր կենդանու արձանիկ արժեցել է մոտավորապես 11 հազար ԱՄՆ դոլար: Նշենք, որ տեղական իշխանությունները Նոյան Տապանը դասում են ոչ թե որպես նավ, այլ անշարժ գույք: Հյուբերսը նախատեսում էր տապանով նավարկել դեպի Լոնդոն՝ ամառային Օլիմպիական խաղերի նախաշեմին, սակայն հետագայում հրաժարվեց այդ մտքից: Բանն այն է, որ, ըստ ժամանակակից չափանիշների, տապանը ապահով չէ ուղևորների համար: Նշենք, որ տարեսկզբին հայկական լրատվամիջոցները ևս ներկայացրեցին նմանատիպ նախագիծ, համաձայն որի «Հաղթանակ» զբոսայգու հարակից տարածքում՝ ծառազուրկ բարձունքի վրա, կկառուցվի «Նոյյան Տապան» համալիրը: Սակայն վերջերս վերոնշյալ հայտարարությունը հերքվեց: Բանն այն է, որ Հանրային խորհրդի հասարակայնության հետ կապերի բաժնից հայտարարվեց, որ խորհրդի նիստում հարցի քննարկման ժամանակ ընդունվել է տապանի կառուցման միայն գաղափարական կողմը, իսկ կառուցման վայրը ոչ: Ճարտարապետները նախանշված վայրում շինարարության իրականացումն անհնար են համարել երեք պատճառներով: Նախ՝ ծրագրի իրականացումը բուն տապանի մակերեսից բացի կպահանջի հավելյալ տարածքներ տարբեր բնույթի ենթակառուցվածքների համար, որը այգին չունի, տապանի իրական չափերի ապահովման դեպքում հետին պլան կմղվի Հաղթանակի հուշահամալիրը, բացի այդ նոր նախագիծը ճնշող ազդեցություն կունենա հարակից պատմամշակութային հուշարձանների, մասնավորապես՝ Մատենադարանի վրա: Այնպես որ ծրագրի իրականացման համար հեղինակները պարտավոր են գտնել շինարարության համար նոր՝ ավելի հարմար վայր: Ըստ Նոյան Տապանի հայկական նախագծի՝ վերջինս չափերով բնօրինակից չի տարբերվի՝ երկարությունը կլինի 133.5 մետր, լայնությունը 22.25 մետր, բարձրությունն էլ 13.35 մետր: Հին չափերով և նոր չափորոշիչներով՝ նախատեսվում է կառուցել եռահարկ համալիր: Տապանի առաջին հարկում կլինի թանգարան, երկրորդ հարկում՝ կոնֆերանս-դահլիճ, կինոթատրոն, գրասենյակներ, իսկ վերին հարկը կզբաղեցնի հյուրանոցը: Համալիրի վրա գիշերները կլուսարձակվեն լազերային ճառագայթներ՝ Արարատ լեռան պատկերներով: Կառուցման բյուջեն կկազմի 20 մլն ԱՄՆ դոլար, սակայն պետբյուջեից որևէ գումար չի հատկացվի կառույցին, տապանը կկառուցվի բարերարների գումարներով: Համալիրի կառուցումը նախատեսվում էր ավարտել մինչև 2015 թվականը՝ Եղեռնի 100-ամյակին ընդառաջ: