Նյու Յորքի շքեղ Մանհեթեն թաղամասի անշարժ գույքի շուկայում նոր ռեկորդ է գրանցվել: Նորակառույց «Ուան 57» (One57) աշտարակում անանուն գնորդը 100.5 մլն ԱՄՆ դոլար է վճարել վերնահարկում գտնվող երկհարկանի փենթհաուսի համար: Նշենք, որ Նյու Յորքի պատմության մեջ սա նմանօրինակ անշարժ գույքի շուկայում համարվում է մինչ այժմ իրականացված ամենաթանկ գործարքը: 306 մետր բարձրությամբ երկնաքերի 89–90–րդ հարկերում տեղակայված 1020 քառակուսի մետր ընդհանուր մակերեսով փենթհաուսն ունի 6 ննջասենյակ, 7 լոգարան, շոգեբաղնիք, գրադարան, ինչպես նաև կինոթատրոն: Ի դեպ, այս երկնաքերի բոլոր բնակարաններն ունեն բարձր առաստաղ, սենյակները ձևավորված են վարդագույն փայտով, իսկ լոգարանները իտալական մարմարով: Բացի այդ աշտարակի բոլոր բնակիչները կարող են օգտվել ընդհանուր մարզասրահից, լողավազանից, շոգեբաղնիքից, գրադարանից և ընդարձակ կինոթատրոնից: Շքեղ երկնաքերը, որն ամբողջությամբ գրեթե վաճառված է, հետաքրքրություն է առաջացնում ինչպես տեղացի, այնպես էլ արտերկրի գնորդների մոտ: «Ուան 57» երկնաքերի բնակարանների վաճառքը սկսվել է դեռևս 2011 թ-ին և առաջին 6 ամիսների ընթացքում նախագծի սեփականատերերի հաշվին է փոխանցվել մոտ 1 մլրդ ԱՄՆ դոլար գումար: Ի դեպ, նույն երկնաքերում 75 և 76 –րդ հարկերում տեղակայված մեկ այլ փենթհաուս 90 մլն ԱՄՆ դոլարով պետք է տրամադրվի Բիլլ Էքմեն ներդրումային խմբին: Ավելի վաղ ամերիկյան ԶԼՄ-ները հայտարարել էին, որ Քաթարի վարչապետ, շեյխ Համադ բին Ջասիմ բին Ջաբեր Ալ Թանին (Hamad bin Jassim bin Jaber al-Thani) պատրաստ է 100 մլն ԱՄՆ դոլար վճարել Նյու Յորքում կառուցվող «Ուան57» բնակելի երկնաքերում 89 և 90 –րդ հարկերում փենթհաուս գնելու նպատակով: Բնակարանն արդեն վաճառված է, իսկ թե ով է գնորդը՝ անհայտ է: Չնայած այն փաստին, որ 100 մլն ԱՄՆ դոլարը համարվում է շատ մեծ գումար և մինչ այժմ նյույորքյան երկնաքերերում որևէ բնակարանի համար վճարված ամենաբարձր գինը, քաղաքի անշարժ գույքի շուկան շարունակում է զարգանալ: «520 Փարք Ավենյու» (520 Park Avenue) երկնաքերն արդեն շուկա է հանել 130 մլն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ նոր փենթհաուս, որի գինը մասնագետների կարծիքով դեռ կարող է բարձրանալ: Նշենք, որ Նյու Յորքի անշարժ գույքի շուկայի նախորդ ռեկորդակիրը ռուս միլիարդատեր Դմիտրի Ռիբոլովլեվն էր, ով Նյու Յորքում ուսանողուհի աղջկա համար գնված բնակարանի դիմաց:

Անցած տարեվերջին Արաբական Միացյալ Էմիրությունների մայրաքաղաք Աբու-Դաբիում ավելի քան 1000 հայերի առաջ իր դռներն է բացել առաջին հայկական եկեղեցին: Եկեղեցին կառուցված է հայկական ավանդույթներին և ճարտապետական ոճին համահունչ: Եկեղեցական համալիրը բաղկացած է 3 կառույցներից, որոնց ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2475 քառակուսի մետր: Այս 3 կառույցները դասավորված են կամարաձև՝ կենտրոնում գտնվում է արքեպիսկոպոսությունը, աջ մասում եկեղեցու հիմնական շենքն է, իսկ ձախ մասում գտնվում է մասնակիորեն ապակուց կառուցված և ամբողջությամբ հայկական այբուբենով զարդարված 3-րդ մասնաճյուղը: Այս շենքի դիմաց տեղադրված է նաև Մեսրոպ Մաշտոցի արձանը: Նախագծի իրականացման առաջին քայլը կատարվել է 2005 թ-ին, երբ Շեյխ Մուհամեդ բին Զայեդը հատուկ հրաման արձակեց և հայկական եկեղեցու կառուցման համար հողատարածք նվիրաբերեց: Այնուհետև նախագծի հեղինակները սկսեցին Արաբական Միացյալ Էմիրությունների և Քուվեյթի հայկական համայնքներում նվիրատվություններ հավաքել: Եկեղեցական համալիրի շինարարությունը պաշտոնապես մեկնարկեց 2012 թ-ին:

Կենտրոնական Թուրքիայում՝ պատմական Կապադովկիայի տարածքում, ստորգետնյա հնագույն քաղաք է հայտնաբերվել, որի տարիքը, ըստ նախնական տվյալների, 5000 տարի է: Ինչպես պնդում են Թուրքիայում, այս ստորգետնյա քաղաքը իր տեսակի մեջ մինչ այսօր հայտնաբերված ամենամեծ հնագիտական գտածոն է: Ստորգետնյա քաղաքը հայտնաբերվել է թուրքական Նևշեհիր նահանգում բնակարանաշինության ծրագրի հիմնային աշխատանքների իրականացման ժամանակ: Թուրքիայի բնակարանաշինության զարգացման գործակալությունը (Turkey Housing Development Administration (TOKI)) վերոնշյալ տարածքում նախագծի իրականացման աշխատանքները սկսել է դեռևս 2012 թ-ին: Հետզհետե նախապատրաստական աշխատանքների ընթացքում ընկերությունը հայտնաբերել է հնագիտական որոշ կառույցներ: Առաջին ստորգետնյա սրահները հայտանաբերվել են 2013 թ-ին: Քաղաքն իր ամբողջ մակերեսով կառուցապատողների առաջ ի հայտ է եկել նախորդ տարվա վերջին և այդ օրվանից բոլոր շինարարական աշխատանքերը դադարեցված են: Հնագիտական ստորգետնյա քաղաքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 45 հեկտար, իսկ ստորգետնյա թունելների երկարությունը 7 կիլոմետր: Այստեղ գտնվել են նաև եկեղեցիներ և բազմաթիվ սրահներ: Թուրքիայի Մշակույթային և բնական ժառանգության խորհուրդն արդեն պաշտոնապես գրանցել է հնագիտական գտածոն: Ի դեպ, Նևշեհիր նահանգում սա առաջին ստորգետնյա գտածոն չէ, սակայն ամենամեծն է նախորդներից:

Ցանկացած ոք, ով երբևէ եղել է Իտալիայում չի կարող չհամաձայնել, որ հռոմեացիները մեծագույն ճարտարագետներ են եղել: Նրանց կողմից կառուցված ճանապարհները, ջրատարները և տաճարները կարողացել են դիմակայել ոչ միայն ժամանակի մարտահրավերներին, այլև երկրաշարժերին, ավազակների հրոսակախմբերին և զբոսաշրջիկների ամբոխներին: Պետք է նշել, որ նրանք որոշ հավելյալ գիտելիքներ են ունեցել նաև բետոնի մասին: Բանն այն է, որ ամբողջ աշխարհում 1960-ական թթ-ին կառուցված շենքերի բետոնե կառուցվածքները հետզհետե սկսում են քայքայվել, մինչդեռ հռոմեական այնպիսի պատմամշակութային արժեքներ, իչպիսիքն են՝ Պանթեոնն ու Կոլիզեյը դեռ կանգուն են: Վերջերս գիտնականները պարզել են, որ հռոմեական բետոնի երկարակեցության հիմքում ընկած է հիմնական բաղադրիչը հրաբխային մոխիրն է: Կալիֆորնիայի Բերքլիի համալսարանի գիտնականները բազմաթիվ փորձերի արդյունքում պարզել են, որ հռոմեական բետոնը կոռոզիայի չի ենթարկվում և երկարաժամկետ կայունություն է ցուցաբերում: Ժամանակակից բետոնը պատրաստվում է կրաքարից և կավից՝ 1,450 C աստիճան ջերմաստիճանի պայմաններում: Մինչդեռ հռոմեացիները նույն բետոնը ստանալու համար օգտագործում էին 85 տոկոս հրաբխային մոխիր, ջուր և կիր, որոնք միաձուլում էին շատ ավելի ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում: Այս հանգամանքը իր հերթին նվազեցնում է բետոնի պատրաստման ընթացքում մթնոլորտ արտանետված ածխաթթու գազի քանակը: Այսօր գիտնականները ցանկանում են հռոմեական հնագույն մեթոդները ներդնել արդի շինարարական տեխնոլոգիաներում՝ հեղաշրջելով ժամանակակից շինարական ոլորտը: Փորձերի և ուսումնասիրությունների մասնակից, գիտնական Մարի Ջեքսոնը պնդում է, եթե հնարավոր լինի արդի պայմաններում բետոնի պատրաստման ժամանակ օգտագործել հրաբխային բաղադրիչը, ապա արդյունքում կկրճատվի ինչպես մթնոլորտ արտանետվող ածխաթթու գազի քանակը, այնպես էլ կբարձրացվի բետոնի կայունությունը և երկարակեցությունը:

Եգիպտական Լուքսոր քաղաքում Նեղոս գետի արևմտյան ափին արքայական դամբարանի մուտքի մոտ 3200 տարի անց իրեն արժանի տեղն է զբաղեցրել Ամենհոտեպ 3-րդ փարավոնի արձանը: Արքայական դամբարանը, որը հայտնի է Մեմնոսի 21 մետր բարձրությամբ 2 քարե արձաններով, համալրվել է նորագույն պատմական հուշարձանով, որի բարձրությունը 12.9 մետր է: Սա Ամենհոտեպ 3-րդ փարավոնի վերականգնված երկրորդ արձանն է, ում գահակալության տարիներին գրանցվել է հնագույն Եգիպտոսի քաղաքական և մշակութային զարգացման գագաթնակետը: Փարավոնի վերականգնված առաջին արձանը իր տեղն է զբաղեցրել այս տարվա մարտին: Հանդիսավոր կերպով բացված արձանը բառիս բուն իմաստով հավաքվել է հարյուրավոր մասերից: Մոտ 1 տարի է պահանջվել, որպեսզի հնագետները վերականգնեն 110 տոննա կշռով 89 խոշոր և բազմաթիվ մանր մասերի բաժանված արձանը: Ի դեպ, այն ավերվել է մ.թ.ա. 1200 թվականների ավերիչ երկրաշարժի արդյունքում: Արձանի գլխին դրված է վերին Եգիպտոսի խորհրդանշական թագը, իսկ ձեռքերում փարավոնը պահում է պապիրուսե ձեռագրերը, որոնց վրա գրված է իր անունը: Փարավոնի գոտուն ամրացված է սուր, որի գագաթին արծվի գլուխ է պատկերված: Աղբյուրներ՝ www.theguardian.com; www.abc.net.au; www.globalpost.com